Sodiakmoordenaar

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Sodiakmoordenaar
Land  VSA
Misdaad  Reeks moorde
Misdaadbesonderhede
Plek Noord-Kalifornië
Datum(s)  20 Desember 1968 (moontlik 4 Junie 1966), (briewe 1969) – 11 Oktober 1969 (moontlik 1972), (briewe 1974)
Slagoffers  37, volgens eie bewerings
Getal gedood  5 (bevestig)
Getal beseer  2 (bevestig)
Vonnisbesonderhede
Aangekeer  Nooit
Die simbool waarmee die Sodiakmoordenaar hom geïdentifiseer het.

Die Sodiakmoordenaar was ’n reeksmoordenaar wat in die laat 1960's en vroeë 1970's in Noord-Kalifornië bedrywig was. Hy is nooit aangekeer nie en sy identiteit is onbekend.

Hy het mense tussen Desember 1968 en Oktober 1969 in Benicia, Vallejo, die Berryessa-meer en San Francisco vermoor. Vier mans en drie vroue tussen 16 en 29 jaar oud is aangeval. Die moordenaar het die naam "Sodiak" gebruik in ’n reeks tartende briewe aan koerante in die Baaigebied. Dié briewe het vier geheime kodes bevat – net een hiervan is vir seker ontsyfer.[1]

Verskeie verdagtes is genoem, maar geen beslissende bewyse is gevind nie. In April 2004 het die San Francisco-polisie die saak as "onaktief" gemerk, maar dit in 2007 heropen.[2][3]

Die saak is ook nog oop in Vallejo en ander gebiede,[4] asook by die Kalifornise departement van justisie.[5]

Slagoffers[wysig | wysig bron]

Bevestig[wysig | wysig bron]

Hoewel die Sodiakmoordenaar in briewe aan koerante beweer het hy het 37 moorde gepleeg, is net sewe slagoffers bevestig, van wie twee sy aanvalle oorleef het. Hulle is:

  • David Arthur Faraday, 17, en Betty Lou Jensen, 16, is op 20 Desember 1968 in die stad Benicia doodgeskiet.
  • Michael Renault Mageau, 19, en Darlene Elizabeth Ferrin, 22, is op 4 Julie 1969 in Vallejo geskiet. Mageau het oorleef, maar Ferrin het gesterf.
  • Bryan Calvin Hartnell, 20, en Cecelia Ann Shepard, 22, is op 27 September 1969 by die Berryessa-meer in Napa met ’n mes gesteek. Hartnell het agt steekwonde aan sy rug oorleef, maar Shepard het twee dae later gesterf.
  • Paul Lee Stine, 29, is op 11 Oktober 1969 in San Francisco doodgeskiet.

Moontlike slagoffers[wysig | wysig bron]

Die volgende moorde is moontlik deur die Sodiakmoordenaar gepleeg, hoewel nie een bevestig is nie.

  • Robert Domingos, 18, en Linda Edwards, 17, is op 4 Junie 1963 op ’n strand naby Gaviota, Kalifornië, doodgeskiet. Daar was spesifieke ooreenkomste tussen hul moord en dié van die aanvalle ses jaar later by die Berryessa-meer.
  • Cheri Jo Bates, 18, is op 30 Oktober 1966 doodgesteek en byna onthoof in Riverside, Kalifornië. Haar moord is eers vier jaar later met die Sodiakmoordenaar verbind.[6]
  • Donna Lass, 25, is op 6 September 1970 die laaste keer gesien in Stateline, Nevada. ’n Poskaart wat ’n koerant sewe jaar later ontvang het, het haar met die Sodiak verbind, maar geen ander bewyse nie.[7]

Nog ’n vermeende slagoffer het oorleef:

  • Kathleen Johns, 22, is na bewering op 22 Maart 1970 naby Modesto, Kalifornië, ontvoer. Johns het ontsnap nadat haar ontvoerder sowat ’n uur en ’n half met haar en haar babadogter rondgery het.[8]

