Pluto se natuurlike satelliete

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Die relatiewe grootte van die Pluto-stelsel.

Pluto het vyf bekende natuurlike satelliete. Die grootste, Charon, is die grootste satelliet sover bekend in verhouding tot ’n voorwerp met planetêre massa waarom dit wentel. Pluto en Charon het ook permanent dieselfde kante na mekaar gedraai. Die ander mane, Nix, Hydra, Kerberos[1] en Styx is baie kleiner.[2] Laasgenoemde is die jongste Pluto-maan wat ontdek is, soos aangekondig op 11 Julie 2012.[3][4]

Eienskappe[wysig]

Die Pluto-stelsel is baie kompak. Pluto en Charon is al ’n dubbelplaneet genoem omdat Charon so groot is in verhouding tot Pluto (die helfte van sy deursnee en ’n agtste van sy massa). Charon is so groot dat Pluto om die stelsel se massamiddelpunt by ’n punt buite sy oppervlak draai.

Die mane Nix en Hydra is feitlik identies, hoewel laasgenoemde om die een of ander rede effens helderder is.

Vorming[wysig]

Pluto wentel om ’n punt buite sy oppervlak. Sy wentelbaan word in rooi aangegee en Charon s’n in groen.

Die Pluto-stelsel het vermoedelik ontstaan uit ’n groot botsing, nes dié wat vermoedelik die Aarde se maan geskep het.[5][6] Die feitlik sirkelvormige wentelbane van die kleiner mane dui moontlik daarop dat hulle ook in dié botsing ontstaan het, eerder as dat hulle van buite aangetrek is. Daar kan nog soortgelyke mane om Pluto wees wat in die botsing ontstaan het, asook ander onontdekte voorwerpe wat van die Kuiper-gordel aangetrek is.

Pluto se mane[wysig]

Die mane word hier aangedui volgens hul wentelperiode, van die kortste tot die langste. Charon, wat groot genoeg is dat sy oppervlak kon ineengestort het, word op ’n blou agtergrond aangedui.

Nota:
Data van Buie & Grundy; a, i, e bygewerk vanaf JPL.
Romeinse
nommer
Naam IFA-
uitspraak
Foto Deursnee
(km)
Massa
(×1021 kg)
Half-as
(km)
Wentelperiode
(dae)
Ontdek in
I Charon ʃærən, ˈkɛərɒn
Charon.png
1 207 ± 3 1,52 ± 0,06 17 536 ± 3* 6,387230 1978
V Styx stɪks 10–25  ? 42 000 ± 2 000[7] 20,2 ± 0,1[7] 2012
II Nix ˈnɪks 46–137 < 0,002 48 708 24,856 ± 0,001 2005
IV Kerberos kɜrbərəs 13–34  ? ≈ 59 000[8] 32.1[8] 2011
III Hydra ˈhaɪdrə 61–167 < 0,002 64 749 38,206 ± 0,001 2005

Verwysings[wysig]

  1. Fourth Moon Adds to Pluto's Appeal”. URL besoek op 2011-07-20.
  2. Schilling, Govert, "Pluto's Twins Get Their Names", ScienceNOW Daily News, 20 June 2006. URL besoek op 2006-06-21.
  3. IAUC 9253
  4. Wall, Mike, "Pluto Has a Fifth Moon, Hubble Telescope Reveals", Space.com, 11 Julie 2012. URL besoek op 11 Julie 2012.
  5. Canup, R. M. (2005-01-08). “A Giant Impact Origin of Pluto-Charon”. Science (tydskrif) 307 (5709): 546–550. DOI:10.1126/science.1106818. Besoek op 2011-07-20.
  6. Alan Stern; Weaver, H. A.; Steff, A. J.; Mutchler, M. J.; Merline, W. J.; Buie, M. W.; Young, E. F.; Young, L. A.; Spencer, J. R. (2006-02-23). “A giant impact origin for Pluto’s small moons and satellite multiplicity in the Kuiper belt”. Nature (tydskrif) 439 (7079): 946–948. DOI:10.1038/nature04548. Besoek op 2011-07-20.
  7. 7,0 7,1 Ray Sanders (11 Julie 2012). “Hubble Space Telescope detects fifth moon of Pluto”. Phys.org. URL besoek op 11 Julie 2012.
  8. 8,0 8,1 Lakdawalla, E. (2011-07-20). “A fourth moon for Pluto”. Planetary Society weblog. The Planetary Society. URL besoek op 2011-07-20.

Eksterne skakels[wysig]

Die sonnestelsel
Son Mercurius Venus Maan Aarde Phobos en Deimos Mars Ceres Asteroïdegordel Jupiter Jupiter se natuurlike satelliete Jupiter se ringe Saturnus Saturnus se natuurlike satelliete Saturnus se ringe Uranus Uranus se natuurlike satelliete Uranus se ringe Neptunus Neptunus se natuurlike satelliete Neptunus se ringe Pluto Charon, Nix en Hydra Haumea Haumea se natuurlike satelliete Makemake Kuiper-gordel Eris Dysnomia Verstrooide skyf Hills-wolk Oort-wolkSolar System Template Final.png
Beeldinligting
SonMercuriusVenusAardeMarsCeresJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaMakemakeEris
Mane: AardeMarsAsteroïdiesJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaErisRinge: JupiterSaturnusUranusNeptunus
PlaneteDwergplaneteKleinplanete
MeteoroïdesAsteroïdesAsteroïdegordelSentoureTrans-Neptunus-voorwerpeKuiper-gordelVerstrooide skyfKometeHills-wolkOort-wolk