Basotho

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Basotho
King Moshoeshoe of the Basotho with his ministers.jpg
Koning Mosjesj, stigter van die Basotho-nasie, met sy ministers.
Totale bevolking: 5,3 miljoen (2001-skatting) tot 6 409 000[1])
Belangrike bevolkings  in: Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika 3 544 404) (2001-sensus) tot 4 723 000

Vlag van Lesotho Lesotho 1 669 000[1]
Vlag van Botswana Botswana 11 000[1]
Vlag van Swaziland Swaziland 6 000[1]

Taal: Suid-Sotho
Geloofsoortuiging: Tradisionele Afrika-godsdiens, Christendom
Verwante etniese groepe: Noord-Sotho's, Tswanas.

Die Suid-Sotho-nasie of Basoeto's (Sotho: Basotho) is 'n etniese groep wat reeds sedert ongeveer die 15de eeu in Suider-Afrika leef.

In die 19de eeu word die leefruimte van die Suid-Sotho deur die Zoeloes sowel as die Afrikanerboere bedreig. Koning Mosjesj I probeer om hierdie bedreiging met Britse steun te weerstaan. Basoetoland word in 1868 'n Britse protektoraat.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Die volk se naam – "mense van die bruin rivier" – is afkomstig van die Caledonrivier wat langs die Malutiberge vloei. Die imposante Malutiberge verleen 'n onskeibare karakter aan die land, aangesien dit oor feitlik die hele koninkryk van Lesotho troon.

Die Suid-Sotho het uit die Sothostamme van die sentrale plato van Suider-Afrika ontstaan. Aan die begin van die 18de eeu word die Fokeng en dele van die Kwena, wat reeds sedert die 16de eeu saam met die Fokeng leef, vreedsaam in die Suid-Sothonasie opgeneem. 'n Paar westelike Tswanastamme, waaronder die Sia, Tlokwa, en Phuthi, het ook 'n belangrike rol in die vorming van die Suid-Sotho-nasie gespeel.[2]

Die Suid-Sotho se geskiedenis is sterk verweef met die heerskappy van die Zoeloe-koning Shaka, gekenmerk deur ekspansionisme, wat baie groepe ontwortel het. Om aan die Zoeloe-impi's te ontkom, het hulle na hul bergvesting – nou die koninkryk van Lesotho – gevlug onder hul beroemde leier, koning Mosjesj, wat onoorwonne gebly het ten spyte van botsings met Europese setlaars.

Vandag[wysig | wysig bron]

'n Basotho-skoolseun

Kenmerkend van die mense van Lesotho is hul gebruik van perde. In hierdie rotsagtige terrein, 'n algemene kenmerk van dié berge, is perdry vir die plaaslike inwoners die mees praktiese wyse om oor die weg te kom. Perde het dus nog altyd 'n belangrike rol in die lewens van die Suid-Sotho gespeel en die stewige Basoetoponie is steeds baie gesog.

Nog 'n kulturele kenmerk is dat hulle getrou bly aan ou tradisies, herkenbaar aan die komberse en fyngeweefde strooihoede wat hulle dra. Hoedemakery is die mans se kunsvorm en daar is oor die algemeen drie style, alhoewel die keëlvormige hoed met ineengevlegde grasboë ('n simboliese uitbeelding van die grootse Malutiberge van Lesotho) slegs deur die koninklikes of hoofmanne gedra word. Een van die oorspronklike hoede wat gewild is onder Basoetomans word van diervel gemaak; die ander – 'n meer persoonlike styl – word van gras geweef en in die algemene omgang gedra, of as daar in die landerye gewerk word.

Die tradisionele basoetokombers is 'n moderne aanpassing van die tradisionele bedekkings van diervelle (karos), wat die mees betekenisvolle ikoon van die Sotho-kultuur is. Dié pragtige komberse, geweef met gekleurde patrone, speel 'n belangrike rol by seremonies en bepaal die huwelikstaat, individuele identiteit en geografiese oorsprong, maar het ook 'n funksionele en modieuse konnotasie.

Tans woon die grootste deel van die Basotho in Suid-Afrika, gevolg deur Lesotho.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 (en) "The Sotho people group are reported in 5 countries". Verkry op 26 Desember 2014. 
  2. Muller, C.F.J. (1968). Vyfhonderd Jaar Suid-Afrikaanse Geskiedenis. Pretoria en Kaapstad: Academica. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]


Etniese groepe in Suid-Afrika Flag of South Africa.svg

AfrikanersAnglo-AfrikaneAsiateGriekwasKaapse MaleiersKhoisanKleurlingeNdebelesNoord-Sotho'sSuid-Sotho'sSwazi'sTsongasTswanasVendasXhosasZoeloes