Universiteit van Kaapstad

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Universiteit van Kaapstad
UCT Upper Campus landscape view.jpg
Die Universiteit van Kaapstad

Leuse: Spes Bona
Leuse in Afrikaans: Goeie Hoop
Leuse in Engels: Good Hope
Gestig: 1 Oktober 1829
Tipe: Openbare universiteit
Befondsing: R2 173,4 miljoen[1]
Kanselier: Graça Machel
Personeel: 1 980
Studentetal: 23 500
Voorgraadse studente: 15 800
Nagraadse studente: 6 700
Ligging: Kaapstad, Wes-Kaap
33°57′27″S 18°27′38″O Koördinate: 33°57′27″S 18°27′38″O
Kampus: 4 voorstedelike en 2 stedelike kampusse
Kleure:                Ligblou, donkerblou en wit
Bynaam: Ikeys
Gelukbringer: Tier
Affiliasies: AAU, ACU, CHEC, HESA, IAU, WUN
Webtuiste: uct.ac.za

Die Universiteit van Kaapstad of UK (Engels: University of Cape Town of UCT) is 'n universiteit geleë in Kaapstad, Suid-Afrika. Dit is die oudste universiteit in Suid-Afrika en is een van die voorste onderwys- en navorsingsinstellings in Afrika. Die universiteit het sowat 23 500 ingeskrewe studente, waarvan ongeveer 20% buitelanders is.[2] Die UK is volgens Times Higher Education die 103de beste universiteit ter wêreld en is in daardie kategorie die enigste Afrika-universiteit om onder die voorste 200 instellings wêreldwyd geplaas te word.[3] Die Financial Times het die UK se MBA-program in 2011 as die 60ste beste ter wêreld aangewys en dit as beste ter wêreld vir opvoedingsgeldwaarde benoem.[4]

Oprigting[wysig]

Die middelpunt van die opperkampus: Die Jameson-saal, die Jammie-trappe en die Jammie-plaza.

Die Universiteit van Kaapstad is in 1829 as die South African College, 'n hoërskool vir seuns, gestig. Die Kollege het 'n klein tersiêre onderrigfasiliteit gehad wat geweldig begin groei het ná 1880 weens die ontdekking van goud en diamante in die noorde van die land wat tot 'n groter aanvraag in mynvaardighede gelei het en die instelling gevolglik die nodige finansiële hupstoot gekry het wat dit nodig gehad het om te groei. Danksy toenemende befondsing uit die private sektor asook van die regering het die Kollege tot 'n volledig gevleuelde universiteit in die tydperk van 1880 tot 1900 ontwikkel. Gedurende hierdie jare het die Kollege sy eerste toegewyde wetenskaplaboratoriums laat aanbou en het dit die departemente van mineralogie en geologie begin om in die behoefte aan geskoolde arbeiders in die land se ontluikende diamant- en goudmynbedrywe te voorsien.

'n Ander sleutelontwikkeling gedurende hierdie tydperk was die toelating van vroue tot die instelling. Paul Daniel Hahn, professor in chemie, het in 1886 die Raad oorreed om vier vroue op 'n toetsgrondslag in sy chemieklas toe te laat. As gevolg van die vroue se indrukwekkende werk het die Kollege in 1887 vroue permanent en ter ere van Queen Victoria's Diamond Jubilee toegelaat.

In die jare 1902 tot 1918 is die Mediese Skool gestig en is die ingenieurskursusse en die Departement van Onderwys ingelei.

Die UK is in 1918 formeel as 'n universiteit gestig met behulp van die Alfred Beit-erflating en bykomende aansienlike geskenke van mynmagnate Julius Wernher en Otto Beit. Die Universiteit het ook aansienlike ondersteuning van weldoeners in die Kaapstad-omgewing gelok en het vir die eerste keer ook 'n beduidende regeringstoelaag ontvang.

Tien jare later, in 1928, kon die Universiteit se meeste fasiliteite na die gronde te Groote Schuur op die hange van Duiwelspiek op Tafelberg verskuif word. Hierdie grond is deur Cecil John Rhodes aan die staat bemaak om 'n nasionale universiteit op te rig.

"Moskou op die heuwel"[wysig]

Die UK is in die dekades ná sy verskuiwing na Groote Schuur as 'n leidende navorsings- en onderwysuniversiteit gevestig en het dit gedurende die tydperk van 1960 tot 1990 die bynaam "Moskou op die heuwel" ontvang weens die instelling se volgehoue teenstand teen apartheid, veral in die hoër onderwys. Die Universiteit het in die 1920's die eerste groepie swart studente toegelaat. Die aantal swart studente het tot en met die 1980's en 90's relatief klein gebly. Die instelling het met die land se oorgang na demokrasie 'n plan van interne transformasie van stapel gestuur.

Sedert die 1980's tot die vroeë 1990's het die aantal swart studente wat tot die Universiteit toegelaat is met 35% toegeneem. Teen 2004 was bykans die helfte van UK se 20 000 studente swart en net onder die helfte van die studenteliggaam was vroulik. Vandag het die UK een van die mees diverse kampusse in Suid-Afrika.

Onderrig[wysig]

Die Universiteit het ses fakulteite: Handel, Ingenieurswese en die Beboude Omgewing, Regte, Gesondheidswetenskappe, Geesteswetenskappe en Wetenskap. Onder die meer as 100 000 alumni is professor Christiaan Barnard, die wêreldberoemde hartsjirurg, en drie Nobel-pryswenners, Sir Aaron Klug, professor Alan MacLeod Cormack en J.M. Coetzee. Die Universiteit het meer as sestig spesialiteitnavorsingseenhede wat toesig aan nagraadse werk verskaf en meer as 'n kwart van Suid-Afrika se A-graad-navorsers huisves.

Noemenswaardige personeel[wysig]

  • David Benatar, antinatalis en professor in die Departement Filosofie.
  • Breyten Breytenbach, besoekende professor in die Nagraadse Skool van Geesteswetenskappe sedert Januarie 2000.
  • André P. Brink, professor in die Departement Engelse Taal en Letterkunde.
  • David H. M. Brooks (1950–1996), outeur van On living in an unjust society and the unity of the mind. Professor.
  • George Ellis, kosmoloog en medewerker met Stephen Hawking en wenner van die 2004 Templeton-prys. Uitstaande Professor in die Departement Wiskunde en Toegepaste Wiskunde.
  • Joan Hambidge, outeur. Professor in die Skool van Taal en Letterkunde.
  • Etienne van Heerden, Hofmeyr-professor in die Skool van Taal en Letterkunde.
  • Helen Zille, premier van die Wes-Kaap en voormalige burgemeester van Kaapstad. Direkteur van Openbare Betrekkinge.

Bronne en inlynverwysings[wysig]

Verdere leesstof[wysig]

  • The History of the SA College: 1829-1918 (2 volumes), William Ritchie. Maskew Miller, Kaapstad, 1918.
  • The SA College and the University of Cape Town: 1829-1929, Eric A Walker. 1929.
  • The History of the University of Cape Town 1928-1948: The Formative Years, Howard Phillips.

Eksterne skakels[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan: