Gaan na inhoud

Jewgeni Prigozjin

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jewgeni Prigozjin
Евгений Пригожин
Prigozjin in 2023
Leier van die Wagner-groep
Termyn
22 Februarie 2014  23 Augustus 2023
Militêre bevelvoerderDmitri Oetkin
VoorgangerPos geskep
OpvolgerPawel Prigozjin[1]
Persoonlike gegewens
Gebore(1961-06-01)1 Junie 1961
Leningrad, Sowjetunie
Sterf23 Augustus 2023 (op 62)
Koezjenkino, Twer-oblast, Rusland
DoodsoorsaakVliegtuigongeluk
RusplekPorochofskoje-begraafplaas [ru]
GadeLjoebof Walentinowna Prigozjina
Kinders3, insluitende Pawel
OpvoedingChemiese en Farmaseutiese Instituut Leningrad (uitgesak)
Toekennings
  • Held van die Russiese Federasie
  • Orde van die Republiek (Soedan)
  • Orde van die Twee Nyle
Militêre diens
BynamePoetin se sjef
LojaliteitRusland
BevelWagner-groep
Slae/oorloë
Besigheidsinligting
Organisasie
  • Wagner-groep
  • Internet Research Agency
  • Concord Management and Consulting
Kriminele inligting
Kriminele statusGesoek deur die FBI vir verkiesingsinmenging
Kriminele klag
  • 1979: diefstal
  • 1981: roof, bedrog, betrekking van minderjariges by misdaad[2][3][4]
  • 2018: sameswering om die Verenigde State te bedrieg
  • 2023: aanhitsing tot gewapende opstand in Rusland (laat vaar)
Straf

Jewgeni Wiktorowitsj Prigozjin (Russies: Евгений Викторович Пригожин; IFA: [jɪvˈɡʲenʲɪj ˈvʲiktərəvʲɪtɕ prʲɪˈɡoʐɨn]; 1 Junie 1961 – 23 Augustus 2023) was 'n Russiese oligarg,[5] huursoldaatleier, en voormalige vertroueling van die Russiese president Wladimir Poetin tot hy in Junie 2023 'n opstand begin het.[6] Prigozjin is soms Poetin se sjef genoem omdat hy restaurante en spyseniermaatskappye besit het wat dienste aan die Kremlin verskaf het.[7] Eens 'n veroordeelde in die Sowjetunie,[8] het Prigozjin 'n netwerk van invloedryke maatskappye beheer, veral die Wagner-private militêre maatskappy, wat deur die Russiese staat ondersteun is, asook drie maatskappye wat van inmenging in die Amerikaanse verkiesings van 2016 en 2018 beskuldig is.[9] Volgens 'n ondersoek deur Bellingcat, The Insider, en Der Spiegel in 2022 is Prigozjin se aktiwiteite "nou geïntegreer by die Russiese Departement van Verdediging en sy intelligensie-tak, die GRU".[10]

Nadat hy jare lank skakels met die Wagner-groep ontken het, het hy in September 2022 bevestig dat hy die stigter daarvan was.[11][12][13] Hy het gesê dat hy dit in Mei 2014 gestig het om Russiese instaanmagte in die Donbas-oorlog teen Oekraïne te ondersteun. Hierdie erkenning is veroorsaak deur 'n virale video in 2022 waarin Prigozjin in 'n Russiese tronk gewys is terwyl hy gevangenes werf en hulle vryheid beloof as hulle ses maande by die Wagner-groep diens doen.[14] Sy Wagner-groep het 'n belangrike rol gespeel in Rusland se inval in Oekraïne. Dit het ook Russiese belange in Sirië, Libië, die Sentraal-Afrikaanse Republiek en verskeie ander lande ondersteun. In November 2022 het Prigozjin ook sy rol in Russiese inmenging in Amerikaanse verkiesings erken en gesê sulke operasies sal voortgaan.[15] In Februarie 2023 het hy verklaar dat hy die stigter en langdurige bestuurder van die Internet Research Agency was, 'n Russiese maatskappy wat van aanlyn propaganda en disinformasie beskuldig word.

