Gaan na inhoud

Rooihoutboom

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

Rooihoutboom
Wetenskaplike klassifikasie edit
Domein: Eukaryota
Koninkryk: Plantae
Klade: Tracheofiete
Divisie: Pinophyta
Klas: Pinopsida
Orde: Pinales
Familie: Cupressaceae
Genus: Sequoia
Spesie:
S. sempervirens
Binomiale naam
Sequoia sempervirens
(D. Don) Endl., (1847)
Natuurlike verspreiding van rooihoutbome in die Sequoioideae subfamilie in Kalifornië

Die rooihoutboom of Kaliforniese rooihout (Sequoia sempervirens) is inheems aan die kusstrook van Kalifornië en suidelike Oregon in die Verenigde State. Aan die Kaliforniese noordkus groei Hyperion, die hoogste boom wat nog ooit gemeet is. Dit het 'n hoogte van effe oor 115 meter en 'n stamdeursnit van knap onder 5 meter. Dit staan in die Redwoods Nasionale Park wat in 1968 verklaar is toe boskappers reeds 90% van die plaaslike rooihoutbome neergevel het. Die reuserooihout (Sequoiadendron giganteum) is 'n aanverwante spesie wat tot die Sierra Nevada beperk is, en die twee soorte word gevolglik nie saam aangetref nie. Dit groei nie so hoog as die rooihout nie, maar ontwikkel 'n veel dikker stam.[1]

Kenmerke

[wysig | wysig bron]

Rooihoutbome kan danksy onder meer hul brandbestande bas duisende jare lank leef. Die tannienryke bas kan op volwasse bome tot twee voet dik word, en bevat geen vlambare hars nie. Die bas se hoë konsentrasie tanniene bied ook wering teen insekte en swamme. Hul wortelstelsel is vlak maar dy wyd uit om met dié van aanliggende bome vervleg te raak, en daardeur stabiliteit te verleen. Die wortels deurdring die grond slegs 6 tot 12 voet diep, maar sprei tot 100 voet uit, sodat dit winde en vloede goed weerstaan.

Hulle floreer in gematigde kusklimate en benut die mistige weer vir vogopname. Atmosferiese vog word deur die bas en blare opgeneem. Hulle kan voortplant uit suiers wat rondom die basis van 'n volwasse boom vorm. Die trae ontkiemingstempo van hul sade word hierdeur omseil.

Diverse ekosisteme word in hul blaredak ondersteun. Die enorme hoogte skep 'n unieke habitat vir 'n wye reeks plante en diere, insluitend salamanders en marmeralke.

Hul hout is sterk en bestand teen verrotting of brande, sodat dit gewild is vir konstruksie. Die ou bome word nou egter grootliks beskerm.

Suid-Afrikaanse aanplantings

[wysig | wysig bron]
Stam van 'n 115 jaar oue eksemplaar te Grootvadersbosch (2022)

Die rooihout, S. sempervirens, aard goed in Suid-Afrika en is by verskillende plantasies in die Wes-Kaap, Oos-Kaap en Limpopo aangeplant. Sommige van hierdie aanplantings is as kampioenbome aangewys en word dus ingevolge die Nasionale Bosbouwet (Wet nr. 84 van 1998) beskerm.[1] Die eerste aanplantings dateer van 1887 toe Joseph Stor Lister besig was om 'n arboretum by Tokai aan die ooshang van Tafelberg te vestig. Hier, langs indrukwekkende Montereydenne, groei 'n groep rooihoute wat na 135 jaar reeds 'n hoogte van 51 meter en stamdeursnitte van oor 'n meter bereik het. In 1907 is rooihoute te Grootvadersbosch naby Swellendam aangeplant en dié groei al 58 meter hoog. Die Harkerville-reuse, 48 meter hoog, is in 1925 oos van Knysna aangeplant, en 'n fietsryroete doen tans hier aan. By Bibby's Hoek, noordwes van Knysna, is 'n verdere groep van sowat 40 bome wat egter nog nie aan kampioenstatus voldoen nie. Die Hogsback-rooihoutreuse van die Oos-Kaap groei 55 meter hoog, en die dikste stamme is meer as 2 meter in deursnee. In die 1940's is die Misty Grove van die Woodbush-plantasie naby Haenertsburg, Limpopo, aangeplant. Hulle ryk al 59 meter opwaarts, alhoewel hul stamme net knap oor 'n meter dik is.[1]

Fotogalery

[wysig | wysig bron]

Sien ook

[wysig | wysig bron]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. 1 2 3 Esterhuyse, Neels; von Breitenbach, Jutta; Soehnge, Hermien; van der Merwe, Izak (2016). Remarkable Tree of South Africa, Table 4: Champion trees in South Africa (2de uitg.). Pretoria: Briza. pp. 51–61. ISBN 978-1-920217-66-2.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]