Tydlyn[wysig | wysig bron]

Benicia en Vallejo[wysig | wysig bron]

Die eerste moorde wat algemeen aan die Sodiakmoordenaar toegeskryf word, is dié op die skoliere Betty Lou Jensen en David Faraday op 20 Desember 1968 net binne die stadsgrense van Benicia. Die twee was op hul eerste afspraak en sou ’n Kerskonsert by die Hoërskool Hogan drie blokke van Jensen se huis af bywoon. Hulle het egter in plaas daarvan ’n vriend besoek, by ’n plaaslike restaurant geëet en toe na ’n gewilde stilhouplek vir paartjies gery. Minder as ’n uur later is hul lyke deur ’n plaaslike inwoner ontdek. Die Solano-sheriffkantoor kon geen leidrade kry nie.[9]

Volgens forensiese getuienis het ’n ander motor by hulle stilgehou. Die moordenaar het na hul motor gestap en die paartjie vermoedelik beveel om uit te klim. Toe Faraday halfpad uit die motor was, is hy doodgeskiet. Jensen is geskiet terwyl sy weggehardloop het. Daarna het die moordenaar weggery.[10]

Net voor middernag op 4 Julie 1969 het Darlene Ferrin en Michael Mageau ’n paar kilometer van daar af parkeer, in die Blue Rock Springs Park in Vallejo. Terwyl hulle in Ferrin se motor gesit het, het ’n ander motor langs hulle parkeer en feitlik dadelik weggery. Tien minute later was die motor terug en het dit agter hulle stilgehou. Die bestuurder het uitgeklim en na die passasierskant van Ferrin se motor gestap met ’n klein flitslig en ’n 9 mm-Luger. Hy het die lig in die paartjie se oë geskyn en hulle vyf keer geskiet. Verskeie skote het deur Mageau getrek en Ferrin getref. Die moordenaar het weggestap, maar toe hy Mageau hoor kreun, het hy teruggeloop en elkeen nog twee keer geskiet voodat hy weggery het.[11] Ferrin was dood met haar aankoms by die hospitaal. Mageau het oorleef, hoewel hy in die gesig, nek en bors geskiet is.[12]

Op 5 Julie 1969 het ’n man die Vallejo-polisie gebel en verantwoordelikheid vir die aanval aanvaar, asook vir die moord op Jensen en Faraday ses en ’n half maande tevore. Die oproep is nagespeur na ’n telefoonhokkie net ’n paar blokke van die polisiekantoor af.[13]

Briewe van die Sodiak[wysig | wysig bron]

Die oplossing van die geheime kode van 408 simbole. Die betekenis van die laaste 18 letters is onbekend.[14]

Op 1 Augustus 1969 is drie briewe van die moordenaar ontvang deur die koerante Vallejo Times Herald, San Francisco Chronicle en San Francisco Examiner. In die drie byna identiese briewe het die skrywer verantwoordelikheid aanvaar vir die aanvalle in Benicia en Vallejo. Elk van die briewe het ook ’n derde van ’n geheime kode van 408 simbole bevat wat die moordenaar beweer het sy identiteit bevat. Hy het geëis dat die koerante dit op hul voorblad plaas, anders sou hy die hele naweek rondry en ’n dosyn mense doodmaak.[15]

Die Chronicle het sy derde van die kode op bl. 4 van die volgende dag se uitgawe geplaas. In ’n artikel daarby het die koerant Vallejo se polisiehoof aangehaal wat sê hulle is nie oortuig dit kom van die moordenaar af nie, en dat hy nog ’n brief met meer inligting moet stuur om sy identiteit te bewys.[16] Die moorde het nie plaasgevind nie en eindelik is al drie dele van die kode gepubliseer.

