Keiserpikkewyn

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Keiserpikkewyn
Volwasse keiserpikkewyne met 'n kuiken
Bewaringstatus
Wetenskaplike klassifikasie
Koninkryk: Animalia
Filum: Chordata
Klas: Aves
Orde: Sphenisciformes
Familie: Spheniscidae
Genus: Aptenodytes
Spesie: A. forsteri
Binomiale naam
Aptenodytes forsteri
Gray, 1844
Verspreiding (broeikolonies in groen)
Verspreiding (broeikolonies in groen)
Eier

Die keiserpikkewyn (Aptenodytes forsteri) is 'n voël wat aan die familie van pikkewyne (Spheniscidae) en die genus van groot-pikkewyne (Aptenodytes) behoort. Dit is die grootste en swaarste pikkewynspesie ter wêreld en is endemies aan Antarktika. Dit is die enigste voëls wat hul eiers op ys kan lê.[2]

Leefwyse[wysig | wysig bron]

Keiserpikkewyne leef in die koudste klimaat op aarde. Temperature op die Antarktiese ys kan tot so laag as -95.6 °C daal. Hulle broei aan die begin van die Antarktiese winter (in Maart en April) rondom die Antarktiese vasteland. Die pikkewyne kom in groot kolonies van tot 20 000 voëls voor, waar hulle dig teen mekaar saamdrom om warm te bly.[3] Keiserpikkewyne word gemiddeld 20 jaar oud, hoewel sommige tot 40 jaar oud kan word.[4]

Die pikkewyne vreet meestal skaaldiere, soos kril, maar sal ook vis en inkvis vreet.

Hulle liggaamsvorm help hulle om te oorleef. Hulle het kort vlerke wat hulle help om te swem en tot 274 meter diep te duik. Die diepste duik wat aangeteken is, is 525 meter.[3] Hulle kan vir kort rukkies tot 15 km/h swem, wat hulle help om van hul grootste vyand, die seeluiperd, te ontsnap. Hulle het ook 'n dik laag spek, wat hulle help om warm te bly. 'n Laag donserige vere vang lug teen die lyf vas, wat die liggaamshitte binne hou en die koue lug en water uithou. Hulle skei ook olie af wat hulle droog in die water hou.

Terwyl hulle rats en vinnig in die water is, kan hulle net stadig op die grond waggel. Op ys kan hulle op hul mae lê en hul vlerke gebruik om oor die ys te gly.

Voortplanting[wysig | wysig bron]

Keiserpikkewyne spandeer die meeste van hul tyd in die water en gaan net aan wal om te broei.[2] Daar is niks op die ys waarmee hulle neste kan bou nie. Die wyfie lê een eier in die winter, waarna die mannetjie die eier op sy voete plaas om dit warm te hou.[2]

Die mannetjie het 'n spesiale vou op sy maag wat oor die eier pas.[5] Hulle vreet nie gedurende hierdie tyd nie, en kan tot die helfte hul gewig verloor.[2] Hulle bondel dig teenmekaar saam terwyl hulle konstant bly beweeg. Die pikkewyne aan die buitekant van die groep sal stadig na die middel waggel. Die groep kan tot 200 meter in 24 uur aflê.[5]

Die wyfie keer in die lengte wanneer die eier uitbroei terug, waarna die mannetjie na die see gaan om te vreet, maar kom terug om die kuiken te help grootmaak.[2] Die kuiken leef vir ongeveer 50 dae op sy ouers se voete, totdat dit sterk genoeg is om die koue self te trotseer.[3]

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. BirdLife International (2012). "Aptenodytes forsteri". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2013.2. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Verkry op 26 November 2013. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 (2002) Discovering wildlife – the ultimate fact file (in Engels). International Masters Publishers BV MMV. p. 5. 
  3. 3,0 3,1 3,2 "Emperor penguins". Australian Antarctic Division (in Engels). 3 Junie 2009. Verkry op 2009-12-10. 
  4. Wienecke, Barbara. "The Emperor Penguin: Aptenodytes forsteri". Emperor Penguin .com (in English). Verkry op 2009-12-10. 
  5. 5,0 5,1 "Emperor Penguins: winter survivors". Australian Antarctic Division (in English). Verkry op 2009-12-12. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]