Meksikaanse Onafhanklikheidsoorlog

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Meksikaanse Onafhanklikheidsoorlog
Deel van Spaans-Amerikaanse Onafhanklikheidsoorloë
Bataille du Mont des Croix.jpg
Die Slag by Monte de las Cruces.
Datum 16 September 181027 September 1821
Ligging Nieu-Spanje, tans Meksiko
Resultaat Meksiko verkry sy Onafhanklikheid van Spanje
Strydende partye
Vlag van Meksiko Meksiko
  • Meksikaanse rebelle
  • Europeërs en vrywilligers (ná 1819)
  • Meksikaanse voormalige Royaliste
  • Weermag van die drie waarborge
Vlag van Spanje Spanje
  • Spaanse Royaliste (voor 1821)
  • Meksikaanse Royaliste
Aanvoerders
Miguel Hidalgo y Costilla (†)
José María Morelos (†)
Francisco Javier Mina (†)
Vicente Guerrero
Agustín de Iturbide
Francisco Javier Venegas
Ignacio Elizondo (†)
Juan Ruiz de Apodaca
Félix María Calleja del Rey
Francisco Novella Azabal Pérez y Sicardo
Juan O'Donojú
Ciriaco del Llano
José Gabriel de Armijo
José Antonio Andrade
Anastasio Bustamante y Oseguera
Sterkte
23 100-100 000 17 000
Ongevalle en verliese
onbekend 2 000

Die Meksikaanse Onafhanklikheidsoorlog (Spaans: Guerra de independencia de México) was 'n oorlog in Noord-Amerika, tussen Nieu-Spanje (tans Meksiko) en Spanje, wat op 16 September 1810 met 'n Rebellie onder Miguel Hidalgo begin en op 27 September 1821 met die onafhanklikheid van Meksiko geëindig het. Ná die oorlog is die Eerste Meksikaanse Keiserryk (1821-1823) onder Agustín de Iturbide gestig. Spanje het die Meksikaanse onafhanklikheid eers op 28 Desember 1836 erken en het sy eiendom vir 'n hoë prys aan die Meksikaanse staat verkoop, waaronder die land in die daaropvolgende eeu gely het, een van die redes vir die Meksikaanse Rewolusie‎ tussen 1910 en 1920.

Staandbeeld van die leier Miguel Hidalgo y Costilla in Meksikostad.

Reeds ná die Spaanse verowering van die Asteekse Ryk deur Hernán Cortés het sy seun Martín Cortés 'n Rewolusie teen die Spaanse oorheersing gelei, om die voorregte van die Conquistadores uit te skakel.[1]

Ná 'n mislukte opstand teen die Spanjaarde in 1799[2], wat deur die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog in 1776 en die Franse Rewolusie in 1789 geïnspireer is, het op 16 September 1810 die Grito de Dolores of roep ná onafhanklikheid begin, wat in die huidige Meksiko as begin van die Onafhanklikheidsoorlog beskou word. Soos dit ná die mislukte opstand aangedui is, het die onafhanklikheidsbeweging miskien voor begin van die oorlog nie 'n breë ondersteuning onder Meksikaners, wat verdeel is in teenstanders van die onafhanklikheid, autonome en royaliste, gekry nie.

Verwysings[wysig]

  1. (en) John Charles Chasteen. Born in Blood and Fire: A Concise History of Latin America. New York, Norton, 2001. ISBN 978-0-393-97613-7
  2. (en) Hugh M. Hamill. The Hidalgo Revolt: Prelude to Mexican Independence. University of Florida Press, Gainesville, 1966, bl. 90-94

Eksterne skakels[wysig]


Vlag van Meksiko Geskiedenis van Meksiko Wapen van Meksiko
Meso-Amerika OlmekeMixtekeToltekeTeotihuacáneZapotekeMayaTlaxcaltekeAsteke
Kolonisasie Spaanse verowering van die Asteekse Ryk (1519–1521) • Spaanse verowering van Yucatan (1527–1697) • Nieu-Spanje (1535–1821) • Meksikaanse Onafhanklikheidsoorlog (1810–1821)
1821–1864 Eerste Meksikaanse Keiserryk (1821–1823) • Texaanse Onafhanklikheidsoorlog (1835–1836) • Koekoorlog (1838) • Meksikaans-Amerikaanse Oorlog (1846–1848) • Kastenoorlog (1847–1901) • Hervormingsoorlog (1857–1861) • Franse intervensie in Meksiko (1861–1867)
1864–1929 Tweede Meksikaanse Keiserryk (1864–1867) • Meksikaanse Rewolusie (1910–1920) • Cristero-oorlog (1926–1929)
Moderne geskiedenis Chiapas-konflik (1994) • Dwelm-oorlog in Meksiko (2006–hede)