Sentraal-Afrikaanse Republiek

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Ködörösêse tî Bêafrîka (Sango)
République centrafricaine (Frans)
Sentraal-Afrikaanse Republiek
Vlag van die Sentraal-Afrikaanse Republiek Wapen van die Sentraal-Afrikaanse Republiek
Vlag Wapen
Nasionale leuse: Unité, Dignité, Travail
(Frans vir: "Eenheid, Waardigheid, Arbeid")
Volkslied: E Zingo (Sango)
La Renaissance (Frans)
(Afrikaans: "Die Renaissance")
Ligging van die Sentraal-Afrikaanse Republiek
Hoofstad Bangui

4°22′N 18°35′O / 4.367°N 18.583°O / 4.367; 18.583

Grootste stad Bangui
Amptelike tale Frans en Sango
Regering Unitêre semi-presidensiële
grondwetlike republiek
Faustin-Archange Touadéra
Simplice Sarandji
Onafhanklikheid
• Onafhanklikheid
• Keiserryk
• Republiek
van Frankryk
13 Augustus 1960
4 Desember 1976
21 September 1979
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
622 984 km2  (44ste)
240 535 myl2
12
Bevolking
 - 2016-skatting
 - 2003-sensus
 - Digtheid
 
4 594 621[1] (119de)
4 987 640[2]
7,1 / km2 (221ste)
18,4 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$3,743 miljard[3]
$737[3]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$2,248 miljard[3]
$442[3]

MOI (2015) Green Arrow Up Darker.svg 0,352[4] (188ste)  –  laag
Gini (2008) 56,3[5](6de) –  hoog
Geldeenheid CFA-frank (XAF)
Tydsone
 - Somertyd
WAT (UTC+1)
nie toegepas nie (UTC+1)
Internet-TLD .cf
Skakelkode +236
Nasa-Satellietbeeld van die Sentraal-Afrikaanse Republiek
Kaart van die Sentraal-Afrikaanse Republiek
Topografiese kaart van die Sentraal-Afrikaanse Republiek

Die Sentraal-Afrikaanse Republiek (kort SAR; Sango: Ködörösêse tî Bêafrîka; Frans: République centrafricaine [ʁepyblik sɑ̃tʁafʁikɛn] of Centrafrique [sɑ̃tʁafʁik]) is 'n landingeslote land in Sentraal-Afrika net noord van die ewenaar. Dit grens aan Tsjad in die noorde, Soedan en Suid-Soedan in die ooste, die Republiek van die Kongo en die Demokratiese Republiek van die Kongo in die suide, en Kameroen in die weste. Die Sentraal-Afrikaanse Republiek het 'n oppervlakte van 622 984 km² en 'n bevolking van 4 594 621 in 2016. Die hoofstad en grootste stad van dié land is Bangui en is in die suide langs die Ubangirivier net noord van die grens tot die Demokratiese Republiek van die Kongo geleë.

Die grootste deel van die SAR bestaan uit Soedano-Guinese savanne maar sluit ook 'n Sahelo-Soedannese gebied in die noorde en 'n reënwoudgebied in die suide in. Twee derdes van die land lê in die bekkens van die Ubangirivier, wat suid in die Kongorivier invloei, terwyl die oorblywende derde in die bekken van die Sharirivier, wat noord in die Tsjadmeer invloei, lê. Aangesien die grootste deel van die landgebied in die Ubangi en Sharirivierbekkens geleë is, het die Franse die kolonie wat dit in die gebied uitgekerf het Ubangi-Shari, of Oubangui-Chari in Frans, genoem. Die Franse kolonie Ubangi-Shari word in 1958 'n semi-outonome gebied binne die Franse Unie en 'n onafhanklike nasie op 13 Augustus 1960.

Vir drie dekades na onafhanklikheid is die SAR regeer deur presidente wat nie op werklik demokratiese wyse verkies is nie of wat die mag met geweld oorgeneem het. Die eerste regverdige demokratiese verkiesings word 1993 gehou en stel Ange-Félix Patassé tot bewind, maar president Patassé se regering word in 2003 deur generaal François Bozizé omvergewerp. Generaal Bozizé wen in Mei 2005 'n demokratiese verkiesing en word op 24 Maart 2013 deur die Séléka-koalisie omvergewerp. Sedert 2016 dien Faustin-Archange Touadéra as president van die Sentraal-Afrikaanse Republiek.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Besoek op 28 Maart 2018. 
  2. (en) countrymeters.info. "Live Central African Republic population (2017). Current population of Central African Republic — Countrymeters". countrymeters.info. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 (en) "Central African Republic". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 28 Maart 2018. 
  4. (en) "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Besoek op 28 Maart 2018. 
  5. (en) "Gini Index". Wêreldbank. Besoek op 2 Maart 2011. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]