Elnath

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Elnath
Emoji u2b55.svg
Elnath se ligging (in die rooi sirkel).
Elnath se ligging (in die rooi sirkel).
Sterrebeeld Bul
Bayer-naam Beta Tauri
Spektraaltipe B7 III[1]
Soort Reusester
Waarnemingsdata (Epog J2000)
Regte klimming 05h 26m 17.51312s[2]
Deklinasie 28° 36′ 26.8262″[2]
Skynmagnitude (m) 1,65[3]
Absolute magnitude (M) -1,42[4]
B-V-kleurindeks  -0,13[3]
U-B-kleurindeks  -0,49[3]
Besonderhede
Massa (M) 5,0 ± 0,1[5]
Radius (R) 4,2[6]
Ligsterkte (L) 700[7]
Ouderdom (jaar) 100 ± 10[5]
Temperatuur (K) 13 824 ± 475[6]
Rotasiespoed (km/s) 59[8]
Metaalinhoud [Fe/H] 0,08[8]
Ander name
112 Tauri, +28°795, FK5 202, HD 35497, HIP 25428, HR 1791, SAO 77168, CCDM 05263+2836, GC 6681
Portaal  Portaalicoon   Sterrekunde

Elnath (ook bekend as Beta Tauri of β Tau) is met sy skynbare magnitude van 1,65 die tweede helderste ster in die sterrebeeld Bul en een van die helderste sterre in die naglug. Dit is ’n chemies uitsonderlike B7-reusester wat 134 ligjare van die Son af is. Dit was voorheen bekend as Gamma Aurigae.

Name[wysig | wysig bron]

Die ster het twee Bayer-name: "β Tauri" en "γ Aurigae". Ptolemeus het gereken dit word deur die sterrebeeld Koetsier gedeel en Johann Bayer het dit name in albei sterrebeelde gegee. Vandat die moderne sterrebeelde se grense in 1930 vasgepen is, word die naam γ Aurigae nie eintlik meer gebruik nie.[9]

Die tradisionele naam, "Elnath", ook gespel "El Nath" of "Alnath", kom van die Arabiese woord النطح an-naţħ, "die bul se horings". In 2016 het die Internasionale Astronomiese Unie se sternaamwerkgroep (WGSN)[10] die naam "Elnath" vir die ster goedgekeur.

Eienskappe[wysig | wysig bron]

Elnath se absolute magnitude is -1,34, nes dié van nog ’n ster in die Bul, Maia in die sterreswerm Plejades. Nes Maia is β Tauri ’n B-tipe reusester met ’n ligsterkte van 700 keer dié van die Son.[7] Dit het weg van die hoofreeks geëvolueer om ’n reusester te word wat groter en koeler is as toe dit in die hoofreeks was.[11] Omdat dit sowat 130 ligjare van die Son af is, in teenstelling met Maia se 360 ligjare, word dit as die Bul se tweede helderste ster beskou.

Dit is ’n kwik-mangaanster, ’n soort niemagnetiese, chemies uitsonderlike ster met buitengewoon groot tekens van sommige swaar metale in sy spektrum.[8] Die ster het ’n hoë voorkoms van mangaan in vergelyking met die Son, maar min kalsium en magnesium.[7][12]

β Tauri lê naby ’n groot groep newels en sterreswerms, insluitende M36, M37 en M38. Dit is 5,39 grade noord van die sonnebaan en kan dus deur die Maan verduister word, soos in 2007.

Metgeselle[wysig | wysig bron]

Daar is ’n dowwe ster naby aan Elnath en sommige sterrekundiges beskou hulle as ’n dubbelster. Die metgesel, bekend as BD+28 795B, is met 33,4 boogsekondes van die hoofster geskei.[13][14]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (1994) “The late B-type stars: Refined MK classification, confrontation with stromgren photometry, and the effects of rotation”. The Astronomical Journal 107: 1556. doi:10.1086/116967.
  2. 2,0 2,1 (2007) “Validation of the new Hipparcos reduction”. Astronomy and Astrophysics 474 (2): 653. doi:10.1051/0004-6361:20078357. Vizier-katalogus
  3. 3,0 3,1 3,2 (2002) “VizieR Online Data Catalog: Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system”. CDS/ADC Collection of Electronic Catalogues 2237: 0.
  4. Anderson, E.; Francis, Ch. (2012), "XHIP: An extended hipparcos compilation", Astronomy Letters 38 (5): 331, doi:10.1134/S1063773712050015, Bibcode2012AstL...38..331A. 
  5. 5,0 5,1 Janson, Markus et al. (Augustus 2011), "High-contrast Imaging Search for Planets and Brown Dwarfs around the Most Massive Stars in the Solar Neighborhood", The Astrophysical Journal 736 (2): 89, doi:10.1088/0004-637X/736/2/89, Bibcode2011ApJ...736...89J 
  6. 6,0 6,1 Underhill, A. B. et al. (November 1979), "Effective temperatures, angular diameters, distances and linear radii for 160 O and B stars", Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 189 (3): 601–605, doi:10.1093/mnras/189.3.601, Bibcode1979MNRAS.189..601U 
  7. 7,0 7,1 7,2 Kaler, James B., ELNATH (Beta Tauri), University of Illinois, http://stars.astro.illinois.edu/sow/elnath.html, besoek op 2010-03-07 
  8. 8,0 8,1 8,2 (2016) “Statistical analysis from recent abundance determinations in HgMn stars”. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 460 (2): 1912. doi:10.1093/mnras/stw911.
  9. Ian Ridpath. "Bayer's Uranometria and Bayer letters". Besoek op 2017-11-27. 
  10. "IAU Working Group on Star Names (WGSN)". Besoek op 22 Mei 2016. 
  11. (2000) “The Normal Energy Distributions in Stellar Spectra: Giants and Supergiants”. Astronomy Reports 44 (8): 548. doi:10.1134/1.1306355.
  12. (1979) “Chemical abundances in Hg-Mn stars”. Astrophysical Journal Supplement Series 41. doi:10.1086/190637.
  13. "CCDM (Catalog of Components of Double & Multiple stars (Dommanget+ 2002)". VizieR. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Besoek op 2010-03-07. 
  14. "Al Nath". Alcyone Bright Star Catalogue. Besoek op 2010-03-07. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Koördinate: Sky map 05h 26m 17.5134s, +28° 36′ 27.494″