Tlaxcalteke

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Tlaxcalteke
EscudodeTlaxcala.png
Die Nahuatl-ikoon (hier in die huidige wapen van Tlaxcala) beteken "plek van mielietortillas"
Totale bevolking:
Belangrike bevolkings  in: Vlag van Meksiko Meksiko (Tlaxcala)
Taal: Nahuatl en Spaans
Geloofsoortuiging: Rooms-Katolieke Kerk met elemente van tradisionele godsdienste
Verwante etniese groepe: Nahua en Otomi

Die Tlaxcalteke (Nahuatl: Tlaxcallān, [tɬaʃ.ˈká.lːaːn̥], letterlik: "plek van mielietortillas") is een van die latere bekende Meso-Amerikaanse beskawings met sy sentrum in die stad Tlaxcala in die hedendaagse gelyknamige Meksikaanse deelstaat. Hulle vorm een van die drie deelgroepe van die Nahua-volk en woon in die hedendaagse deelstaat wat na hulle genoem is. Die Nahua-volk beskou die Tlaxcalteke as een van hul drie voorgangergroepe, die ander twee is hul tradisionele vyande die Asteke (veral tydens die sogenaamde Blommeoorloë) en die Tolteke wat as voorouers van die Asteke beskou is.

Kaart van Tlaxcala
Spaanse Conquistadores veg met hul Tlaxcalteekse bondgenote teen die Otome van Metztitlan in die huidige Hidalgo

Die Tlaxcalteke was oorspronklik 'n samelewing van drie verskillende etniese groepe wat Nahuatl, Otomi en Pinome onderskeidelik gepraat het. Uiteindelik het die Nahuatl-sprekers die dominante etniese groep geword. Ten spyte van vroeë pogings deur die Asteke is die Tlaxcalteke nooit deur die Asteekse Driebond oorwin en hul gebied verower nie. Die Asteke het egter toegelaat dat die Tlaxcalteke hul onafhanklikheid bewaar sodat die Asteke die xochiyaoyatl (Blommeoorloë) kon voer om menslike offerande vir die hul gode te eis.

Uit vrees van dekades se aanvalle deur die Asteke het die Tlaxcalteke met die Spaanse Conquistadores onder Hernán Cortés saamgesluit om die Asteekse ryk te verower en hul bydraes was belangrik tydens die verowering van die Asteekse hoofstad Tenochtitlan. Hulle het die Spanjaarde gehelp om die vallei van Anahuac te bereik en het 'n belangrike kontingent van die invalmag gestel. Tenochtitlan is uiteindelik vernietig, deur die hedendaagse Meksikostad oorbou en Meksiko het as Nieu-Spanje deel van die wêreldwye Spaanse Ryk geword.

As gevolg van hul bond met die Spaanse kroon tydens die verowering van Meksiko het die Tlaxcalteke privilege geniet wat ander Indiane nie gehad het nie, insluitende die reg om gewere te dra, perde te ry, edele titel te hou en hul nedersettings outonoom te regeer.

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

  • (en) Gibson, Charles (1952). Tlaxcala in the Sixteenth Century. New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0-8047-0615-5. 
  • (es) Muñoz Camargo, Diego (1982 [1892]). Historia de Tlaxcala. México: Alfredo Chavero. ISBN 978-0-270-42835-3.  Gaan datum na in: |date= (help)

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]


Vlag van Meksiko Geskiedenis van Meksiko Wapen van Meksiko
Meso-AmerikaOlmekeMixtekeToltekeTeotihuacáneZapotekeMajaTlaxcaltekeAsteke
KolonisasieSpaanse verowering van die Asteekse Ryk (1519–1521) • Spaanse verowering van Yucatan (1527–1697) • Nieu-Spanje (1535–1821) • Meksikaanse Onafhanklikheidsoorlog (1810–1821)
1821–1864Eerste Meksikaanse Keiserryk (1821–1823) • Texaanse Onafhanklikheidsoorlog (1835–1836) • Koekoorlog (1838) • Meksikaans-Amerikaanse Oorlog (1846–1848) • Kasteoorlog (1847–1901) • Hervormingsoorlog (1857–1861) • Franse intervensie in Meksiko (1861–1867)
1864–1929Tweede Meksikaanse Keiserryk (1864–1867) • Meksikaanse Rewolusie (1910–1920) • Cristero-oorlog (1926–1929)
Moderne geskiedenisChiapas-konflik (1994) • Dwelmoorlog in Meksiko (2006–hede)