Sontermyn

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

’n Sontermyn (tradisionele Chinees: 節氣, vereenvoudigde Chinees: 节气, pinyin: jiéqì; Japannees: 節気, sekki) is een van 24 punte op tradisionele Oos-Asiatiese maansonkalenders wat met ’n spesifieke astronomiese voorval ooreenstem of op ’n natuurlike verskynsel dui.[1] Die punte is 15° uitmekaar aan die sonnebaan en word deur maansonkalenders gebruik om gekroniseerd te bly met die seisoene, wat belangrik is vir die landbou.

Omdat die son se spoed deur die jaar wissel na gelang van die afstand tussen die son en die aarde, verskil die getal dae wat die son tussen die punte beweeg. Elke sontermyn word in drie pentades verdeel en daar is dus 72 pentades in ’n jaar. Elke pentade bestaan uit vyf, of soms ses dae, en word gewoonlik genoem na verskynsels wat met dié tyd ooreenstem.

Sontermyne het hul oorsprong in China gehad, en van daar het dit versprei na Korea, Viëtnam en Japan, lande in die Oos-Asiatiese sfeer, dikwels onveranderd met die name wat na Noord-Chinese klimaatsveranderings verwys.[2]

Op 1 Desember 2016 is die 24 sontermyne deur Unesco gelys as ’n "onskatbare kulturele erfenis".[3]

Lys van sontermyne[wysig | wysig bron]

Son se lug-
lengtegraad
Chinese
naam [4]
Koreaanse
naam[5]
Viëtnamese
naam
Japannese
naam
Gregoriaanse
datum
(± 1 dag)
Verwysing na
tyd van maand
Aanmerking[6][7]
315° 立春
lìchūn
立春 (입춘/립춘)
ipchun/ripchun
Lập xuân 立春
risshun
4 Feb. 1ste maand, begin Lente begin
330° 雨水
yǔshuǐ
雨水 (우수)
usu
Vũ thủy 雨水
usui
19 Feb. 1ste maand, middel Meer reën as sneeu
345° 驚蟄 (惊蛰)
jīngzhé
驚蟄 (경칩)
gyeongchip
Kinh trập 啓蟄
keichitsu
6 Mrt. 2de maand, begin Hibernerende insekte word wakker
春分
chūnfēn
春分 (춘분)
chunbun
Xuân phân 春分
shunbun
21 Mrt. 2de maand, middel Middel van die lente (nagewening)
15° 清明
qīngmíng
淸明 (청명)
cheongmyeong
Thanh minh 清明
seimei
5 Apr. 3de maand, begin skoon en helder
30° 穀雨 (谷雨)
gǔyǔ
穀雨 (곡우)
gogu
Cốc vũ 穀雨
kokuu
20 Apr. 3de maand, middel Reën vir graan
45° 立夏
lìxià
立夏 (입하/립하)
ipha/ripha
Lập hạ 立夏
rikka
6 Mei 4de maand, begin Die somer begin
60° 小滿 (小满)
xiǎomǎn
小滿 (소만)
soman
Tiểu mãn 小満
shōman
21 Mei 4de maand, middel Plante groei en blom
75° 芒種 (芒种)
mángzhòng
芒種 (망종)
mangjong
Mang chủng 芒種
bōshu
6 Jun. 5de maand, begin Tyd vir giers saai
90° 夏至
xiàzhì
夏至 (하지)
haji
Hạ chí 夏至
geshi
21 Jun. 5de maand, middel Somersonstilstand
105° 小暑
xiǎoshǔ
小暑 (소서)
soseo
Tiểu thử 小暑
shōsho
7 Jul. 6de maand, begin Effens broeiend
120° 大暑
dàshǔ
大暑 (대서)
daeseo
Đại thử 大暑
taisho
23 Jul. 6de maand, middel Baie broeiend
135° 立秋
lìqiū
立秋 (입추/립추)
ipchu/ripchu
Lập thu 立秋
risshū
8 Aug. 7de maand, begin Herfs begin
150° 處暑 (处暑)
chǔshǔ
處暑 (처서)
cheoseo
Xử thử 処暑
shosho
23 Aug. 7de maand, middel Minder warm
165° 白露
báilù
白露 (백로)
baekno/baekro
Bạch lộ 白露
hakuro
8 Sep. 8ste maand, begin Dou
180° 秋分
qiūfēn
秋分 (추분)
chubun
Thu phân 秋分
shūbun
23 Sep. 8ste maand, middel Middel van herfs (nagewening)
195° 寒露
hánlù
寒露 (한로)
hanlo
Hàn lộ 寒露
kanro
8 Okt. 9de maand, begin Koue dou
210° 霜降
shuāngjiàng
霜降 (상강)
sanggang
Sương giáng 霜降
sōkō
23 Okt. 9de maand, middel Ryp
225° 立冬
lìdōng
立冬 (입동/립동)
ipdong/ripdong
Lập đông 立冬
rittō
7 Nov. 10de maand, begin Die winter begin
240° 小雪
xiǎoxuě
小雪 (소설)
soseol
Tiểu tuyết 小雪
shōsetsu
22 Nov. 10de maand, middel ’n Bietjie sneeu
255° 大雪
dàxuě
大雪 (대설)
daeseol
Đại tuyết 大雪
taisetsu
7 Des. 11de maand, begin Baie sneeu
270° 冬至
dōngzhì
冬至 (동지)
dongji
Đông chí 冬至
tōji
Dec 22 11de maand, middel Middel van winter (sonstilstand)
285° 小寒
xiǎohán
小寒 (소한)
sohan
Tiểu hàn 小寒
shōkan
6 Jan. 12de maand, begin Effens ysig
300° 大寒
dàhán
大寒 (대한)
daehan
Đại hàn 大寒
daikan
20 Jan. 12de maand, middel Baie ysig

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "24 Chinese Feasts (Jiéqì, 节气), equivalent to the 24 Chinese Solar Terms". Chinese calendar. asia-home.com.
  2. なぜずれる? 二十四節気と季節感 (Why off-point? -solar terms and our real feeling of the seasons)
  3. "An intro to China's 24 Solar Terms". Global Times. Besoek op 2016-12-01.
  4. Vereenvoudigde Chinese karakters word tussen hakies aangegee as hulle verskil van die tradisionele Chinese karakters.
  5. Hangul word tussen hakies aangegee. Wanneer die Suid- en Noord-Koreaanse name se uitspraak verskil, word die Suid-Koreaanse name eerste voor die skuinsstreep aangegee, gevolg deur die Noord-Koraanse uitspraak.
  6. Letterlike betekenis na aanleiding van die klimaat van Noord-China
  7. "24 solar terms中国24节气中英文对照 Flashcards | Quizlet". quizlet.com. Besoek op 2016-12-20.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]