Pachypodium

Pachypodium
Madagaskarpalm (P. lamerei) in verbouing
Wetenskaplike klassifikasie
Domein:	Eukaryota
Koninkryk:	Plantae
Klade:	Tracheofiete
Klade:	Angiospermae
Klade:	Eudicots
Klade:	Asterids
Orde:	Gentianales
Familie:	Apocynaceae
Tribus:	Malouetieae
Genus:	Pachypodium Lindl., (1830)
Spesies
Sien teks.
verspreiding van die genus
Sinonieme
Belonites E.Mey. (1838)

Pachypodium is ’n genus vetplantstruike en -bome met dorings wat endemies is tot Madagaskar en Suider-Afrika. Dit behoort tot die familie Apocynaceae. Pachypodium kom van ’n Latynse vorm van die Griekse pachus ("dik") en podion ("voet") en beteken dus "dikvoetiges".

Eienskappe

Olifantsdikvoet (P. rosulatum gracilius) in die Isalo- Nasionale Park van Madagaskar

Groeiwyse van drie Malgassiese spesies

Alle Pachypodium is vetplante wat in mindere of meerdere mate ’n dik stam en dorings het. Dit is hul mees opvallende herkenbare eienskappe. Die stam is vergroot en stoor baie water vir tye van droogte. Hulle kom voor op blootgestelde, droë en rotsagtige plekke. Hoewel daar ’n verskeidenheid groeivorme is, toon almal verdikte stamgroei. Hulle wissel van dwergagtige, plat plante tot bottelvormige struike of palmagtige bome.

Dorings kom in pare of drie-drie voor en is dikwels in ringe om die stam gerangskik. Die dorings kom saam met die blare uit en groei, nes die blare, vir ’n kort rukkie voordat hulle verhard en ophou groei. Hulle regenereer nie en kan dus mettertyd verweer totdat die plant se stamme en takke glad is.

Die meeste plante het minstens enkele takke, wat varieer van spesie tot spesie. Anders as soortgelyke spesies is die sap nie melkerig nie, maar altyd helder. Hierdie waterige lateks is ryk aan giftige alkaloïede, wat deur plaaslike bevolkings as pylgif gebruik is. In kontak met die oë kan dit blindheid veroorsaak. Die stekelrige aard van die plante verhoed egter dat vergiftigings dikwels voorkom.

Verspreiding en habitatte

Pachypodium is inheems aan Madagaskar en Suider-Afrika, dus Angola, Botswana, Eswatini, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika en Zimbabwe.

Dit kom voor tussen die seevlak, waar sommige spesies in sandduine groei, en 1 600 m, of 1 900 m in Madagaskar. Op die suidelike deel van die vasteland kan temperature wissel tussen -10 °C en 45 °C. In Madagaskar, waar daar nie sulke uiterste temperature voorkom nie, wissel dit tussen -6 °C en 40 °C.

Die genus groei in gebiede met aansienlike droë maande, wat kan wissel van 5 tot 10 maande per jaar. Reënval kan wissel van net 75 mm tot 1 985 mm per jaar.

Spesies

Daar is 22 spesies wat tot die genus hoort:

• Pachypodium ambongense Poiss. — karstpalm
• Pachypodium baronii Costantin & Bois — bontaka
• Pachypodium bispinosum (L.f.) A.DC. — bobbejaankos
• Pachypodium brevicaule Baker — dwergdikvoet
• Pachypodium decaryi Poiss. — kameeldikvoet
• Pachypodium densiflorum Baker — saffraandikvoet
• Pachypodium eburneum Lavranos & Rapanarivo — Isalopalm
• Pachypodium enigmaticum Pavelka, Prokes, V.Vlk, Lavranos, Zídek & Ramav. — Mandotodikvoet
• Pachypodium geayi Costantin & Bois — duindikvoet
• Pachypodium horombense Poiss. — Horombepalm
• Pachypodium inopinatum Lavranos — Mahajangapalm
• Pachypodium lamerei Drake — Madagaskarpalm
• Pachypodium lealii Welw. — bottelboom
• Pachypodium menabeum Leandri — ravynpalm
• Pachypodium mikea Lüthy — Bemarahapalm
• Pachypodium namaquanum (Wyley ex Harv.) Welw. — halfmens
• Pachypodium rosulatum Baker — olifantsdikvoet
• Pachypodium rutenbergianum Vatke — kandelaarpalm
• Pachypodium saundersii N.E.Br. — koedoelelie
• Pachypodium sofiense (Poiss.) H.Perrier — Madagaskarbottelboom
• Pachypodium succulentum (L.f.) Sweet — Dikvoet
• Pachypodium windsorii Poiss. — Windsordikvoet

Bronne

• Dylan O. Burge, Kaila Mugford, Amy P. Hastings, Anurag A. Agrawal (2013). "Phylogeny of the plant genus Pachypodium (Apocynaceae)". PeerJ. 1: e70. doi:10.7717/peerj.70.

Eksterne skakels

• Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Pachypodium.
• Wikispecies het meer inligting verwant aan Pachypodium
• Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia