Max Weber

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Max Weber
Max Weber 1894.jpg
Max Weber in 1894

Naam Karl Emil Maximilian Weber
Gebore 21 April 1864
Erfurt, Sakse, Koninkryk Pruise
Oorlede 14 Junie 1920 (op 56)
München, Beiere, Republiek van Weimar
Nasionaliteit Vlag van Duitsland Duitsland
Vakgebied Ekonomie, sosiologie, geskiedenis, reg, politiek, filosofie
Instelling(s) Universiteit van Berlyn
Universiteit van Freiburg
Universiteit van Heidelberg
Universiteit van Wene
Universiteit van München
Alma mater Universiteit van Berlyn
Universiteit van Heidelberg
Doktorale promotor(s) Levin Goldschmidt
Bekend vir Weberiaanse burokrasie, Ontevredenheid, ideale tipe, Ysterhok, lewenskans, metodologiese individualisme, Monopolie op geweld, Protestantse werksetiek, Rasionalisering, Sosiale aksie, Drie-komponent stratifikasie, Drieledige indeling van gesag, Verstehen
Beïnvloed deur Hermann Baumgarten, Immanuel Kant, Friedrich Nietzsche, Sigmund Freud, Wilhelm Dilthey, Heinrich Rickert, Georg Simmel, Werner Sombart
Invloed op Karl Jaspers, Georg Simmel, Talcott Parsons, Ludwig von Mises, György Lukács, Theodor W. Adorno, Carl Schmitt, Jürgen Habermas, Joseph Schumpeter, C. Wright Mills, Cornelius Castoriadis, Ludwig Lachmann

Maximilian Weber (1864 – 1920) was 'n Duitse ekonoom, geskiedkundige, regsgeleerde en sosioloog. Hy was die stigter en medestigter van 'n aantal nuwe akademiese dissiplines, waaronder die moderne bestudering van sosiologie en bestuurskunde. Hy was 'n veeltalige wat in sy leeftyd vier vreemde tale bemeester het. Hy het ook 'n godsdiensakademikus geword en skrywes oor die antieke gelowe van Indië, Sjina en Judaïsme geproduseer. Hy het sy loopbaan by die Universiteit van Berlyn begin en later ook by die universiteite van Freiburg, Heidelberg en München gewerk.

Weber se groter werke het die rasionalisering van die sosiologie van geloof, politiek, bestuurskunde en gedrag behandel. Sy bekendste werk is die opstel Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus ("Die Protestantse Etiek en die Gees van Kapitalisme"), waarmee hy sy werk in geloof begin het. In dié skrywe beweer Weber dat geloof een van die nie-eksklusiewe redes is vir die verskillende maniere waarop die kulture van die Weste en die Ooste ontwikkel het. Hy het ook beklemtoon dat die spesifieke karaktereienskappe van asketiese Protestantisme die ontwikkeling van kapitalisme, burokrasie en die rasionaal-wettige stand in die Weste beïnvloed het. Sommige het Weber se werk gebruik vir hul argument dat menslike instelling nie deur onvermybare materialisme gevorm word nie (soos deur Marx aangevoer), maar deur godsdienstige ideale en idees wat nie tot 'n materiële verband afgebreek kon word nie. In 'n ander belangrike werk, Politik als Beruf ("Politiek as beroep"), het Weber die staat as 'n entiteit definieer wat aanspraak maak op 'n monopolie op die wettige gebruik van geweld: 'n definisie wat later die kern sou vorm in studies oor moderne Westerse politieke wetenskap. Daar word soms na hierdie bekende werke verwys as die "Weber-tesis".

Weber was die eerste persoon wat die verskeie diverse aspekte van sosiale gesag herken het, insluitende die charismatiese, tradisionele en wettige vorms van gesag. Sy werk rakende burokrasie het gemeld dat hierdie instellings op wetlike gesag gebaseer is. Volgens hom het 'n burokrasie dus die effekte van "personalisme" in organisasies versag.