David Lynch

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
David Lynch
'n Beeld van die betrokke persoonlikheid.
Lynch in 2009.

Geboortenaam David Keith Lynch
Geboorte 20 Januarie 1946 (1946-01-20) (73 jaar oud)
Missoula, Montana, VSA
Beroep(e) Regisseur, draaiboekskrywer, vervaardiger, skilder, musikant
Aktiewe jare 1966-tans
Rolprente Twin Peaks, Mulholland Drive, Blue Velvet, The Elephant Man, Eraserhead
Internet-rolprentdatabasis-profiel

David Keith Lynch (gebore op 20 Januarie 1946) is ’n Amerikaanse regisseur, draaiboekskrywer, vervaardiger, skilder, musikant en romanskrywer. Hy is bekend vir sy surrealistiese rolprente en unieke styl. Die surrealistiese en, in baie gevalle, gewelddadige elemente in sy werk ontstel dikwels gehore en laat hulle aanstoot neem.[1]

Vroeë lewe en loopbaan[wysig | wysig bron]

Lynch het in sy kinderjare saam met sy gesin deur Amerika gereis en daarna skilderwerk in Philadelphia studeer. Hier het hy die oorgang na die vervaardiging van kortprente gemaak. Hy het na Los Angeles verhuis waar hy sy eerste vollengteprent, die surrealistiese riller Eraserhead (1977), gemaak het. Nadat die prent ’n kultusfliek geword het, is Lynch in diens geneem om ’n biografiese prent oor ’n misvormde man, Joseph Merrick, te maak met die titel The Elephant Man (1980), waarmee hy hoofstroomsukses behaal het.

Hy het daarna twee prente vir die De Laurentiis Entertainment Group gemaak: die epiese wetenskapsfiksieprent Dune (1984), wat ’n mislukking was, en die neo-noir-misdaadprent Blue Velvet (1986), ’n reusesukses.

Hierna het Lynch sy eie televisiereeks, die gewilde moordraaisel Twin Peaks (1990–1991; 2017), saam met Mark Frost gemaak, asook die rolprentopvolg, Twin Peaks: Fire Walk with Me (1992). Hierop het gevolg Wild at Heart (1990) en The Straight Story (1999). Hy het toe teruggekeer na sy surrealistiese werk met flieks soos die sielkundige riller Lost Highway (1997), die neo-noir-raaiselfliek Mulholland Drive (2001) en die raaiselfliek Inland Empire (2006). Intussen het Lynch die internet as ’n medium ontdek en verskeie webgebaseerde stukke gemaak, soos die animasieproduksie DumbLand (2002) en die surrealistiese sitkom Rabbits (2002).

Ander ondernemings sluit in sy werk as sanger-liedjieskrywer (hy het twee soloalbums uitgereik – Crazy Clown Time, 2011, en The Big Dream, 2013), die David Lynch-stigting om bosintuiglike meditasie in skole te leer, skilder en fotografie. Hy het ook twee romans geskryf – Images (1994) en Catching the Big Fish (2006) – en verskeie musiekvideo's en advertensies geregisseer.

Lynch het drie Oscar-benoemings vir beste regisseur gekry[2] en een vir beste draaiboek. Hy het twee keer Frankryk se César-prys gewen vir beste buitelandse rolprent, sowel as die Palme d'Or op die Cannes-rolprentfees[3] en ’n Goue Leeu vir sy lewenslange bydrae tot die rolprentbedryf op die Venesiese Rolprentfees. Die Franse regering het in 2002 aan hom die Erelegioen, die land se hoogste burgerlike toekenning, toegeken as ’n Chevalier en in 2007 as ’n Officier.[4] In 2007 het The Guardian Lynch ook beskryf as "die belangrikste regisseur van hierdie era".[5]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Lynch en Rodley 2005. p. 245.
  2. charitybuzz (2012). “Have 3-Time Academy Award-Nominated Filmmaker David Lynch Review Your Screenplay in LA”. charitybuzz. Charitybuzz Inc. URL besoek op 16 August 2012.
  3. Festival de Cannes: Wild at Heart”. festival-cannes.com. URL besoek op 7 Augustus 2009.
  4. "The Police Knighted In France: Filmmaker David Lynch Promoted to Officer in France's Legion of Honor". CBS News Online. 1 Oktober 2007. Besoek op 29 November 2010. 
  5. "40 best directors". Londen: The Guardian Online. 2007. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Julie 2007. Besoek op 29 November 2010. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]