Ё (Cyrillies)

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Cyrilliese letter Ё
Cyrillic letter Io.png
Cyrilliese alfabet
А Б В Г Ґ Д Ђ
Ѓ Е Ё Є Ж Ѕ З
И І Ї Й Ј К Л
Љ М Н Њ О П Р
С Т Ћ Ќ У Ў Ф
Х Ц Ч Џ Ш Щ Ъ
Ы Ь Э Ю Я    
Ou letters
Ҁ Ѹ Ѡ Ѻ Ѿ Ѣ IA  
Ѥ Ѧ Ѫ Ѩ Ѭ Ѯ Ѱ
Ѵ Ѷ Ѳ        

Ё (kleinletter: ё) is ’n letter van die Cyrilliese alfabet wat in Russies, Belarussies en ’n paar Turkse tale gebruik word en moenie met die Afrikaanse letter E met ’n deelteken verwar word nie. Die letter is in 1797 deur die Russiese historikus Nikolai Karamzin geskep, maar is eers in die veertigerjare van die 20ste eeu gestandaardiseer.

Dit is ’n unieke letter wat uit die Cyrilliese "e" ontstaan het. Dit word as /jo/ uitgespreek en is altyd beklemtoon. As ’n woord met ’n "ё" verbuig of ’n samestelling gevorm word en die klem skuif na ’n ander plek in die woord, verander die "ё" in ’n gewone onbeklemtoonde "e" wat as /i/ uitgespreek word. Voorbeeld: Die naam Petrograd (Петроград) is afgelei van die naam Pjotr (Пётр). In Russies skuif die klem in Petrograd na die "grad"-gedeelte van die naam en die "ё" verander in ’n onbeklemtoonde "e"; dit word dus "Pitragrád" uitgespreek.

In Russiese drukwerk word die deelteken selde aangedui en lyk dit nes die "e"; daar word van die leser verwag om te weet wanneer dit die letter "ё" is. By eiename, wanneer onduidelikheid kan bestaan, en in woordeboeke en grammatikaboeke vir buitelanders word die twee kolletjies wel opgesit.

In Engels word die letter dikwels as 'n "e" beskou en so getranslitereer, en dit lei tot die verkeerde uitspraak van name. So is die bekende naam "Potemkin" byvoorbeeld in Russies Потёмкин, en die uitspraak is dus "Potjómkin".