Basotho

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Basotho
Basotho schoolboy.jpg
Totale bevolking: 4 300 000+
Belangrike bevolkings  in: Suid-Afrika (3 544 404), Lesotho (1 800 000).
Taal: Suid-Sotho
Geloofsoortuiging: Afrika Tradisionele Godsdiens, Christene
Verwante etniese groepe: Bapedi (Noord-Sotho sprekers), Tswanas.

Die Suid-Sotho, algemeen bekend as die Basotho leef reeds sedert ongeveer die 15de eeu in Suider-Afrika. In die 19de eeu word die leefruimte van die Basoetoes deur die Afrikanerboere sowel as die Zoeloes bedreig. Koning Mosjesj I probeer om hierdie aanspraak met Britse steun te weerstaan. Basoetoland word in 1868 'n Britse protektoraat.

Geskiedenis[wysig]

Die volk se naam - 'mense van die bruin rivier' - is afkomstig van die Caledonrivier wat langs die Malutiberge vloei. Die imposante Malutiberge verleen 'n onskeibare karakter aan die land, aangesien dit oor feitlik die hele koninkryk van Lesotho troon. Hul geskiedenis is sterk verweef met die heerskappy van Shaka, gekenmerk deur ekspansionisme, wat baie groepe ontwortel het. Om aan die Zoeloe-impi's te ontkom, het hulle na hul bergvesting - nou die koninkryk van Lesotho - gevlug onder hul beroemde leier, koning Mosjesj, wat onoorwonne gebly het ten spyte van botsings met Europese setlaars.

Vandag[wysig]

Kenmerkend van die mense van Lesotho is hul gebruik van perde. In hierdie rotsagtige terrein, 'n algemene kenmerk van dié berge, is perdry vir die plaaslike inwoners die mees praktiese wyse om oor die weg te kom. Perde het dus nog altyd 'n belangrike rol in die lewens van die Suid-Sotho gespeel en die stewige Basoetoponie is steeds baie gesog.

Nog 'n kulturele kenmerk is dat hulle getrou bly aan ou tradisies, herkenbaar aan die komberse en fyngeweefde strooihoede wat hulle dra. Hoedemakery is die mans se kunsvorm en daar is oor die algemeen drie style, alhoewel die keëlvormige hoed met ineengevlegde grasboë ('n simboliese uitbeelding van die grootse Malutiberge van Lesotho) slegs deur die koninklikes of hoofmanne gedra word. Een van die oorspronklike hoede wat gewild is onder Basoetomans word van diervel gemaak; die ander - 'n meer persoonlike styl - word van gras geweef en in die algemene omgang gedra, of as daar in die landerye gewerk word.

Die tradisionele basoetokombers is 'n moderne aanpassing van die tradisionele bedekkings van diervelle (karos), wat die mees betekenisvolle ikoon van die Sotho-kultuur is. Dié pragtige komberse, geweef met gekleurde patrone, speel 'n belangrike rol by seremonies en bepaal die huwelikstaat, individuele identiteit en geografiese oorsprong, maar het ook 'n funksionele en modieuse konnotasie.

Tans woon die grootste deel van die Basotho in Suid-Afrika.


Etniese groepe in Suid-Afrika Flag of South Africa.svg

AfrikanersAnglo-AfrikaneAsiateBasothoGriekwasKaap-MaleiersKhoisanKleurlingeNdebelesSwazi'sTsongasTswanasVendasXhosasZoeloes