Monte Albán

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Historiese stadsentrum van Oaxaca en Argeologiese terrein van Monte Albán*
Unesco-wêrelderfenisgebied

Borrala.JPG
'n Uitsig oor die Groot Plein van Monte Albán
Ligging van Monte Albán op 'n kaart (Meksiko)
Monte Albán
Monte Albán
Ligging van Monte Albán in Meksiko
Koördinate: 17°02′38″N 96°46′04″W / 17.04389°N 96.76778°W / 17.04389; -96.76778Koördinate: 17°02′38″N 96°46′04″W / 17.04389°N 96.76778°W / 17.04389; -96.76778
Lande Vlag van Meksiko Meksiko
Tipe Kultuur
Kriteria i, ii, iii, iv
Verwysings 415
Streek Noord-Amerika
Inskripsiegeskiedenis
Inskripsie 1987  (11de Sessie)
* Naam soos dit in die Wêrelderfenislys verskyn.
Streek soos deur Unesco geklassifiseer.
Kaart wat Monte Albán vertoon
Jademasker uit die Mixteke-kultuur

Monte Albán (Spaans vir "wit berg") is 'n argeologiese terrein in die deelstaat Oaxaca net 9 km oos van die stad Oaxaca de Juárez in die suide van Meksiko. Monte Albán is sowat 2 000 bo seevlak op 'n kunsmatig afgeplatte heuwel geleë en het as hoofstad van die Zapoteke gedien. Vanaf hier het die Zapoteke die vallei van Oaxaca oorheers en kulturele bande met stede soos Teotihuacán gehad. Dit was ook die voor-eminente sosio-politiese en ekonomiese sentrum van die Zapoteke vir byna 'n duisend jaar en later van die Mixteke. Dit het sy bloeitydperk tussen 300 en 900 n.C. beleef en die oorsprong van sy bewoners se vestiging het volgens huidige kennis in die 8ste eeu v.C. plaasgevind. Bewaar gebly het uitgebreide oorblyfsels van woon- en kultusgeboue, 'n observatorium, Grafkamers met beelde en muurskilderye.

Monte Albán is een van die oudste bekende nedersettings in Meso-Amerika en vermoedelik omstreeks 800 v.C. deur Olmeke gestig. Reeds vanaf hierdie vroeë periode is die gebruik van letters en syfers bekend. Omstreeks 300 v.C. het nuwe setlaars in die stad gevestig en hulle het met die inheemse bevolking vermeng.[1] Deur figuur-vaartuie met uitbeeldings van gode is tussen 300 en 500 n.C. kulturele bande met Teotihuacán waarneembaar.

In die 5de en 6de eeu het Monte Albán die hoogtepunt van sy mag bereik en sowat 30 000 mense het in dié tydperk hier geleef. Vanaf 700 het die stad sy belangrikheid verloor en is in 950 verlaat. Aansluitend het die heuwel net as begraafplaas gedien. Die grafgoedere, wat in die grafaanlegte gevind is, verwys vanaf die 14de eeu na 'n invloed deur die Mixteke. Vanaf 1458 het Asteke onder Moctezuma I die vallei van Oaxaca en Monte Albán beset. Met die Spaanse verowering van die Asteekse Ryk in 1521 het die gebied onder Spaanse bewind gekom.

Monte Albán is saam met die historiese sentrum van Oaxaca de Juárez in 1987 deur UNESCO as wêrelderfenisgebied gelys.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (de) Daniel, Glyn: Enzyklopädie der Archäologie, Bergisch-Gladbach, 1996, ISBN 3-930656-37-X, bl. 336.