Prigozjin se maatskappye en medewerkers (en voorheen Prigozjin self) staar ekonomiese sanksies en kriminele aanklagte in die Verenigde State in die gesig,[9] en in die Verenigde Koninkryk was hy steeds 'n aangewese persoon onder sanksies.[16] Die FBI het 'n beloning van tot $250 000 vir inligting wat tot die inhegtenisname van Prigozjin lei, aangebied.[17][18] In Oktober 2020 het die Europese Unie (EU) sanksies teen Prigozjin opgelê in verband met sy befondsing van die aktiwiteite van die Wagner-groep in Libië. In April 2022 is nuwe sanksies teen hom deur die EU opgelê weens sy rol in die Russiese inval in Oekraïne.[19]

Prigozjin het openlik kritiek gelewer op die Russiese Departement van Verdediging vir korrupsie en vir die swak hantering van die oorlog teen Oekraïne. Op 23 Junie 2023 het hy die Wagner-groep gebruik om 'n opstand teen die Russiese militêre leierskap te lanseer en het die Departement van Verdediging daarvan beskuldig dat hulle Wagner-soldate bestook het. Wagner het die Russiese stad Rostof aan die Don oorgeneem en was op pad na Moskou.[20] Onderhandelinge het daartoe gelei dat die opstand die volgende dag afgeblus is. Prigozjin het ingestem om na Belarus te verhuis en die kriminele aanklagte teen hom vir opstand is laat vaar. Wagner-muiters sou nie vervolg word as hulle instem om kontrakte met die Departement van Verdediging te teken nie, of om na Belarus te verhuis.[21]

Op 23 Augustus 2023 het die BBC berig dat Prigozjin "gevreesd oorlede" is in 'n vliegtuigongeluk in die Twer-oblast, noord van Moskou, saam met nege ander mense.[22] Sommige het gespekuleer dat die vliegtuig deur Russiese magte neergeskiet is.[23]

Lewensloop en uitbeelding

[wysig | wysig bron]

Jewgeni Wiktorowitsj Prigozjin word op 1 Junie 1961 in Leningrad, Sowjetunie (nou Sint Petersburg, Rusland) gebore en het geen sibbes.[24][25][26] Sy moeder, Wioletta Kirowna Prigozjina, was 'n hospitaalverpleegster.[24][27] Sy vader, Wiktor Jewgenjewitsj Prigozjin, was 'n mynbouingenieur wat gesterf het toe Jewgeni nege jaar oud was.[27][28] Sy grootvader, Jewgeni Iljitsj Prigozjin, was 'n kaptein in die Rooi Leër tydens die Tweede Wêreldoorlog, en het deelgeneem aan die Slag van Rzjev en 'n medalje "Vir Moed" ontvang.[29][30] Prigozjin het die oorlogsfilm van 2020, Rzjev, geborg, gebaseer op 'n roman uit 1991 deur Wiatjeslaw Kondratiëf, wat sy grootvader noem.[31]

Sy vader en stiefv aderwas Joods.[32][26] Sy grootoom was die Sowjetwetenskaplike Jefim Iljitsj Prigozjin.[33] Hy het saam met Jefim 'n paar jaar in sy kinderjare in die Oekraïnse stad Zjovti Wodi gewoon, waar hy in 'n oopgroef uraanmyn gewerk het.[34][33]

Sy stiefvader, Samuil Fridmanowitsj Zjarkoi, was 'n ski-instrukteur en het Prigozjin aan langafstandski voorgestel.[35][36] Hy het 'n professionele skiër as aspirasie gehad en het in 1977 van Leningrad Sportinternaat No. 62 gematrikuleer.[37][24] Hy het egter na 'n besering sy sportloopbaan laat vaar[38][27] en het later as 'n fiksheidsafrigter by 'n kindersportkool gewerk.[27]