Nog ’n brief is op 7 Augustus 1969 deur die San Francisco Examiner ontvang waarin die moordenaar hom "die Sodiak" noem. Dit was in antwoord op die versoek dat hy nog inligting stuur. Daarin was besonderhede van die moorde wat nog nie bekend gemaak is nie, sowel as ’n boodskap aan die polisie dat as hulle die kode ontsyfer, hulle hom sou kon vang.[17]

Op 8 Augustus 1969 het Donald en Bettye Harden van Salinas, Kalifornië, die kode ontsyfer. Dit was ’n boodskap met spelfoute waarin die Sodiak beweer het hy maak slawe bymekaar vir die hiernamaals. Geen naam verskyn in die teks nie en die moordenaar het gesê hy sal nie sy naam bekend maak nie, want dit sal sy versameling van slawe belemmer.[14]

Berryessa-meer en San Francisco[wysig | wysig bron]

Op 27 September 1969 het die studente Bryan Hartnell en Cecelia Shepard piekniek gehou op ’n klein eiland in die Berryessa-meer wat met ’n strook sand aan die land verbind was. ’n Man met ’n laksman-tipe swart masker met donkerbrilglase aan die ooggate vasgemaak, het hulle genader. Hy het ’n soort borslap aangehad met ’n wit sirkel-en-kruissimbool daarop. Hy het beweer hy het uit ’n psigiatriese hospitaal ontsnap en het ’n motor en geld nodig gehad om na Mexiko te gaan. Hy het ’n wapen by hom gehad, asook stukke wasgoedlyn. Hy het Shepard beveel om Hartnell vas te maak voordat hy haar ook vasgemaak en Hartnell se toue stywer getrek het. Hartnell het aanvanklik gedink dis ’n vreemde rooftog, maar toe haal die man ’n mes uit en steek albei herhaaldelik. Hy het daarna teruggeloop na Hartnell se motor en die sirkel-en-kruissimbool op die kar getrek met ’n swart viltpen. Daaronder het hy geskryf: "Vallejo/12-20-68/7-4-69/Sept 27–69–6:30/by knife."[18][19]

Om 19:40 het die moordenaar die sheriffkantoor van ’n openbare telefoon af gebel en sy laaste misdaad aangemeld. Toe ’n radioverslaggewer minute later by die telefoon kom ’n paar blokke van die sheriffkantoor maar ver van die misdaadtoneel af, was die gehoorbuis nog van die mikkie af. Die polisie het ’n palmafdruk wat nog nat was, op die telefoon gekry, maar kon nooit bepaal aan wie dit behoort nie.[20] Toe die polisie op die misdaadtoneel kom, was Shepard nog by haar bewussyn en sy het die aanvaller in detail beskryf. Sy is twee dae later dood, maar Hartnell het oorleef en die gebeure vir die pers beskryf.[21][22]

Twee weke later, op 11 Oktober 1969, het ’n passasier Paul Stine se taxi in San Francisco gehaal en gevra om na Presidio Heights geneem te word. Naby hul bestemming het die man Stine in die kop geskiet, sy beursie en motorsleutels gevat en ’n stuk van Stine se bebloede hemp afgeskeur. Drie tieners het dit sien gebeur en die polisie gebel. Hulle het die moordenaar in die rigting van die Presidio, ’n blok van daar, sien loop.[23]

Twee blokke van die misdaadtoneel af het konstabel Don Fouke op die polisie-oproep gereageer. Hy het ’n wit man op die sypaadjie sien loop.[24] Daar is egter oor die radio gewaarsku die polisie moet uitkyk vir ’n swart verdagte, en Fouke het verbygery. Dis steeds onseker hoe dié fout ingesluip het. ’n Soektog is gelas, maar geen moontlike verdagtes is aangekeer nie. Die drie tieners het daarna ’n skets van die verdagte saam met die polisie saamgestel.

