Eerste Chinees-Japannese Oorlog

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Die Eerste Chinees-Japannese Oorlog (25 Julie 1894 – 17 April 1895) was 'n konflik tussen die Qing-dinastie van China en die Japannese Keiserryk, hoofsaaklik oor invloed in Joseon-Korea.[1] Na meer as ses maande van ononderbroke suksesse deur die Japannese land- en vlootmagte en die verlies van die hawe van Weihaiwei, het die Qing-regering in Februarie 1895 vrede bepleit.

Die oorlog het die Qing-dinastie se mislukking getoon om sy weermag te moderniseer en bedreigings vir sy soewereiniteit af te weer, veral in vergelyking met Japan se suksesvolle Meiji-restourasie. Vir die eerste keer het streeksoorheersing in Oos-Asië van China na Japan verskuif;[2] die aansien van die Qing-dinastie, saam met die klassieke tradisie in China, het 'n groot knou gekry. Die vernederende verlies van Korea as 'n skatpligtige het 'n ongekende openbare herrie ontketen. Binne China was die nederlaag 'n katalisator vir 'n reeks politieke omwentelinge gelei deur Sun Yat-sen en Kang Youwei, wat 'n hoogtepunt bereik het in die Xinhai-rewolusie van 1911.

Agtergrond[wysig | wysig bron]

Na twee eeue het die Japannese beleid van afsondering onder die sjogoens van die Edo-tydperk tot 'n einde gekom toe die land in 1854 deur die Konvensie van Kanagawa vir handel geopen is. In die jare na die Meiji-restourasie van 1868 en die val van die shogunaat, het die nuutgevormde Meiji-regering hervormings begin om Japan te sentraliseer en te moderniseer.[3] Die Japannese het afvaardigings en studente regoor die wêreld gestuur om Westerse kuns en wetenskappe te leer en te assimileer, met die doel om Japan gelyk te maak aan die Westerse moondhede.[3] Hierdie hervormings het Japan van 'n feodale samelewing in 'n moderne industriële staat omskep.

Gedurende dieselfde tydperk het die Qing-dinastie ook hervorming begin ondergaan in beide militêre en politieke leerstellings, maar was baie minder suksesvol.

Koreaanse politiek[wysig | wysig bron]

In Januarie 1864 sterf Cheoljong van Joseon sonder 'n manlike erfgenaam, en deur Koreaanse opvolgprotokolle het Gojong van Korea op die ouderdom van 12 die troon bestyg. Aangesien koning Gojong egter te jonk was om te regeer, het die nuwe koning se pa, Yi Ha-ŭng, die Heungseon Daewongun geword, of heer van die groot hof, en regeer Korea in sy seun se naam as regent. [4] Oorspronklik die term Daewongun verwys na enige persoon wat nie eintlik die koning was nie, maar wie se seun die troon beklee het. [4] Met sy opkoms om die Daewongun aan te stuur 'n stel hervormings begin wat ontwerp is om die monargie te versterk ten koste van die Yangban-klas. Hy het ook 'n isolasiebeleid gevolg en was vasbeslote om die koninkryk te suiwer van enige vreemde idees wat die volk geïnfiltreer het.[4] In die Koreaanse geskiedenis het die koning se skoonfamilie groot mag geniet, gevolglik het die Daewongun besef dat enige toekomstige skoondogters sy gesag kan bedreig. [4] Daarom het hy gepoog om enige moontlike bedreiging vir sy heerskappy te voorkom deur as 'n nuwe koningin vir sy seun 'n weesmeisie te kies uit die Yŏhŭng Min-stam, wat nie sterk politieke verbintenisse gehad het nie. [4] Met keiserin Myeongseong as sy skoondogter en die koninklike metgesel, het die Daewongun veilig gevoel in sy mag. [4] Nadat sy egter koningin geword het, het Min al haar familielede gewerf en hulle in invloedryke posisies in die naam van die koning laat aanstel. Die koningin het haar ook met politieke vyande van die Daewongun verbind, sodat sy teen laat 1873 genoeg invloed gemobiliseer het om hom uit die mag te ontsetel. [4] In Oktober 1873, toe die Konfusiaanse geleerde Choe Ik-hyeon 'n gedenkteken aan koning Gojong voorgelê het waarin hy hom aangespoor het om in eie reg te regeer, het koningin Min die geleentheid aangegryp om haar skoonpa se aftrede as regent af te dwing. [4] Die vertrek van die Daewongun het daartoe gelei dat Korea sy isolasiebeleid laat vaar het. [4]

