Monte Albán

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Historiese stadsentrum van Oaxaca en Argeologiese terrein van Monte Albán*
Unesco-wêrelderfenisgebied

Borrala.JPG
'n Uitsig oor die Groot Plein van Monte Albán
Ligging van Monte Albán op 'n kaart (Meksiko)
Monte Albán
Monte Albán
Ligging van Monte Albán in Meksiko
Koördinate: 17°02′38″N 96°46′04″W / 17.04389°N 96.76778°W / 17.04389; -96.76778Koördinate: 17°02′38″N 96°46′04″W / 17.04389°N 96.76778°W / 17.04389; -96.76778
Lande Vlag van Meksiko Meksiko
Tipe Kultuur
Kriteria i, ii, iii, iv
Verwysings 415
Streek Noord-Amerika
Inskripsiegeskiedenis
Inskripsie 1987  (11de Sessie)
* Naam soos dit in die Wêrelderfenislys verskyn.
Streek soos deur Unesco geklassifiseer.
Kaart van Monte Albán
Jademasker van die Mixteke-kultuur

Monte Albán (Spaans vir "wit berg") is 'n argeologiese terrein in die deelstaat Oaxaca net 9 km oos van die stad Oaxaca de Juárez in die suide van Meksiko. Monte Albán is sowat 2 000 m bo seevlak op 'n kunsmatig afgeplatte heuwel geleë en het as hoofstad van die Zapoteke gedien. Vanaf hier het die Zapoteke die vallei van Oaxaca oorheers en kulturele bande met stede soos Teotihuacán gehad. Dit was ook die voor-eminente sosio-politiese en ekonomiese sentrum van die Zapoteke vir byna 'n duisend jaar en later van die Mixteke. Dit het sy bloeitydperk tussen 300 en 900 n.C. beleef en die oorsprong van sy bewoners se vestiging het volgens huidige kennis in die 8ste eeu v.C. plaasgevind. Uitgebreide oorblyfsels van woon- en kultusgeboue, 'n observatorium, grafkamers met beelde en muurskilderye het bewaar gebly.

Monte Albán is een van die oudste bekende nedersettings in Meso-Amerika en vermoedelik omstreeks 800 v.C. deur Olmeke gestig. Reeds vanaf hierdie vroeë periode is die gebruik van letters en syfers bekend. Omstreeks 300 v.C. het nuwe setlaars in die stad gevestig en hulle het met die inheemse bevolking vermeng.[1] Figuur-vaartuie met uitbeeldings van gode tussen 300 en 500 n.C. getuig van kulturele bande met Teotihuacán.

In die 5de en 6de eeu het Monte Albán die hoogtepunt van sy mag bereik en sowat 30 000 mense het in dié tydperk hier geleef. Vanaf 700 het die stad sy belangrikheid verloor en is in 950 heeltemal verlaat. Aansluitend het die heuwel net as 'n begraafplaas gedien. Die grafgoedere, wat in die grafaanlegte gevind is, verwys na 'n invloed deur die Mixteke vanaf die 14de eeu. Vanaf 1458 het Asteke onder Moctezuma I die vallei van Oaxaca en Monte Albán beset. Met die Spaanse verowering van die Asteekse Ryk in 1521 het die gebied onder Spaanse bewind gekom.

Monte Albán is saam met die historiese sentrum van Oaxaca de Juárez in 1987 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (de) Daniel, Glyn: Enzyklopädie der Archäologie, Bergisch-Gladbach, 1996, ISBN 3-930656-37-X, bl. 336.

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]