Korrespondensie van die Sodiak[wysig | wysig bron]

Op 14 Oktober 1969 het die Chronicle nog ’n brief van die Sodiak ontvang, dié keer met ’n deel van Paul Stine se bebloede hemp as bewys dat hy die moordenaar is. In die brief was ook ’n dreigement dat hy kinders op ’n skoolbus sou vermoor. Op 20 Oktober het iemand wat beweer het hy is Sodiak, die polisie in Oakland, Kalifornië, gebel en geëis dat twee bekende regsgeleerdes, F. Lee Bailey en Melvin Belli, op die televisieprogram A.M. San Francisco verskyn. Belli was op die program en die kykers is gevra om die telefoonlyne oop te hou. Eindelik het iemand gebel, beweer hy is die Sodiak en gesê sy naam is "Sam". Belli het ingestem om hom iewers te ontmoet, maar die verdagte het nie opgedaag nie.

Die Sodiak het op 8 November 1969 ’n kaartjie met nog ’n geheime kode gestuur wat uit 340 karakters bestaan het. Dit is nooit ontsyfer nie.[25]

Op 9 November het hy ’n brief van sewe bladsye gepos waarin hy beweer twee polisiemanne het met hom gepraat drie minute nadat hy Stine geskiet het.[26][27] Op 20 Desember, presies ’n jaar ná die moord op David Faraday en Betty Lou Jensen, het die Sodiak ’n brief aan Belli gepos wat nog ’n stuk van Stine se hemp bevat het. Hy het beweer hy wil hê Belli moet hom help.

Modesto[wysig | wysig bron]

Op die aand van 22 Maart 1970 het Kathleen Johns van San Bernardino, Kalifornië, na Petaluma gery om haar ma te besoek. Sy was sewe maande swanger en het haar dogtertjie van 10 maande by haar gehad.[28] Op die snelweg naby Modesto het ’n motor agter hare sy toeter begin druk en sy ligte geflits. Sy het van die pad afgetrek. ’n Man het agter haar stilgehou en gesê haar regteragterwiel wikkel heen en weer. Hy het gesê hy sal die boute stywer vasmaak, en daarna het hy weggery. Toe Johns wegtrek, het die wiel egter feitlik dadelik van die motor afgeval. Die man het teruggery en aangebied om haar na die naaste vulstasie te neem.

Hy het ’n uur en ’n half met haar en haar dogter rondgery en geweier om by ’n vulstasie stil te hou. Eindelik het Johns by ’n kruising uit die motor gespring, weggehardloop en na ’n polisiekantoor geryloop.[8] Terwyl sy ’n verklaring afgelê het, het sy die Sodiak se polisieskets gesien en gesê dit is die man wat haar ontvoer het.[29] Toe die polisie by haar motor kom, was dit verniel en aan die brand gesteek.[29]

Nog boodskappe van die Sodiak[wysig | wysig bron]

Die Sodiak het deur die res van 1970 met die polisie gekommunikeer deur middel van briewe en kaartjies aan die pers. In ’n brief van 20 April skryf hy: "My naam is _____," gevolg deur ’n kode van 13 karakters.[30] Daar was ook ’n skets van ’n bom wat hy glo sou gebruik om ’n skoolbus op te blaas. Onderaan het hy geskryf: "Zodiac-logo crop.jpg = 10, SFPD = 0."[30]

Op 28 April het hy ’n groetekaartjie na die Chronicle gestuur met die sirkel-en-kruissimbool onderaan geteken. Hy het geskryf hy sou binnekort ’n bus opblaas tensy die koerant alles publiseer wat hy skryf. Hy wou ook hê mense moes "mooi Sodiak-knopies" dra.[31]

In ’n brief van 26 Junie het hy geskryf hy is ontsteld omdat hy niemand sien wat Sodiak-knopies dra nie. Hy het bygevoeg: "Ek het ’n man in ’n geparkeerde motor met ’n .38 geskiet."[32] Hy het moontlik verwys na die skietdood van sers. Richard Radetich ’n week vantevore. Radetich het vir iemand ’n kaartjie uitgeskryf toe hy met ’n .38-pistool geskiet is. Hoewel die polisie ontken het dat die Sodiak by die moord betrokke was, is die saak nooit opgelos nie.[33]

