Ceres (dwergplaneet)

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Hierdie artikel handel oor die dwergplaneet "Ceres". Vir ander artikels met 'n soortgelyke benaming, sien asseblief die Ceres-dubbelsinnigheidsblad.
Ceres   Ceres se sterrekundige simbool
Die dwergplaneet Ceres
Ceres, soos waargeneem deur die Hubble-ruimteteleskoop op 23 Januarie 2004.
Ontdekking[1]
Ontdek deur Giuseppe Piazzi
Datum 1 Januarie 1801
Planetoïde-benaming 1 Ceres
Alternatiewe name A899 OF; 1943 XB
Planetoïde-kategorie dwergplaneet
hoofgordel
Wentelbaaneienskappe[2]
Epog 18 Junie 2009
(JD 2455000,5)
Afelium 2,9858 AE
446 669 320 km
Perihelium 2,5468 AE
380 995 855 km
Semi-hoofas 2,7663 AE
413 832 587 km
Eksentrisiteit 0,07934
Wentelperiode 4,60 jare
1680,5 dae
Gem. omwentelingspoed 17,882 km/s
Gem. anomalie 27,448°
Inklinasie 10,585° (tot Ekliptika)
9,20° (tot onveranderbare vlakte)[3]
Lengteligging van stygende nodus 80,399°
Periheliumargument 72,825°
Natuurlike satelliete 0
Fisiese eienskappe
Radius by ewenaar 487,3 ± 1,8 km[4]
Radius na pole 454,7 ± 1,6 km[4]
Oppervlakte 2 850 000 km²
Massa 9,43 ± 0,07×1020 kg[5]
(0,00015 Aardes)
(0,0128 Mane)
Gem. digtheid 2,077 ± 0,036 g/cm3[4]
Oppervlak-
aantrekkingskrag
0,27 m/s2
0,028 g
Ontsnapping-
snelheid
0,51 km/s
Sideriese
rotasieperiode
0,3781 dae
9,074170 h[6][7]
Aksiale neiging omstreeks 3°[4]
Regte styging van noordpool 19 h 24 min
291°[4]
Deklinasie 59°[4]
0,090 ± 0,0033 (V-band geometries)[8]
Oppervlak-temp.
   Kelvin
min gem. maks
? ~168 K[9] 235 K[10]
: C[11]
Skynmagnitude 6,7[12] tot 9,32[13]
Absolute magnitude 3,36 ± 0,02[8]
Hoekgrootte 0,84" tot 0,33"


'n Kunstenaarskonsep van die Ruimtetuig Dawn, wat sy Ioonenjin afvuur, met Vesta (links), Ceres (regs), en die Asteroïdegordel in die agtergrond.

Ceres, amptelik 1 Ceres, is die kleinste dwergplaneet in ons sonnestelsel en die enigste een in die hoof-asteroïdegordel. Die planeet se naam is afgelei van die Romeinse godin Ceres, die godin van groeiende plante, die oes en moederlike liefde. Ceres is op 1 Januarie 1801 deur Guiseppe Piazzi ontdek. Met 'n diameter van ongeveer 950 km is Ceres verreweg die grootste en mees massiewe liggaam in die asteroïdegordel en besit ook ongeveer 'n derde van die gordel se massa. Onlangse waarnemings het gewys dat die dwergplaneet sferies is, anders as die vorme van die kleiner asteroïdes wat minder swaartekrag het.

Verwysings[wysig]

  1. (en) Lutz D. Schmadel (2003). Dictionary of minor planet names, 5th, Germany: Springer. ISBN 978-3-540-00238-3. 
  2. (en) Yeomans, Donald K. (5 Julie 2007). “1 Ceres”. JPL Small-Body Database Browser. URL besoek op 2009-04-10.
  3. (en) The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter”. 2009-04-03. URL besoek op 2009-04-10. (geproduseer met Solex 10 geskryf van Aldo Vitagliano)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 (en) Thomas, P. C.; Parker, J. Wm.; McFadden, L. A.; et al. (2005). “Differentiation of the asteroid Ceres as revealed by its shape”. Nature 437 (7056): 224–226. DOI:10.1038/nature03938.
  5. (en) Carry, Benoit; et al. (November 2007). “Near-Infrared Mapping and Physical Properties of the Dwarf-Planet Ceres” (PDF). Astronomy & Astrophysics 478 (1): 235–244. DOI:10.1051/0004-6361:20078166.
  6. (en) Williams, David R. (2004). “Asteroid Fact Sheet”.
  7. (en) Chamberlain, Matthew A.; Sykes, Mark V.; Esquerdo, Gilbert A. (2007). “Ceres lightcurve analysis – Period determination”. Icarus 188 (2): 451–456. DOI:10.1016/j.icarus.2006.11.025.
  8. 8,0 8,1 (en) Li, Jian-Yang; McFadden, Lucy A.; Parker, Joel Wm. (2006). “Photometric analysis of 1 Ceres and surface mapping from HST observations”. Icarus 182 (1): 143–160. DOI:10.1016/j.icarus.2005.12.012. Besoek op 2007-12-08.
  9. (en) Angelo, Joseph A., Jr (2006). Encyclopedia of Space and Astronomy. New York: Infobase. ISBN 0-8160-5330-8. 
  10. (en) Saint-Pé, O.; Combes, N.; Rigaut F. (1993). “Ceres surface properties by high-resolution imaging from Earth”. Icarus 105 (2): 271–281. DOI:10.1006/icar.1993.1125.
  11. (en) Rivkin, A. S.; Volquardsen, E. L.; Clark, B. E. (2006). “The surface composition of Ceres:Discovery of carbonates and iron-rich clays” (PDF). Icarus 185 (2): 563–567. DOI:10.1016/j.icarus.2006.08.022. Besoek op 2007-12-08.
  12. (en) Menzel, Donald H.; and Pasachoff, Jay M. (1983). A Field Guide to the Stars and Planets, 2nd, Boston, MA: Houghton Mifflin. ISBN 978-0-395-34835-2. 
  13. (en) Horizons (Ephemeris: Observer Table: Quantities = 9,13,20,29) Error on call to template:cite web: Parameters url and title must be specified 2011-10-05.
Die sonnestelsel
Son Mercurius Venus Maan Aarde Phobos en Deimos Mars Ceres Asteroïdegordel Jupiter Jupiter se natuurlike satelliete Jupiter se ringe Saturnus Saturnus se natuurlike satelliete Saturnus se ringe Uranus Uranus se natuurlike satelliete Uranus se ringe Neptunus Neptunus se natuurlike satelliete Neptunus se ringe Pluto Charon, Nix en Hydra Haumea Haumea se natuurlike satelliete Makemake Kuiper-gordel Eris Dysnomia Verstrooide skyf Hills-wolk Oort-wolkSolar System Template Final.png
Beeldinligting
SonMercuriusVenusAardeMarsCeresJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaMakemakeEris
Mane: AardeMarsAsteroïdiesJupiterSaturnusUranusNeptunusPlutoHaumeaErisRinge: JupiterSaturnusUranusNeptunus
PlaneteDwergplaneteKleinplanete
MeteoroïdesAsteroïdesAsteroïdegordelSentoureTrans-Neptunus-voorwerpeKuiper-gordelVerstrooide skyfKometeHills-wolkOort-wolk