Adansonia gregorii
| Boab | |
|---|---|
| Wetenskaplike klassifikasie | |
| Domein: | Eukaryota |
| Koninkryk: | Plantae |
| Klade: | Tracheofiete |
| Klade: | Angiospermae |
| Klade: | Eudicots |
| Klade: | Rosids |
| Orde: | Malvales |
| Familie: | Malvaceae |
| Genus: | Adansonia |
| Spesie: | A. gregorii |
| Binomiale naam | |
| Adansonia gregorii F.Muell., (1857) | |
| verspreiding | |
| Sinonieme | |
| |
Die boab (Adansonia gregorii) is 'n boom wat deel van die Malvaceae-familie uitmaak. Die spesie is endemies aan Australië waar dit in Kimberley-streek van Wes-Australië en die Noordelike Gebied voorkom. Die spesie word deur die IUBN onder "minste kommer" gelys.
Die bladwisselende bome verloor hul loof gedurende die droë seisoen en is bekend vir hul massiewe, bottelvormige stamme, en kan meer as 1 500 jaar leef. Hulle groei dikwels in rotsagtige gebiede, en word tipies tot tussen 5 en 12 meter hoog, hoewel hulle nog groter kan wees, met stamme wat etlike meters (5 tot 14 meter, of groter) in omtrek kan bereik. Hul bas is glad en silwergrys tot grysbruin, en is soos ander in die genus aangepas vir intense sonlig en hitte.
Soos ander van die genus word hulle as die wêreld se grootste vetplante beskou, met sponsagtige bas en stamme wat in staat is om duisende liter water te stoor om strawwe droë seisoene te oorleef. Vir duisende jare het Aboriginale gemeenskappe in die Kimberley die boom gebruik vir voedsel (sade en pulp), wateronttrekking en medisinale doeleindes, soos aanwending van die bas om koors te behandel. Water is uit holtes in die stam geskep, of die stam- en wortelvesels is gekou om vog te verkry. Die poeieragtige vrugpulp is eetbaar en bevat vitamien C en kalsium.
Die groot, geurige blomme is roomkleurig of wit en gaan snags tydens die somer of herfs oop. 'n Enkele blom verwelk na 'n dag of twee. Die vrug is 'n redelik bros, houtagtige kapsule met 'n donsige, fluweelagtige, bruin-swart bedekking. Die dop (perikarp) van die kapsule het 'n dikte van ongeveer 3 tot 4 mm, en dien as 'n beskermende laag wat hoë temperature, soos dié van veldbrande kan weerstaan. In proewe is bevind dat die boabvrugte hoë eksterne temperature van bykans 300°C vir etlike minute kan weerstaan, sonder dat die interne temperatuur vlakke bo 90°C bereik wat die sade sal steriliseer. Vrugte van die boab sal soms kraak terwyl dit nog aan die boom hang, of breek as dit afval. Die vrug is tipies kleiner as dié van die Afrika-eweknie (A. digitata), gewoonlik ongeveer 15 cm lank en 10 cm in breedte.
Galery
[wysig | wysig bron]- Loof
- Blom
- Vrugte