In ’n brief van 24 Julie het die Sodiak verantwoordelikheid aanvaar vir die ontvoering van Kathleen Johns – vier maande ná die voorval.[34] ’n Brief van 26 Julie was onderteken met ’n groot sirkel-en-kruissimbool, asook "Zodiac-logo crop.jpg = 13, SFPD = 0."[35]

Op 27 Oktober het die verslaggewer Paul Avery van die Chronicle, wat oor die Sodiak-geval verslag gedoen het, ’n Halloween-kaartjie ontvang wat met die letter "Z" geteken was, asook die Sodiak-teken. Op die kaartjie is geskryf: "Peek-a-boo, you are doomed." Kort daarna het Avery ’n naamlose brief gekry waarin hy gewys is op die ooreenkomste tussen die Sodiak se bedrywighede en die onopgeloste moord op Cheri Jo Bates vier jaar vantevore in Riverside, Kalifornië, ’n paar honderd kilometer suid van San Francisco.[36]

Riverside, Tahoe-meer en Santa Barbara[wysig | wysig bron]

Cheri Jo Bates, ’n student, het die aand van 30 Oktober 1966 in die biblioteek van haar kollege deurgebring. Sy is die volgende oggend naby die biblioteek dood aangetref. She is wreed geslaan en met ’n mes doodgesteek. ’n Man se Timex-horlosie met ’n stukkende bandjie is daarnaby ontdek.[37]

’n Maand later het die Riverside-polisie en die Riverside Press-Enterprise feitlik identiese briewe gekry met die titel "Die Bekentenis". Die skrywer het verantwoordelikheid aanvaar vir die Bates-moord en inligting genoem wat nie aan die publiek bekend gemaak is nie.[38] Ses maande ná die moord het Bates se pa, Joseph, die Press-Enterprise en die polisie feitlik identiese briewe gekry met die woorde: "Bates/Sy moes sterf daar sal nog wees". Dis onderteken met iets wat soos die letter "Z" lyk. Die verband tussen Cheri Jo Bates, Riverside en die Sodiak is steeds onseker.


Op ’n poskaart van 22 Maart 1971 aan die Chronicle, wat aan "Paul Averly" geadresseer was en vermoedelik van die Sodiak af kom, neem hy verantwoordelikheid vir die verdwyning op 6 September 1970 van Donna Lass.[7] Lass was ’n verpleegster van die Sahara Tahoe-hotel en -casino. Sy het tot tweeuur die oggend van 6 September gewerk. Haar werkgewer en die eienaar van haar woonstel het oproepe ontvang van ’n man wat valslik beweer het sy is uitstedig weens ’n familienoodgeval.[39] Lass is nooit gevind nie. Geen bewyse verbind haar verdwyning met die Sodiak nie.

In ’n berig van die Vallejo Times-Herald op 13 November 1972 het die sheriffkantoor van Santa Barbara voorgestel die moord op ’n jong paartjie in dié stad kon die werk van die Sodiakmoordenaar gewees het. Robert Domingos en sy verloofde, Linda Edwards, is op 4 Junie 1963 doodgeskiet op ’n strand naby Lompoc, Kalifornië. Die polisie glo iemand het hulle probeer vasbind, maar hulle het losgekom en gevlug; die moordenaar het hulle toe herhaaldelik in die rug en bors geskiet met ’n .22-wapen.

Laaste Sodiak-brief[wysig | wysig bron]

Nadat geen korrespondensie drie jaar lank van die Sodiak af ontvang is nie, het die Chronicle ’n brief ontvang wat op 29 Januarie 1974 gepos is en waarin die skrywer die rolprent The Exorcist prys as "die beste satiriese komedie wat ek nog gesien het". Dit het ’n ongewone, onbekende simbool onderaan gehad met ’n nuwe telling: "Ek = 37, SFPD = 0".[40]

Nog briewe is daarna deur onder meer die Chronicle ontvang, maar daar is twyfel of die Sodiak hulle geskryf het.

