Staatsgreep

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Napoleon Bonaparte tydens die staatsgreep van 18 Brumaire VIII (10 November 1799)

'n Staatsgreep (Frans: Coup d'état, [ku.de.ta], ) is 'n snelle politieke handeling waarby 'n persoon of groep persone op 'n nie-reëlmatige metode mag oor 'n land verkry. Staatsgrepe is meestal gewelddadig, maar kan ook sonder enige geweld plaasvind.

Staatsgrepe word deur 'n relatief klein aantal mense uitgevoer. As groot getalle mense betrokke is, word dit as 'n rewolusie beskou. Selfs 'n enkele persoon kan 'n staatsgreep uitvoer as hy of sy, as voorbeeld, beheer oor 'n land se weermag verkry.

Staatsgrepe kan ook deur ander lande uitgevoer word, soos die Irannese staatsgreep van 1953, waar die land se eerste minister deur die Amerikaanse Central Intelligence Agency en die Britse MI6 ontsetel is.

'n Bekende staatsgreep was die biersaal-staatsgreep van 8/9 November 1923 in München, waar Adolf Hitler probeer het om die regering van die deelstaat Beiere in Duitsland oor te neem. Die staatgreep het egter misluk en Hitler is gevonnis tot vyf jaar gevangenisstraf, maar weens goeie gedrag ses maande later vrygestel. Tydens hierdie vestingstraf het Adolf Hitler sy bekende Mein Kampf geskryf.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]