Slag van Bloedrivier

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Slag van Bloedrivier
Deel van die Groot Trek
Bloedrivier.gif
Uitbeelding van die Slag van Bloedrivier.
Datum 16 Desember 1838
Ligging Bloedrivier
Resultaat Boere-oorwinning
Strydende partye
Voortrekker flag.svg Voortrekkers Zoeloe-koninkryk
Bevelvoerders
Andries Pretorius Dambuza
Ndlela kaSompisi
Sterkte
sowat 470 tussen 10 000 en 20 000
Ongevalle
0 3 000

Die Slag van Bloedrivier is op 16 Desember 1838 naby die Bloedrivier in die huidige KwaZulu-Natal, Suid-Afrika, geveg. Sowat 470 Voortrekkers, onder leiding van Andries Pretorius, het 'n ossewalaer beskerm teen tussen 10 000 en 20 000 Zoeloe-impies. Die Zoeloekrygers, onder Koning Dingaan se regering, is aangevoer deur Dambuza (Nzobo) en Nhlela.[1]

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Die ingang tot die Bloedrivierterrein met die monument in die agtergrond

Op 15 Desember 1838 het die Voortrekkers inligting verkry dat 'n groot Zoeloemag op pad was. Pretorius het 'n uiters goeie gevegsterrein langs die Bloedrivier (toe die Ncomerivier) gekies, waar die ossewaens in 'n laer getrek is. Ten spyte van mis wat die aand oor die omgewing neergedaal het, was dit die volgende oggend helder. Voor die slag begin het, het die Voortrekkers 'n gelofte voor God afgelê dat, sou hulle gespaar word, hulle 'n kerk sal bou en die dag as 'n sabbat herdenk en hulle kinders van God sal vertel.

Die Zoeloes het die laer herhaaldelik onsuksesvol aangeval totdat Pretorius ná twee uur 'n groep perderuiters beveel het om die laer te verlaat en die Zoeloes aan te val. In die struweling het Pretorius ook 'n assegaaiwond aan sy linkerhand opgedoen.

Ten spyte van die feit dat die Voortrekkers vuurwapens teen die Zoeloes se assegaaie gebruik het en 'n goeie ligging gehad het, het hulle steeds geglo dat hulle nie sonder God se hulp sou kon oorleef nie. Die Britse weermag het met duisende opgeleide soldate met selfs beter vuurwapens teen die Zoeloes geveg en die meeste Britse soldate het in die geveg omgekom. Uiteindelik is slegs drie Voortrekkers gewond en geen dood nie; dít teenoor meer as 3 000 Zoeloekrygers wat gesterf het. 16 Desember is 'n openbare vakansiedag in Suid-Afrika; voor 1994 was dit as Geloftedag bekend, en tans as Versoeningsdag.

Kulturele Erfenis[wysig | wysig bron]

Die plakket in die middel van die laer met die gelofte wat die Voortrekkers onder leiding van Sarel Cilliers afgelê het.

Die Bloedrivier-slagveld, Plaas Vechtkop 168, Utrecht Distrik, is 'n provinsiale erfenisterrein, en word in gevolge van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (25/1999) beskerm.[2] Op die terrein is 'n replika van die laer wat in koper uitgevoer is, asook 'n ossewa van graniet. Die museum op die terrein het 'n aandenkingwinkel.

Die slag is in die Suid-Afrikaanse epos, Bou van 'n Nasie (1938) verfilm.

Deelnemers aan die Slag van Bloedrivier[wysig | wysig bron]

Monument voor die museum.
'n Rekonstruksie van hoe die toneel moontlik sou lyk (opgerig in 1971 en onthul op 16 Desember 1971).
Hoofartikel: Lys van deelnemers aan die Slag van Bloedrivier.

Hier volg 'n lys van 'n aantal persone wat aan die Slag van Bloedrivier deelgeneem het:

Hoofkommandant:

  • Pretorius, Andries Wilhelmus Jacobus (verwys nota 1) (b3c1d5e11)

Assistent-Hoofkommandant:

Kommandante:

Laerkommandante:

  • Pretorius, Albertus (ook kannonnier)
  • Erasmus, Lourens
  • Moolman, Piet (Rooi Piet)
  • Fronemann, Christoffel Cornelis (b7)

Veldkornette:

  • Steyn, Johannes C
  • Viljoen, Gert
  • Pretorius, Hercules Albertus (Bart)(b3c1d5e14)
  • Van Staden, Gert (verwys nota 2)
  • Lombard, Stephanus
  • Scheepers, Jan
  • Fourie, Hermanus
  • Cowie, William (a1)
  • Labuschagne, Casper
  • Joubert, Jan (ook kanonnier)

Galery[wysig | wysig bron]

Sien ook[wysig | wysig bron]

Bronne[wysig | wysig bron]

  • Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika, hersiene uitgawe, deur Cameron & Spies. Human & Rousseau, 1991.

Verwysings[wysig | wysig bron]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
  1. HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
  2. Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap - "Item: 78065", afgelaai 18 Mei 2012

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Koördinate: 28°6′19″S 30°32′30″O / 28.10528°S 30.54167°O / -28.10528; 30.54167