Oopstel van Korea[wysig | wysig bron]

Karikatuur oor die dispuut tussen China, Japan en Rusland oor Korea, gepubliseer in die eerste uitgawe van Tôbaé, 1887

Op 26 Februarie 1876, na konfrontasies tussen die Japannese en Koreane, is die Ganghwa-verdrag onderteken, wat Korea vir Japannese handel geopen het. In 1880 het die koning 'n sending na Japan gestuur onder leiding van Kim Hong-jip, 'n entoesiastiese waarnemer van die hervormings wat daar plaasvind. [5] Terwyl hy in Japan was, het die Chinese diplomaat Huang Zunxian 'n studie genaamd "A Strategy for Korea" aan hom voorgelê. [5] Dit het gewaarsku oor die bedreiging wat die Russe vir Korea inhou en aanbeveel dat Korea vriendskaplike betrekkinge met Japan handhaaf, wat destyds te ekonomies swak was om 'n onmiddellike bedreiging te wees, om nou saam met China te werk en 'n alliansie met die Verenigde State as 'n teengewig vir Rusland. [5] Nadat hy na Korea teruggekeer het, het Kim die dokument aan koning Gojong oorhandig, wat so beïndruk was met die dokument dat hy afskrifte laat maak en aan sy amptenare versprei het. [5]

In 1880, na aanleiding van Chinese advies en 'n breek met tradisie, het koning Gojong besluit om diplomatieke bande met die Verenigde State te vestig. [4] Na onderhandelinge deur Chinese bemiddeling in Tianjin, is die Verdrag van Vrede, Vriendskap, Handel en Navigasie op 22 Mei 1882 formeel onderteken tussen die Verenigde State en Korea in Incheon. [4] Daar was egter twee belangrike kwessies wat geopper is deur die verdrag. Die eerste het betrekking op Korea se status as 'n onafhanklike nasie. Tydens die samesprekings met die Amerikaners het die Chinese daarop aangedring dat die verdrag 'n artikel bevat wat verklaar dat Korea 'n afhanklikheid van China is en aangevoer dat die land lank 'n sytakstaat van China is. [4] Maar die Amerikaners het so 'n artikel sterk teengestaan en aangevoer dat 'n verdrag met Korea gebaseer moet wees op die Verdrag van Ganghwa, wat bepaal het dat Korea 'n onafhanklike staat is. [4] 'n Kompromis is uiteindelik bereik, met Shufeldt en Li wat ooreengekom het dat die koning van Korea die Amerikaanse president in 'n brief in kennis sal stel dat Korea spesiale status as 'n sytakstaat van China het. [4] Die verdrag tussen die Koreaanse regering en die Verenigde State het die model geword vir alle verdrae tussen hom en ander Westerse lande. Korea het later soortgelyke handelsverdrae met Groot-Brittanje en Duitsland onderteken in 1883, met Italië en Rusland in 1884, en met Frankryk in 1886. Daarna is handelsverdrae met ander Europese lande gesluit. [4]

Koreaanse hervorming[wysig | wysig bron]

Na 1879 het China se betrekkinge met Korea onder die gesag gekom van Li Hongzhang, wat na vore getree het as een van die mees invloedryke figure in China nadat hy 'n belangrike rol gespeel het tydens die Taiping-rebellie, en ook 'n voorstander van die selfversterkende beweging was. [5] In 1879 is Li aangestel as goewerneur-generaal van die Zhili-provinsie en die keiserlike kommissaris vir die noordelike hawens. Hy was in beheer van China se Korea-beleid en het Koreaanse amptenare aangemoedig om China se eie selfversterkingsprogram aan te neem om hul land te versterk in reaksie op buitelandse dreigemente, waarvoor koning Gojong natuurlik ontvanklik was. [5] Die Koreaanse regering het, onmiddellik na die opening van die land vir die buitewêreld, 'n beleid van verligting gevolg wat daarop gemik was om nasionale welvaart en militêre sterkte te bereik deur die leerstelling van tongdo sŏgi (Oosterse maniere en Westerse masjiene). [4] Om hul land te moderniseer, het die Koreane selektief probeer om Westerse tegnologie te aanvaar en te bemeester terwyl hulle hul land se kulturele waardes en erfenis bewaar het. [4]

