K-141 Koersk

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
'n Skets van die duikboot
Plek waar dit gesink het.
Gedenkteken ter nagedagtenis aan die 118 gesneuweldes.
Die susterskep Omsk (K-186)

K-141 Koersk (Russies: Атомная подводная лодка «Курск») was ’n kernaangedrewe kruismissiel-duikboot in die Oscar-klas van die Russiese Vloot wat op 12 Augustus 2000 in die Barentssee gesink het met die verlies van 118 seemanne.

Dit is na die Russiese stad Koersk genoem, waar die grootste tenkgeveg in die geskiedenis tydens die Tweede Wêreldoorlog plaasgevind het. Dit was een van die eerste vaartuie wat ná die val van die Sowjetunie voltooi is.

Ontplooiings[wysig | wysig bron]

Gedurende sy dienstydperk van vyf jaar, het die Kursk slegs een missie onderneem, 'n ontplooiing van ses maande in die Middellandse See gedurende die somer van 1999 om die Amerikaanse Sesde Vloot te monitor tydens die Kosovo-krisis.[1]:p. 215 Dit was as gevolg van 'n gebrek aan fondse vir brandstof. Die gevolg hiervan was dat baie van sy bemanning weinig tyd ter see deurgebring het, en dus onervare was.[2]

Vlootoefeninge en die Koersk-ramp[wysig | wysig bron]

Die Koersk het aan die "Summer-X" oefening deelgeneem, die eerste grootskaalse vlootoefening wat deur die Russiese vloot beplan is in meer as 'n dekade,[3] op 10 Augustus 2000. Dertig vlootskepe insluitende die vloot se vlagskip Pyotr Velikiy ("Pieter die Grote"), vier aanvalsduikbote,[4] en 'n flottielje van kleiner skepe het deelgeneem. Die bemanning het onlangs erkenning ontvang vir hul uitstekende prestasie as die beste duikbootbemanning in die Noordelike Vloot.[5] Alhoewel dit slegs 'n oefening was, was die Koersk gelaai met 'n volle arsenaal aanvalswapens. Dit was een van die min Russiese skepe wat gemagtig was om te alle tye 'n volle vrag bewapening te dra.

Ontploffing[wysig | wysig bron]

Op die eerste dag van die oefening, het die Koersk 'n Granit-missiel suksesvol gelanseer, gewapen met 'n onaktiewe plofkop.[4] Twee dae later, op die oggend van 12 Augustus, is voorberei om sy oefentorpedos te lanseer teen die Kirov-klas slagskip die Pyotr Velikiy. Hierdie oefentorpedos het geen plofkoppe gehad nie en is vervaardig en getoets teen 'n veel laer standaard.[6] Op 12 Augustus 2000 teen 11:28 plaaslike tyd (07:28 UTC), was daar 'n ontploffing ter voorbereiding van die vuring.[7] Die finale verslag van die Russiese vloot oor die ramp het tot die gevolgtrekking gekom dat die ontploffing die gevolg was van faling van een van Koersk se waterstofperoksiedaangedrewe Tipe 65 torpedo's.[8] 'n Verdere ondersoek het tot die slotsom gekom dat HTP, 'n vorm van hoogsgekonsentreerde waterstofperoksied wat as dryfmiddel vir die torpedo's gebruik word, deur 'n foutiewe sweislas in die torpedo-omhulsel gesypel het.[9]

Indien HTP in kontak kom met 'n katalisator, sal dit vinnig uitsit teen 'n faktor van 5000, met die vrystelling van groot hoeveelhede stoom en suurstof. Die drukking wat deur die uitsetting van die HTP veroorsaak is, het die keroseenbrandstoftenk in die torpedo laat bars met 'n ontploffing gelykstaande aan 100-250 kg (220-550 lb) TNT. Die duikboot het in relatief vlak water gesink, op 108 meter (354 voet) en ongeveer 135 km (84 myl) van Severomorsk af, by 69°40′N 37°35′O / 69.667°N 37.583°O / 69.667; 37.583. 'n Tweede ontploffing 135 sekondes na die aanvanklike een was gelykstaande aan 3-7 ton TNT. Die ontploffings het 'n reuse gat in die romp geskiet en die eerste drie kompartemente van die duikboot laat ineenstort, met die dood of verlamming van almal behalwe 23 van die 118 bemanning aan boord.