Verskeie mense het ook al beweer dat ’n familielid of iemand wat hulle ken, die Sodiak is. Die moorde is egter steeds onopgelos.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Sodiakbriewe”. Zodiackiller.com. URL besoek op 9 Augustus 2011.
  2. SFPD-nuusvrystelling, Maart 2007
  3. Zodiac: The killer who will not die”.
  4. Napa PD Website, Vallejo PD Website and "Tipline," Solano-sheriffkantoor
  5. Webtuiste van die Kalifornise departement van justisie
  6. Graysmith, p. 160.
  7. 7,0 7,1 Adams, p. 274
  8. 8,0 8,1 Polisieverslag”. Zodiackiller.com. URL besoek op 30 Mei 2010.
  9. Dec. 20, 1968 – Lake Herman Road”. URL besoek op 16 Junie 2008.
  10. Graysmith, Robert (1976). Zodiac. Berkley. pp. 4–7. ISBN 0-425-09808-7. 
  11. Graysmith, pp. 26–28.
  12. Graysmith, p. 29.
  13. Graysmith, pp. 32–33.
  14. 14,0 14,1 Graysmith, pp. 54–55.
  15. Graysmith, p. 49.
  16. "Coded Clues in Murders". San Francisco Chronicle, 2 Augustus 1969. Argiefweergawe van die oorspronklike
  17. Graysmith, pp. 55–57.
  18. Graysmith, pp. 62–77
  19. Message written on Hartnell's car door”. Zodiackiller.com. URL besoek op 30 Mei 2010.
  20. Stanley, Pat (18 Februarie 2007). “Zodiac on the line ...”. Napa Valley Register. URL besoek op 16 September 2008.
  21. Carson, L. Pierce (18 Februarie 2007). “Zodiac victim: 'I refused to die'”. Napa Valley Register. URL besoek op 16 September 2008.
  22. "Girl Dies of Stabbing at Berryessa" (PDF). San Francisco Chronicle. 30 September 1969. Besoek op 16 September 2008. 
  23. Definite Zodiac Victim Paul Stine”. Zodiackiller.com. URL besoek op 2 Januarie 2010.
  24. Rodelli, Mike (2005). “4th Interview with Don Fouke – Thoughts on the Zodiac Killer”. Mike Rodelli.
  25. McCarthy, Chris. “Alphabet of the 340 Character Zodiac Cypher”.
  26. "I've Killed Seven" The Zodiac Claims. San Francisco Chronicle,m 12 November 1969.
  27. New Letters From Zodiac – Boast of More Killings. San Francisco Chronicle, 12 November 1969.
  28. Smith, Dave (November 16, 1970). "Evidence Links Zodiac Killer to '66 Death of Riverside Coed". Los Angeles Times. 
  29. 29,0 29,1 Montaldo, Charles. “The Zodiac Killer Continued – The Zodiac Letters”. About.com.
  30. 30,0 30,1 "My Name Is" letter. URL besoek op 8 Maart 2007
  31. Dragon card letter”. Zodiackiller.com: 28 April 1970. URL besoek op 30 Mei 2010.
  32. Button letter”. Zodiackiller.com: 26 Junie 1970. URL besoek op 30 Mei 2010.
  33. Zamorra, Jim Herron. 1967–1971 – a bloody period for S.F. police. San Francisco Chronicle; 27 Januarie 2007. URL besoek op 7 Maart 2007.
  34. Zodiac Johns letter”. Zodiackiller.com: 24 Julie 1970. URL besoek op 30 Mei 2010.
  35. Zodiac Mikado letter”. Zodiackiller.com: 26 Julie 1970. URL besoek op 30 Mei 2010.
  36. Graysmith, pp. 161–162.
  37. Graysmith, pp. 165–166.
  38. Graysmith, pp. 168–169.
  39. Graysmith, p. 178.
  40. Zodiac Exorcist letter”. Zodiackiller.com: 29 Januarie 1974. URL besoek op 30 Mei 2010.

Bronne[wysig | wysig bron]

FBI-lêers:

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

  • "Zodiac Murder Map" – Google Map plotting definite and possible Zodiac attacks (with details).