In Januarie 1881 het die regering administratiewe hervormings van stapel gestuur en die T'ongni kimu amun (Kantoor vir Buitengewone Staatsake) wat geskoei is op Chinese administratiewe strukture. [4] Onder hierdie oorkoepelende organisasie, twaalf sa of agentskappe geskep is. [4] In 1881 is 'n tegniese sending na Japan gestuur om sy gemoderniseerde fasiliteite te ondersoek. [4] Amptenare het oral in Japan gereis om administratiewe, militêre, opvoedkundige en industriële fasiliteite te inspekteer. [4] In Oktober het 'n ander klein groepie na Tianjin gegaan om moderne wapenvervaardiging te bestudeer, en Chinese tegnici is genooi om wapens in Seoel te vervaardig. Boonop, as deel van hul plan om die land te moderniseer, het die Koreane die Japannese militêre attaché luitenant Horimoto Reizō genooi om as adviseur te dien in die skep van 'n moderne leër. [6] 'n Nuwe militêre formasie genaamd die Pyŏlgigu (Special Skills Force) is gestig, waarin tagtig tot honderd jong mans van die aristokrasie Japannese militêre opleiding gegee sou word. [6] Die volgende jaar, in Januarie 1882, het die regering ook die bestaande vyf-leër garnisoenstruktuur in die Muwiyŏng (Palace Guards Garnison) en Kapitaalwagte Garnisoen. [4]

Japannese onsekerhede oor Korea[wysig | wysig bron]

Gedurende die 1880's het besprekings in Japan oor nasionale veiligheid gefokus op die kwessie van Koreaanse hervorming. Die politieke diskoers oor die twee was met mekaar verbind; soos die Duitse militêre adviseur majoor Jacob Meckel gesê het, was Korea "'n dolk wat na die hart van Japan gerig is". [7] Wat Korea van strategiese belang gemaak het, was nie net sy nabyheid aan Japan nie, maar sy onvermoë om homself teen buitestanders te verdedig. As Korea werklik onafhanklik was, het dit geen strategiese probleem vir Japan se nasionale veiligheid ingehou nie, maar as die land onontwikkeld bly, sou dit swak bly en sou dit gevolglik prooi vir buitelandse oorheersing uitnooi. [7] Die politieke konsensus in Japan was dat Koreaanse onafhanklikheid gelê het, soos dit vir Meiji Japan was, deur die invoer van "beskawing" uit die Weste. [7] Korea het 'n program van selfversterking vereis soos die hervormings na die herstel wat in Japan ingestel is. [7] Die Japannese belangstelling in die hervorming van Korea was nie suiwer altruïsties nie. Nie net sou hierdie hervormings Korea in staat stel om buitelandse indringing te weerstaan nie, wat in Japan se direkte belang was, maar deur 'n kanaal van verandering te wees, sou hulle ook die geleentheid hê om 'n groter rol op die skiereiland te speel. [7] Vir Meiji-leiers was die kwessie nie of Korea hervorm moes word nie, maar hoe hierdie hervormings geïmplementeer kan word. Daar was 'n keuse om 'n passiewe rol aan te neem wat die kweek van hervormingselemente binne die Koreaanse samelewing vereis en om hulle bystand te verleen waar moontlik, of om 'n meer aggressiewe beleid aan te neem, aktief in die Koreaanse politiek in te meng om te verseker dat hervorming plaasvind. [7] Baie Japannese voorstanders van Koreaanse hervorming het tussen hierdie twee posisies geswaai.

