Soeharto

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

Soeharto (/suːˈhɑːrtoʊ/, Indonesiese uitspraak (help·info); 8 Junie 1921 - 27 Januarie 2008) was 'n Indonesiese militêre leier en politikus wat as die tweede president van Indonesië gedien het. Hy het die amp vir 31 jaar beklee, vanaf die verwydering van Soekarno in 1967 tot sy bedanking in 1998. Hy word algemeen deur buitelandse waarnemers as 'n diktator beskou. Die nalatenskap van sy 31-jarige bewind word egter steeds tuis en in die buiteland gedebatteer.

Soeharto is in die Nederlandse koloniale era in 'n klein dorpie, Kemusuk, in die Godse gebied naby die stad Yogyakarta gebore. Hy het in nederige omstandighede grootgeword. Sy Javaanse Moslemouers het nie lank na sy geboorte geskei nie, en hy het 'n groot deel van sy kinderjare by pleegouers gewoon. Tydens die Japannese besetting van Indonesië het Soeharto in die Japannese georganiseerde Indonesiese veiligheidsmagte gedien. In Indonesië se onafhanklikheidstryd het hy by die nuutgestigte Indonesiese leër aangesluit. Soeharto het na Indonesië se onafhanklikheid tot die rang van generaal-majoor gestyg.

'n Poging tot staatsgreep op 30 September en 1 Oktober 1965, wat volgens die amptelike geskiedenis van die leër, gerugsteun deur die Kommunistiese Party van Indonesië, is deur Soeharto-geleide troepe 'teengewerk'. Die weermag het daarna 'n anti-kommunistiese suiwering gelei, wat die Amerikaanse Central Intelligence Agency beskryf het as 'een van die ergste massamoorde van die 20ste eeu', en Soeharto het die mag van die stigtingspresident, Soekarno, in Indonesië betwis. Hy word in 1967 as waarnemende president aangestel en die volgende jaar tot president verkies. Daarna het hy 'n sosiale veldtog, bekend as 'de-Soekarnoisation', begin om die voormalige president se invloed te verminder. Steun vir die presidentskap van Soeharto was dwarsdeur die 1970's en 1980's aktief. Teen die negentigerjare was die outoritarisme en wydverspreide korrupsie van die Nuwe Orde 'n bron van ontevredenheid, en na die Asiatiese finansiële krisis van 1997 wat tot wydverspreide onrus gelei het, het hy in Mei 1998 bedank.

Onder sy "Nuwe Orde" -administrasie het Soeharto 'n sterk, gesentraliseerde en militêr-gedomineerde regering opgerig. Die Indonesiese regering oorweeg planne om die nasionale heldestatus aan Soeharto toe te ken en word kragtig in Indonesië bespreek. Volgens Transparency International is Soeharto die mees korrupte leier in die moderne geskiedenis, nadat hy 'n beweerde $ 35 miljard tydens sy bewind verduister het.[1]

Verwysings[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]