Braai

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
'n Tipiese braai op 'n klein braaier.
'n Rooster gepak met boerewors en varkvleis.

Braai is 'n sosiale tradisie waartydens kos (gewoonlik vleis) op 'n rooster of braaier oor vuurwarm kole gaargemaak word. Die tradisie begin oorspronklik by die Afrikaner[1], maar het sedertdien na die res van Suidelike Afrika versprei, insluitend: Botswana, Namibië, Lesotho, Zimbabwe en Zambië.

Naas vleis word broodjies, mielies, aartappels in foelie en sampioene ook algemeen gebraai, gewoonlik as bygeregte, maar ook soms as 'n vegetariese maal voorberei word.

Net soos die woord boerewors, is die woord braai ook in Engels en meeste Suider-Afrikaanse tale opgeneem.

Nasionale Braaidag[wysig | wysig bron]

Nasionale Braaidag word jaarliks op 24 September op erfenisdag gevier. Alle Suid-Afrikaners wêreldwyd word aangemoedig om op die dag hulle vure aan te steek en iets te rooster. Die dag gedenk Suid-Afrika sy ryk erfenis en sy unieke tydverdryf, die braai. Mense van alle demografiese groepe en godsdienste neem hieraan deel.[2]

Braaidag is vir die eerste keer in 2005 deur die Mzansi Braai-instituut georganiseer, en sedert 2008 word dit onder die vaandel van Braai vir Erfenis (Braai4Heritage), 'n nie-winsbejag inisiatief bemark.[3] Op 5 September 2007 word aartsbiskop Desmond Tutu as die beskermheer van die dag aangestel.[4] Die inisiatief ontvang in 2008 die amptelike goedkeuring van Suid-Afrika se Nasionale Erfenisraad.

Braaimetodes en toerusting[wysig | wysig bron]

Daar is baie veskillende braaimetodes wat gebruik kan word, asook veskillende soorte braaiers en braaitoerusting soos byvoorbeeld:

Braai oor oop kole[wysig | wysig bron]

Tradisionele Suid-Afrikaanse braai op oop kole

Die algemeenste metode van braai in Suid-Afrika is die gaarmaak kook van vleis of ander kos op 'n rooster wat bo-op 'n hittebron van houtskool, egte hout of brikette geplaas word.

Ketelbraaier[wysig | wysig bron]

Twee ketelbraaiers, 'n 18" model en 'n 22.5" model

Die Ketelbraaier het in 1952 ontstaan toe George Stephen Sr, 'n werknemer by Weber Brothers Metal Works in Chicago, Illinois, 'n vervaardiger van mariene boeie, vorendag gekom het met 'n idee vir 'n braaier. Sy uitvinding was 'n koepelvormige braaier met 'n deksel om kos te beskerm teen die elemente, terwyl die braaismaak ingeseël word. George Stephen het 'n boei in die helfte gesny, luggate daarin gemaak, en bene aangesit, en so die uitvinder van die Weber-braaier geword.[5]

Spitbraai[wysig | wysig bron]

'n Hele skaapkarkas op 'n spit

Spitbraai is 'n metode van braai waar 'n groot stuk vleis op 'n roteerende staaf vasgemaak word, en oor 'n hittebron van gas of oop kole gaargemaak word terwyl dit roteer. Die vleis word stadig gaar en word voortdurend bedruip totdat dit gaar is en gereed om te eet. 'n Hele skaapkarkas word dikwles op 'n spit gebraai, maar dit kan ook gedoen word met kleiner snitte soos skaap-, bees-, of varkboude en met heel hoenders. Waneer 'n hele skaapkarkas op die spit gebraai word, word die vleis gewoonlik reguit uit die karkas gesny terwl dit nog aan die spit hang.[6]

Gasbraaier[wysig | wysig bron]

LazyMan Model AP, die wêreld se eerste draagbare gasbraaier. Foto geneem in 1954.

Gasbraaiers gebruik gewoonlik vloeibare petroleum (LP) of natuurlike gas (NG) as hul brandstofbron vir die gasvlam wat gebruik word vir die gaarmaak van vleis of ander kos deur direkte of indirekte verwarming. Gasbraaiers is beskikbaar in verskillende groottes wat wissel van klein tot groot asook industriële restaurantbraaiers wat gebruik word om vir groot groepe mense te braai.

Die buitemuurse gasbraaier is in die vroeë 1950's deur Don McGlaughlin, eienaar van die Chicago Combustion Corporation, uitgevind, en staan vandag bekend as LazyMan. McGlaughlin se vroeë ontwerp is aangepas en in 1954 het die Chicago Combustion Corporation die wêreld se eerste draagbare gasbraaier, die LazyMan Model AP bekend gemaak. [7]

Skottelbraai[wysig | wysig bron]

Ontbyt op 'n Skottelbraai

Die Skottelbraai bestaan uit 'n pan wat op 'n gasbrander geplaas word, en is veral gewild vir die maak van ontbyt, veral waneer daar gekampeer word. [8]

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Fran Osseo-Asare (2005). Food Culture in Sub-Saharan Africa. Greenwood Publishing Group, 81. ISBN 0313324883. 
  2. http://southafricantimes.co.uk/the-expats/events/archive/2009/08/24/september-24-braai-day.aspx
  3. National Braaiday, 24th Sep Every Year”. 2007-10-10. URL besoek op 2007-10-19.
  4. Tutu: One nation, one braai
  5. Weber Story”. URL besoek op 2015-06-14.
  6. What is a spit braai - spitbraaidelivery.co.za”. URL besoek op 2015-06-14.
  7. Cart. “60 years of rich history! » LazyMan Gourmet Grills”. Lazyman.com. URL besoek op 2015-06-14.
  8. New Breakfast Ideas For Your Skottel Braai”. CADAC. URL besoek op 2015-06-14.