Japan was polities swak in die vroeë 1880's, as gevolg van interne boere-opstande en samoerai-rebellies gedurende die vorige dekade. Die land het ook finansieel gesukkel, met inflasie as gevolg van hierdie interne faktore. Daarna het die Meiji-regering 'n passiewe beleid aangeneem, wat die Koreaanse hof aangemoedig het om die Japannese model te volg, maar het min konkrete hulp gebied behalwe vir die versending van die klein militêre sending onder leiding van luitenant Horimoto Reizo om die Pyŏlgigun op te lei. [7] Wat die Japannese bekommer het, was die Chinese, wat in 1876 hul houvas op Korea gestaak het toe die Japannese daarin geslaag het om 'n regsgrondslag vir Koreaanse onafhanklikheid te vestig deur sy onderafdelingstatus te beëindig.[7] Chinese optrede het blykbaar die magte van hervorming in Korea in die wiele gery en hul invloed oor die land weer laat geld. [7]

1882 krisis[wysig | wysig bron]

Die Qing-dinastie het nie 'n verenigde nasionale weermag gehad nie, maar was saamgestel uit drie hoofkomponente, met die sogenaamde Agt Banners wat die elite gevorm het. Die Eight Banners-magte is langs etniese lyne in afsonderlike Mantsjoes, Han-Chinese, Mongole, Hui-Chinese en ander etniese formasies geskei. [8] Baniermanne wat die agt vaandels uitgemaak het, het hoër salaris as die res van die leër gekry terwyl die Manchu verdere voorregte ontvang het. In totaal was daar 250 000 soldate in die agt vaandels, met meer as 60 persent wat in garnisoene in Beijing gehou is, terwyl die oorblywende 40 persent as garnisoentroepe in ander groot Chinese stede gedien het. [8] Die Green Standard Army was 'n 600 000-sterk gendarmerie-tipe mag wat uit die meerderheid Han-Chinese bevolking gewerf is. Sy soldate het geen basiese militêre opleiding in vredestyd gekry nie, maar daar is van hulle verwag om in enige konflik te veg. Die derde komponent was 'n onreëlmatige mag genaamd die Braves, wat as 'n soort reserwemag vir die gereelde leër gebruik is, en wat gewoonlik uit die meer afgeleë of afgeleë provinsies van China gewerf is. Hulle is gevorm in baie los georganiseerde eenhede uit dieselfde provinsie. Die Braves is soms as huursoldate beskryf, met hul vrywilligers wat soveel militêre opleiding ontvang het as wat hul bevelvoerders goeddink. Met geen vaste eenheidsorganisasie nie, is dit onmoontlik om te weet hoeveel slaggereed Braves daar in werklikheid in 1894 was. [8] Daar was ook 'n paar ander militêre formasies, waarvan een die Huai Army was, wat onder die persoonlike gesag van die politikus, generaal en diplomaat Li Hongzhang en is oorspronklik geskep om die Taiping-rebellie (1850–1864) te onderdruk. Die Huai-weermag het beperkte opleiding deur Westerse militêre adviseurs ontvang; [8] met byna 45 000 troepe, is dit beskou as die bes gewapende militêre eenheid in China. [8]

Alhoewel die Chinese arsenale gevestig het om vuurwapens te vervaardig, en 'n groot aantal daarvan uit die buiteland ingevoer is, was 40 persent van Chinese troepe by die uitbreek van die oorlog nie met gewere of selfs muskette uitgereik nie. [8] In plaas daarvan was hulle gewapen met 'n verskeidenheid van swaarde, spiese, hellebaarde, en pyl-en-boog. [8] Teen goed opgeleide, goed gewapende en gedissiplineerde Japannese troepe sou hulle min kans hê. Daardie eenhede wat wel vuurwapens gehad het, was toegerus met 'n heterogeniteit van wapens, van 'n verskeidenheid moderne gewere tot outydse muskette; hierdie gebrek aan standaardisering het gelei tot 'n groot probleem met die behoorlike voorsiening van ammunisie. [9]

