Asteroïde

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
253 Mathilde is 'n asteroïde met 'n deursnit van ongeveer 50 km.

'n Asteroïde (soms ook asteroïed) is 'n soort kleinplaneet wat om die Son wentel, veral in die binnenste Sonnestelsel, tussen Mars en Jupiter. Asteroïdes is kleiner as planete, maar groter as meteoroïdes. Die term is in die geskiedenis gebruik om na hemelliggame te verwys wat in die binnenste Sonnestelsel voorkom, aangesien die buitenste Sonnestelsel hoofsaaklik onbekend was met die ingebruikneming van die woord. Die verskil tussen 'n asteroïde en 'n komeet hang van die voorkoms af: komete het 'n duidelik sigbare koma, terwyl geen koma by asteroïdes sigbaar is nie.

Daar is meer as 300 000 asteroïdes bekend. Die grootste het 'n deursnee van byna 1 000 km, terwyl die kleinstes slegs 10 m in deursnee is (indien dit minder as 10 m is, word dit as 'n meteoroïde beskou). Asteroïdes is dikwels rotsagtige hemelliggame, maar sommige bevat ook yster en nikkel en sommige van dié wat ver van die Son af is bestaan uit ys.

Tipes asteroïdes[wysig | wysig bron]

Die optiese eienskappe van 'n asteroïde lewer belangrike inligting oor sy aard an sy samestelling. Asteroïdes word volgens hulle spektrale eienskappe in verskeie tipes verdeel. Die drie belangrikste tipes is: S, M en C.[1]

C-tipe[wysig | wysig bron]

Hierdie tipe is koolstofhoudend en hulle reflekteer min lig, want die koolstof is swart soos teer. Amper 75% van die asteroïdes behoort tot hierdie groep. 'n Goeie voorbeeld is Ryugu. Die maantjies Phobos en Deimos behoort ook tot hierdie groep hoewel hulle deur die planeet Mars ingevang is.

M-tipe[wysig | wysig bron]

Die M-tipe asteroïde bestaan hoofsaaklik uit metaal, meestal yster en nikkel. Hierdie tipe reflekteer sonlig baie goed en is helder voorwerpe aan die hemel. Slegs omtrent 8% van die asteroïdes behoort tot hierdie tipes. 'n Goeie voorbeeld is Kleopatra

S-tipe[wysig | wysig bron]

Die S-tipe asteroïdes betaan uit steen. Hulle verteenwoordig omtrent 17% van die asteroïdes. Voorbeelde is Eros en Itokawa. Albedo 0,10 to 0,28 .

Ander tipes[wysig | wysig bron]

In Tholen se klassifikasie word 14 tipes erken, hoewel die meeste taamlik seldsaam is.[2]

Tipe Kenmerke Albedo Voorbeeld
A Rooierig van kleur; ryk aan olivien 0,13 - 0,35 246 Asporina, 446 Aeternotas, 5261 Eureka
B Subtipe van C met hoër albedo 0,04 - 0,08 2 Pallas, 431 Nephele
D uiters donker, rooierig 0,02 - 0,05 >3,3 AU buite die hoofgordel; Phobos, Deimos?
E skaars; effens rooi; spektroskopie soos M- of P-tipe, maar helderder; enstatiet-agtig? 0,25 - 0,60 44 Nysa, 2867 Steins, die Hungaria-groep
F donker subtipe van C; min absorpsie in UV 0,03 - 0,07 Die Polana-deel van die Nysa-Polana-familie
G donker subtipe van C; sterk absorpsie in UV <0,4μm; gehidrateerde klippe 0,05 -0,09 1 Ceres
P donker tipe; kom veral buite 4AE voor 0,02 - 0,06 87 Sylvia
Q seldsaam; taamlik helder; absorpsie <0,7μm en naby 1 μm; lyk soos C Die Apollo-asteroïde en ander NAV's
R baie rooi; sterk absorpsie <0,7μm en naby 1 μm; pirokseen, olivien 0,10 - 0,28 enigste?: 349 Dembrovska, moontlik ook 2001 XR31
T seldsaam; het absorpsie by <0,85μm 0,04 - 0,11 114 Kassandra, 233 Asterope
V 4 Vesta

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Could an Asteroid Hit the Earth?: Asteroids, Comets, Meteors, and More Rosalind Mist Heinemann-Raintree Library, 2006, ISBN 1-4034-7709-4, ISBN 978-1-4034-7709-5
  2. David Darling
Die Sonnestelsel
SonMercuriusVenusMaanAardePhobos en DeimosMarsCeresAsteroïdegordelJupiterJupiter se natuurlike satellieteJupiter se ringeSaturnusSaturnus se natuurlike satellieteSaturnus se ringeUranusUranus se natuurlike satellieteUranus se ringeNeptunusNeptunus se natuurlike satellieteNeptunus se ringePlutoCharon, Nix en HydraHaumeaHaumea se natuurlike satellieteMakemakeKuiper-gordelErisDysnomiaVerstrooide skyfHills-wolkOort-wolkSolar System Template Final.png
Beeldinligting
SonMercuriusVenusAardeMarsCeresJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaMakemakeEris
Mane: AardeMarsAsteroïdiesJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaErisRinge: JupiterSaturnusUranusNeptunus
PlaneteDwergplaneteKleinplanete
MeteoroïdesAsteroïdesAsteroïdegordelSentoureTrans-Neptunus-voorwerpeKuipergordelVerstrooide skyfKometeHillswolkOortwolk