In 1979 is die 18-jarige Prigozhin betrap op diefstal en is 'n opgeskorte vonnis van twee jaar en ses maande tronkstraf opgelê.[39] In 1980 het hy na Leningrad teruggekeer en by 'n bende aangesluit. Hy het deelgeneem aan 'n inbraaktog in Leningrad, voordat hy betrap is nadat hy 'n vrou op straat tydens 'n rooftog verwurg het, saam met hom en medepligtiges wat toe die vrou se oorbelle en stewels gesteel het. In 1981 is hy tot twaalf jaar gevangenisstraf in 'n hoësekuriteitstrafkolonie gevonnis vir roof, diefstal, bedrog en die betrek van minderjariges by kriminele aktiwiteite.[40]

Ná sy vrylating uit die tronk in 1990 het Prigozjin begin om hotdogs saam met sy moeder en stiefvader te verkoop by die Apraksin Dvor-opelugmark in Leningrad. Volgens ’n onderhoud met The New York Times het sy inkomste vinnig toegeneem, met die gevolg dat die verdienste “vinniger opgehoop het as wat sy moeder dit kon tel”.

Tussen 1991 en 1997 was Prigozjin intensief betrokke by die kruideniersbedryf. Hy het ’n 15%-belang en ’n bestuursrol verkry in Contrast, die eerste kruideniersketting in Sint Petersburg, wat deur sy voormalige klasmaat Boris Spektor gestig is. Gedurende dieselfde periode het hy ook by die dobbelbedryf betrokke geraak. Spektor en Igor Gorbenko het hom as uitvoerende hoof van Spectrum CJSC aangestel, ’n onderneming wat die eerste casino’s in Sint Petersburg tot stand gebring het.

Hierdie sakevennote het in die loop van die 1990’s verskeie ander ondernemings saam gestig, onder meer in die konstruksie-, marknavorsings- en buitelandsehandelsektore. Volgens Novaya Gazeta het Prigozjin moontlik in hierdie tydperk vir die eerste keer met Vladimir Putin kennis gemaak, aangesien Poetin sedert 1991 voorsitter van die toesighoudende raad vir casino’s en dobbelary in Sint Petersburg was.

In 1995 het Prigozjin sy aandag na die restaurantbedryf verskuif. Saam met Kirill Ziminov, ’n direkteur by Contrast, het hy sy eerste restaurant, Old Customs House, in Sint Petersburg geopen. In 1997 het hulle ’n tweede onderneming gestig, New Island, ’n drywende restaurant wat een van die stad se mees gesogte eetplekke geword het. Die restaurant is geïnspireer deur waterkant-restaurante langs die Seine in Parys en is geskep deur ’n verouderde vaartuig teen ’n koste van ongeveer US$400 000 te restoureer. Prigozjin het later verklaar dat sy kliënte op soek was na nuwe ervarings en moeg was vir eenvoudige, tradisionele maaltye. Voor sy fokus op luukse eetplekke het een van sy restaurante aanvanklik selfs ’n striptease-vertoning aangebied.

Prigozjin (staande op die agtergrond) het op 25 Mei 2002 die Russiese president Wladimir Poetin en die Amerikaanse president George W. Bush ontvang op sy drywende restaurant New Island in Sint Petersburg.

In die vroeë 2000’s het Prigozjin se bande met Poetin verder verstewig. In 2001 het hy persoonlik kos bedien aan Poetin en die Franse president Jacques Chirac by New Island. In 2002 het hy ook die Amerikaanse president George W. Bush daar ontvang, en in 2003 het Poetin sy verjaardag by die restaurant gevier.

Teen 2003 het Prigozjin sy sakevennote verlaat en onafhanklike ondernemings gevestig. Een van sy belangrikste maatskappye, Concord Catering, het daarna ’n groot aantal regeringskontrakte bekom, insluitend kontrakte vir die voorsiening van etes aan skoolkinders en staatsamptenare. In 2012 het hy ’n kontrak ter waarde van ongeveer US$1,2 miljard ontvang om voedsel aan die Russiese weermag te lewer. Daar word beweer dat ’n gedeelte van die winste uit hierdie kontrakte gebruik is om die Internet Research Agency te stig en te finansier.

