Eoseen

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Era Periode Epog Tyd gelede 
(in miljoen jaar)
Kainosoïkum Kwartêr Holoseen 0 - 0,0117
Pleistoseen 0,0117 - 2,588
Neogeen Plioseen 2,588 - 5,333
Mioseen 5,333 - 23,03
Paleogeen Oligoseen 23,03 - 33,9
Eoseen 33,9 - 56,0
Paleoseen 56,0 - 65,5
Mesosoïkum Kryt Laat ouer

Die Eoseen is 'n tydperk in die geologiese tydskaal tussen 55,8 tot 33,9 miljoen jaar gelede. Die Eoseen kom na die Paleoseen en voor die Oligoseen.

Die woord is van Grieks afgelei: έως (eos) = daeraad; καινός (kainós) = nuwe; oftewel die daeraad van die nuwe.

In die Eoseen was altwee die pole in die oseean en was daar baie min landys. Die seevlak was hoog en die temperature is ook baie hoog. In die Vroeë Eoseen bereik die temperatuur 'n maksimum en neem dan stadig af.

Geografie[wysig | wysig bron]

Die brokstukke van Laurasië omtrent 54 mj.
Die brokstukke van Gondwana omtrent 38 mj.

In die noorde het in die Vroeë Eoseen (~51 mj) die Straat van Denemarke gevorm wat die verbinding tussen Groenland en Europa verbreek het. Groenland het ook 'n eiland geword. Daar is 'n see oostelik van die Oeralgebergte, die Toergaj-straat wat Europa skei van Asië. Deur die hoë seevlak is Europa hoofsaaklik 'n argipel met vlakke epikontinentale seeë.

Afrika en Indië is altwee eilandkontinente. Indië beweeg vinnig na die noorde.

In die suide het Antarktika die suidpool se kant beweeg. Aan die einde van die Eoseen het dit begin om die kontak met Suid-Amerika en Australië te verloor en die oorgang na die Oligoseen word gekenmerk deur die begin van die sirkumpolêre stroming rondom Antarktika. Dit het 'n groot afkoeling van die planeet veroorsaak en landys het begin om op Antarktika te vorm.