Reddingspogings[wysig | wysig bron]

Die Britse en Noorse vlote het hulp aangebied, maar Rusland het alle hulp geweier. Al die 118 matrose en offisiere aan boord die Koersk het gesterf. Die Russiese Admiraliteit het aanvanklik die publiek ingelig dat die meeste van die bemanning binne minute na die ontploffing dood is, maar op 21 Augustus het Noorse en Russiese duikers die liggame van 24 matrose in die negende kompartement en die turbinekamer van die boot gevind. Kaptein-luitenant Dmitri Kolesnikov het 'n nota geskryf met 'n lys van die name van 23 matrose wie nog gelewe het in die kompartement, na die skip reeds gesink het.

Die Koersk was toegerus met 'n kaliumsuperoksiedpatroon met 'n chemiese suurstofopwekker, wat gebruik kon word om koolstofdioksied te absorbeer en chemies suurstof vry te stel tydens 'n noodgeval. Die patroon het ongelukkig met seewater gekontamineer geraak, en die gevolglike chemiese reaksie het 'n flitsbrand veroorsaak wat al die beskikbare suurstof verteer het. Die ondersoek het getoon dat sommige mense die brand tydelik oorleef het deur onder die water in te duik, aangesien die brandmerke teen die wande aangedui het dat die water op middellyfvlak was teen dié tyd. Uiteindelik het die res van die bemanning óf dood verbrand of versmoor.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Underwood, Lamar (editor) (2005). The Greatest Submarine Stories Ever Told: Dive! Dive! Fourteen Unforgettable Stories from the Deep. Guilford, Connecticut: Lyons Press. ISBN 978-1-59228-733-8. 
  2. Barany, Zoltan (2007). Democratic Breakdown and the Decline of the Russian Military. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. p. 32. ISBN 978-1-4008-2804-3. 
  3. Russian Sub Has 'Terrifying Hole'”. 18 Augustus 2000. URL besoek op 31 Januarie 2014.
  4. 4,0 4,1 Potts, J.R. (5 September 2013). “K-141 Kursk Attack Submarine (1994)”. militaryfactory.com. URL besoek op 3 Februarie 2014.
  5. Brannon, Robert (13 April 2009). Russian civil-military relations. Farnham, Engeland: Ashgate Publishers. p. 140. ISBN 978-0-7546-7591-4. 
  6. Dikkenberg, John, "Raising the Kursk", Newspaper Source Plus. Web., 19 Oktober 2001. URL besoek op 7 Desember 2011.
  7. Rosenberg, Debra, et al. "A Mystery In The Deep." Newsweek 136.9 (2000): 34. Academic Search Premier. Webaanhaling. 7 Desember 2011.
  8. Sviatov, George. "The Kursk's Loss Offers Lessons." U.S. Naval Institute Proceedings, 129.6 (2003): 71. Academic Search Premier. Webaanhaling. 7 Desember 2011.
  9. Marshall, Geoff (Julie 2008), "The Loss of the HMS Sidon", In Depth (Submarines Association Australia) 28 (4), http://submarinesaustralia.com/indepth_archive/in_depth__jul_08.html, besoek op 2 September 2010 

Literatuur[wysig | wysig bron]

  • Gary Weir en Walter Boyne (2003), Rising Tide: The untold story of the Russian submarines that fought the Cold War, Basic Books, NY, NY.
  • Ramsey Flynn (2004), Cry from the Deep: The Submarine Disaster That Riveted the World and Put the New Russia to the Ultimate Test, Harper Collins.
  • Dunmore, S. (2002). Lost Subs : From the Hunley to the Kursk, the greatest submarines ever lost-and found. Cambridge, MA: Da Capo. ISBN 0-306-81140-5

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.