Teen dieselfde tyd het Prigozjin aansienlike persoonlike rykdom opgebou, insluitend ’n ommuurde woonkompleks in Sint Petersburg met luukse geriewe, asook toegang tot private vliegtuie en ’n groot jag. Hy is later deur verskeie organisasies van korrupte sakepraktyke beskuldig. Die Anti-Korrupsie-stigting van Alexei Nawalni het in 2017 Prigozjin se beweerde onwettige rykdom op meer as een miljard roebels beraam. In 2022 is hy deur die Organized Crime and Corruption Reporting Project as die Korrupte Persoon van die Jaar aangewys.[41][42][43][44]

Wagner-groep

[wysig | wysig bron]

Prigozjin was die stigter en finansiële beskermheer van die Wagner-groep, ’n Russiese private militêre organisasie wat vanaf die middel van die 2010’s aktief was in verskeie konflikgebiede, insluitend Sirië, Libië, die Sentraal-Afrikaanse Republiek en Mali. Die groep het bekendheid verwerf vir sy noue bande met die Russiese staat, hoewel dit formeel as ’n private entiteit voorgestel is.

Tydens die grootskaalse Russiese inval in Oekraïne in Februarie 2022 het Wagner ’n prominente rol gespeel. Die organisasie was veral betrokke by intensiewe gevegte in Oos-Oekraïne, insluitend die langdurige en bloedige veldslag om die stad Bakhmut. Prigozjin het openlik kritiek gelewer op die Russiese militêre leiding, veral op senior amptenare binne die Ministerie van Verdediging, wat ongewoon was binne die Russiese magsbestel.

In Junie 2023 het spanning tussen Wagner en die Russiese owerhede tot ’n oop konfrontasie gelei. Prigozjin het Wagner-magte beveel om vanuit die suide van Rusland na Moskou op te ruk in wat algemeen beskryf is as die Wagner-opstand. Die optog is ná onderhandelinge gestaak, en die krisis is beëindig sonder grootskaalse gevegte. Nietemin is die voorval wyd beskou as die ernstigste uitdaging aan die Russiese politieke en militêre gesag sedert die 1990’s.

Op 23 Augustus 2023 is Prigozjin dood toe ’n privaat vliegtuig, ’n Embraer Legacy 600, in die Twer-streek van Rusland neergestort het. Almal aan boord is dood. Russiese owerhede het bevestig dat hy onder die slagoffers was. Die omstandighede van die ongeluk het internasionale spekulasie ontlok, maar geen onafhanklike ondersoek het finale, algemeen aanvaarde gevolgtrekkings gelewer nie.

Prigozjin se dood het die einde beteken van sy direkte invloed binne Wagner, waarna die organisasie grotendeels ontbind of onder staatsbeheer herstruktureer is. Sy nalatenskap bly omstrede en word gekenmerk deur ’n kombinasie van entrepreneurskap, politieke invloed, militêre geweld en beskuldigings van grootskaalse korrupsie.

