Platwurm

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Platwurms
Tydperk: Perm – tans, 270–0 m. jaar gelede
Bedford se platwurm, Pseudobiceros bedfordi.
Wetenskaplike klassifikasie
Domein: Eukaryota
Koninkryk: Animalia
Filum: Platyhelminth
Claus, 1887
Klasse
  • Turbellaria
  • Trematoda
  • Monogenea
  • Cestoda

Platwurms vorm in die diereryk die filum Platyhelminth (van die Griekse πλατύ platy, "plat", en ἕλμινς helminth-, "wurm").[1] Dit is ’n groep relatief eenvoudige, ongesegmenteerde ongewerweldes van die klade Bilateria. Anders as ander lede van Bilateria het hulle geen seloom (buikholte) en geen gespesialiseerde asemhalings- en hartvatstelsel nie. Hulle het gevolglik plat vorms wat suurstof en voedingstowwe deur hul liggaam laat beweeg deur middel van diffusie. Die spysverteringstelsel het net een opening wat as mond en anus dien, en daarom kan die kos nie aaneenlopend geprosesseer word nie.

Beskrywing[wysig | wysig bron]

Platwurms wat vry voorkom, is meestal roofdiere en kom voor in water of skaduryke, humiede aardomgewings. Lint-, suig- en slakwurms het komplekse lewensiklusse, met volwasse stadiums wat as parasiete in die spysverteringstelsel van visse of gewerweldes voorkom, en intermediêre stadiums wat sekondêre gashere besmet. Die eiers van suigwurms word deur hul hoofgashere uitgeskei, terwyl lintwurms groot hoeveelhede hermafroditiese segmente genereer wat verdeel wanneer hulle volwasse is, uitgeskei word en eiers vrystel.

Meer as die helfte van alle bekende platwurms is parasiete, en sommige rig enorme skade aan mense en vee aan. Bilharzia, wat deur die genus Schistosoma haematobia veroorsaak word, is naas malaria die mees verwoestende siekte by die mens wat deur parasiete veroorsaak word. Varkmasels word veroorsaak deur lintwurmlarwes wat vleis oneetbaar maak.

Die bedreiging deur platwurms in ontwikkelde lande is aan die toeneem weens die gewildheid van rou of halfgaar vleis, asook die invoer van kos van hoërisikogebiede. In ontwikkelende lande het mense dikwels nie die geld om kos goed gaar te maak nie, en swak beplande watertoevoer en besproeiingsprojekte verhoog die gevare wat veroorsaak word deur swak sanitasie en onhigiëniese boerderypraktyke.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (Junie 1995) “Plathelminthes or Platyhelminthes?”. Hydrobiologia 305: 1. doi:10.1007/BF00036354.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]