Die Keiserlike Chinese Leër in 1894 was 'n heterogene mengsel van gemoderniseerde, gedeeltelik gemoderniseerde en byna Middeleeuse eenhede wat geen bevelvoerder suksesvol kon gelei het nie, wat gelei het tot swak leierskap onder Chinese offisiere. [8] Chinese offisiere het nie geweet hoe om hul troepe te hanteer nie en die ouer, hoër geordende offisiere het steeds geglo dat hulle 'n oorlog kon veg soos hulle tydens die Taiping-rebellie van 1850–1864 gedoen het. [8] Dit was ook die gevolg daarvan dat die Chinese militêre magte in grootliks onafhanklike streekbevele verdeel is. Die soldate is uit verskillende provinsies getrek wat geen affiniteit met mekaar gehad het nie. [8] Chinese troepe het ook onder swak moraal gely, grootliks omdat baie van die troepe vir 'n lang tyd nie betaal is nie. [8] Die lae aansien van soldate in die Chinese samelewing het ook die moraal belemmer, en die gebruik van opium en ander verdowingsmiddels was algemeen in die weermag. [8] Lae moraal en swak leierskap het die doeltreffendheid van Chinese troepe ernstig verminder, en het bygedra tot nederlae soos die verlaat van die baie goed versterkte en verdedigbare Weihaiwei. Daarbenewens het militêre logistiek ontbreek, aangesien die bou van spoorweë in Mantsjoerye ontmoedig is. Huai-leërtroepe, hoewel hulle 'n klein minderheid in die algehele Keiserlike Chinese leër was, het aan die meerderheid van die gevegte tydens die oorlog deelgeneem. [8]

Konflik in Korea[wysig | wysig bron]

In opdrag van die nuwe pro-Japannese Koreaanse regering om Chinese magte met geweld te verdryf, het generaal-majoor Ōshima Yoshimasa op 25 Julie 'n gemengde brigade van ongeveer 4 000 gelei op 'n vinnige gedwonge optog vanaf Seoel suid in die rigting van Asanbaai om Chinese troepe wat by Seonghwan-stasie oos gegarnisoene was, die hoof te bied. van Asan en Kongju.

Die Chinese magte wat naby Seonghwan gestasioneer was onder bevel van generaal Ye Zhichao het ongeveer 3 880 man getel. Hulle het die naderende koms van die Japannese verwag deur hul posisie te versterk met loopgrawe, grondwerke, insluitend ses skans wat deur abatis beskerm is en deur die oorstroming van omliggende ryslande. [10] Maar verwagte Chinese versterkings was verlore aan boord van die Brits-gehuurde vervoerder Kowshing. [10] Eenhede van die Chinese hoofmag is oos en noordoos van Asan ontplooi, naby die hoofpad wat na Seoel lei; die sleutelposisies wat die Chinese beklee het, was die dorpe Seonghwan en Cheonan. Ongeveer 3 000 troepe was by Seonghwan gestasioneer, terwyl 1 000 man saam met generaal Ye Zhichao by die hoofkwartier in Cheonan was. Die oorblywende Chinese troepe was in Asan self gestasioneer. [11] Die Chinese het voorberei vir 'n knypbeweging teen die Koreaanse hoofstad deur troepe by Pyongyang in die noorde en Asan in die suide te versamel. [10]

Op die oggend van 27–28 Julie 1894 het die twee magte net buite Asan gebots in wat tot 07:30 die volgende oggend geduur het. Die geveg het begin met 'n afleidingsaanval deur Japannese troepe, gevolg deur die hoofaanval wat die Chinese verdediging vinnig oorskry het. Die Chinese troepe, wat gesien het dat hulle omring word, het hul verdedigingsposisies verlaat en in die rigting van Asan gevlug. Die Chinese het geleidelik grond verloor teenoor die meerderwaardige Japannese getalle, en uiteindelik gebreek en na Pjongjang gevlug en wapens, ammunisie en al hul artillerie laat vaar. Die Japannese het die stad Asan op 29 Julie ingeneem en die Chinese omsingeling van Seoel verbreek. [10] Die Chinese het 500 gesneuwel en gewond gely terwyl die Japannese 88 ongevalle gely het.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Japan was at the forefront of hegemonic wars in a quest to extend the Japanese hegemony over Korea to the entire Asia-Pacific region – the Sino–Japanese War of 1894–95 to gain dominance in Korea". The Two Koreas and the Great Powers, Cambridge University Press, 2006, page 2.
  2. Paine 2003, pp. 3.
  3. 3,0 3,1 Jansen 2002.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 4,16 4,17 4,18 4,19 4,20 4,21 Kim 2012.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Seth 2011.
  6. 6,0 6,1 Keene 2002.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 7,8 Duus 1998.
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 Jowett 2013.
  9. Elleman 2001.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Paine 2003.
  11. Olender 2014.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.