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. Nanu, Maighna (2 Oktober 2023). "Yevgeny Prigozhin's son 'takes over command of Wagner'". The Telegraph. Besoek op 15 Oktober 2023.
  2. Myre, Greg (30 Januarie 2019). "'Putin's Chef' Has His Fingers In Many Pies, Critics Say". NPR. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Februarie 2021. Besoek op 26 Februarie 2021.
  3. Maglov, Mikhail; Olevsky, Timur; Treshchanin, Dmitry (27 Februarie 2019). "Investigation Charts Massive Haul For State Deals By Companies Linked To 'Putin's Chef'". Radio Free Europe/Radio Liberty. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Maart 2021. Besoek op 26 Februarie 2021.
  4. Eltagouri, Marwa (17 Februarie 2018). "The rise of 'Putin's chef,' the Russian oligarch accused of manipulating the U.S. election". The Washington Post. ISSN 0190-8286. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Februarie 2021. Besoek op 26 Februarie 2021.
  5. Lister, Tim; Ilyushina, Mary; Shukla, Sebastian (18 Februarie 2018). "The oil field carnage that Moscow doesn't want to talk about". CNN. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Februarie 2018. Besoek op 24 Februarie 2018.
  6. "Navalny asks FSB to investigate Putin's cook". Crime Russia. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Maart 2019. Besoek op 16 Februarie 2018.
  7. "Thousands of Russian private contractors fighting in Syria". AP News. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Desember 2021. Besoek op 12 Desember 2017.
  8. "Право на забвение Евгения Пригожина: Что хочет скрыть о себе ресторатор, обслуживавший президентов России — Meduza". Meduza (in Russies). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Desember 2021. Besoek op 25 Oktober 2017.
  9. 1 2 William Echols (4 Oktober 2019). "New Sanctions Against 'Putin's Chef' Prompt Latest Russian Election Meddling Denial". Polygraph.info. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Oktober 2019. Besoek op 5 Oktober 2019.
  10. Bellingcat Investigation Team (14 Augustus 2020). "Putin Chef's Kisses of Death: Russia's Shadow Army's State-Run Structure Exposed". Bellingcat. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 Augustus 2020. Besoek op 23 Augustus 2020.
  11. "Sanctioned Putin Ally Says He Created Russian Mercenary Group". Bloomberg. 26 September 2022. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 September 2022. Besoek op 26 September 2022.
  12. "Russian oligarch Yevgeny Prigozhin admits he created the mercenary Wagner Group". Politico. 26 September 2022. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 September 2022. Besoek op 26 September 2022.
  13. "Putin's 'chef' Prigozhin admits creating Wagner mercenary outfit in 2014". CNN. 26 September 2022. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 Januarie 2023. Besoek op 26 September 2022.
  14. "Russia's Wagner boss: It's prisoners fighting in Ukraine, or your children". BBC News. 16 September 2022. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Oktober 2022. Besoek op 19 September 2022.
  15. "Russia's Prigozhin admits interfearing in U.S. Elections". Reuters. 7 November 2022. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 November 2022. Besoek op 17 November 2022.
  16. Fitzpatrick, Jim (7 Februarie 2023). "MPs grill minister over decision to let warlord sue reporter". openDemocracy. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Februarie 2023. Besoek op 9 Februarie 2023.
  17. "Yevgeniy Vicktorovich Prigozhin – Federal Bureau of Investigation". Federal Bureau of Investigation. 9 Julie 2021. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 Januarie 2023. Besoek op 16 Januarie 2023.
  18. "Archived copy" (PDF). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 November 2022. Besoek op 16 Januarie 2023.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  19. "Switzerland Imposed Sanctions on Wagner Group". European Pravda (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 April 2023. Besoek op 24 Junie 2023.
  20. Trofimov, Yaroslav (23 Junie 2023). "Russia Issues Arrest Warrant for Wagner Chief on Charges of Mutiny". Wall Street Journal (in American English). ISSN 0099-9660. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Junie 2023. Besoek op 24 Junie 2023.
  21. Chernova, Anna (24 Junie 2023). "Case against Prigozhin will be dropped and he will be sent to Belarus, Kremlin spokesperson says". CNN. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2023. Besoek op 24 Junie 2023.
  22. "Wagner chief Yevgeny Prigozhin presumed dead after Russia plane crash". BBC News. 23 Augustus 2023. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Augustus 2023. Besoek op 23 Augustus 2023.
  23. "Yevgeny Prigozhin killed in plane crash says Russia". Telegraph. 23 Augustus 2023. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Augustus 2023. Commander of Wagner mercenaries Prigozhin has been killed tonight after his plane was shot down by Russian air defenses near Moscow.
  24. 1 2 3 "Пригожин Евгений Викторович биография". РБК (in Russies). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Oktober 2021. Besoek op 29 Junie 2023.
  25. "Кто такой Евгений Пригожин". Fontanka.ru (in Russies). 24 Junie 2023. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2023. Besoek op 29 Junie 2023.
  26. 1 2 Keilbach, Miriam (26 Junie 2023). "Jewgeni Prigoschin: Ehefrau, Kinder, Werdegang – Wer ist der Wagner-Anführer?". RND (in Duits). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2023. Besoek op 30 Junie 2023.
  27. 1 2 3 4 Speri, Alice (2 Maart 2023). "Hacked Private Documents Shed New Light on Unlikely Rise of 'Putin's Chef' From the Shadows of the Kremlin". The Intercept (in American English). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Junie 2023. Besoek op 29 Junie 2023.
  28. Young, Cathy (5 Junie 2023). "The Rise of the Troll King: How Yevgeny Prigozhin Came to Power". Bulwark+ (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2023. Besoek op 29 Junie 2023.
  29. "Художники создали несколько граффити с изображением Ржевского мемориала". ИА REX (in Russies). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2023. Besoek op 29 Junie 2023.
  30. "«Сашка». Вячеслав Кондратьев отразил в повестях характер советского солдата". AiF (in Russies). 30 Oktober 2018. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2023. Besoek op 29 Junie 2023.
  31. "Вклад в сохранение памяти: фильм «Ржев» Евгения Пригожина и молодежные проекты помогают увековечивать имена героических предков". FederalCity.ru (in Russies). 7 September 2022. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2023. Besoek op 29 Junie 2023.
  32. Staff, ToI; AP. "Mercenary-linked Putin ally lashes 'dying-out Western civilization'". Times of Israel (in American English). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 Maart 2023. Besoek op 12 Februarie 2023.
  33. 1 2 Приходько, Александр (25 Oktober 2022). ""Жил в Желтых Водах": Пригожин рассказал о детстве на Украине". Правда.Ру (in Russies). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2023. Besoek op 29 Junie 2023.
  34. "Бизнесмен Пригожин подтвердил родство с учёным Ефимом Пригожиным, который занимался урановыми разработками на Украине". DNI. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 November 2022. Besoek op 27 Oktober 2022.
  35. "Евгений Пригожин биография. Биография Евгений Пригожин. Личная жизнь Евгений Пригожин. – Свободная Пресса". svpressa.ru (in Russies). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Junie 2023. Besoek op 30 Junie 2023.
  36. "Илья Жегулев Автор (no date) Расследование: как личный кулинар Путина накормит армию за 92 млрд рублей". Forbes.ru. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Julie 2020. Besoek op 15 November 2022.
  37. Zhegulev, Ilya (13 Junie 2016). "Evgeny Prigozhin's right to be forgotten: What does Vladimir Putin's favorite chef want to hide from the Internet?". Meduza (in Engels). Vertaal deur Kevin Rothrock. Moscow. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Februarie 2018. Besoek op 16 Februarie 2018.
  38. Гусев, Евгений (4 Februarie 2017). ""Большое меню" любимого повара Путина". Радио Свобода (in Russies). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Junie 2023. Besoek op 30 Junie 2023.
  39. Davlyatchin, Ilya (21 September 2018). "Бурная молодость "кремлевского ресторатора"". Росбалт (in Russies). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Augustus 2023. Besoek op 30 Junie 2023.
  40. Breazeale, Sam (29 Junie 2021). "Prigozhin's criminal past, straight from the source". Meduza. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Februarie 2022. Besoek op 10 Februarie 2022.
  41. Yushko, Lazar (13 Junie 2023). "Биография Евгения Пригожина: от продавца хот‑догов до хозяина ЧВК "Вагнер" и взятия Бахмута". РИАМО. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Junie 2023. Besoek op 30 Junie 2023.
  42. "Kremlin-Linked Businessman Prigozhin Vows to Ruin Navalny". The Moscow Times. 26 Augustus 2020. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 September 2020. Besoek op 6 September 2020.
  43. "Parents sue tycoon's firm over dysentery outbreak in Moscow". Financial Post. 14 Mei 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 November 2020. Besoek op 6 September 2020.
  44. OCCRP (28 Desember 2022). "2022 Person of the Year in Organized Crime and Corruption". Organized Crime and Corruption Reporting Project. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Desember 2022. Besoek op 28 Desember 2022.