Ganesha

vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.

Spring na: navigasie, soek
Ganesh (Gaṇeśa)
Basohli miniatuur, circa 1730. Nasionale Museum, Nieu-Delhi.
Basohli miniatuur, circa 1730. Nasionale Museum, Nieu-Delhi.[1]
Devanagari: गणेश
Affiliasie: Deva
Mantra: ॐ गणेशाय नमः
(Oṃ Gaṇeśāya Namaḥ)
Wapen: Paraśu (Byl),[2]
Pāśa (Lasso), [3]
Aṅkuśa (Haakk) [4]
Metgesel: Buddhi (wysdom),
Riddhi (welvaart),
Siddhi (vervulling)
Rydier: muis

Ganesha (Sanskrit: गणेश; luister (hulp·inligting)), wat ook as Ganapati en Vinayaka bekend staan, is een van die bekendste en geliefdste Hindoe gode;[5] sy gelykenis word oral in Indië aangetref.[6] Hindoesektes aanbid hom ongeag van ander affiliasies.[7] Aanbidding van Ganesha is wydverspreid en strek oor Jains, Boedhiste en Hindoes en is nie beperk tot Indië nie.[8]

Ganesha word maklik geïdentifiseer as die god met 'n olifanthoof.[9] Hy word veral algemeen vereer vir die wegneem van hindernisse[10] en as die Heer van Beginne en Heer van Hindernisse (Vighnesha, Vighneshvara),[11] beskermheilige van die kunste en wetenskappe, en die deva (god) van intellek en wysheid.[12] Hy word vereer by die begin van rituele en serenomies en word opgeroep as Beskermer van Letters tydens skryfsessies.[13] Verskeie tekste dokumenteer mitologiese anekdote geassosieer met sy geboorte en dade en verduidelik sy eiesoortige ikonografie.

Ganesha het as 'n afsonderlike goddelikheid ontwikkel in duidelik-herkenbare vorm in die 4de en 5de eeue, tydens die Gupta Tydperk en het eienskappe van Vedies en voor-Vedies voorgangers geërf.[14] Hy het vinnig gewild geword en hy is formeel ingesluit in die vyf hoofgode van Smartisme ('n Hindoe denominasie) in die 9de eeu. Aanhangers van die Ganapatya-, (Sanskrit: गाणपत्य; gāṇapatya) sekte, wat Ganesha as die allerhoogste goddelikheid geïdentifiseer het, het tydens die tydperk ontstaan.[15] Die hoof geskrifte toegewy tot Ganesha is die Ganesha Purana, die Mudgala Purana, en die Ganapati Atharvashirsa.

Inhoud

[wysig] Etimologie en ander name

Sri Durga as Mahishasura Mardini (Doder van die Buffeldemoon), met Lakshmi en Saraswati aan sy sy en haar seun Ganapati/Ganesh en Kartikkeya/Skanda, met Shiva en die Tien Mahavidyas bo hulle.

Ganesh het baie ander titels en byname, insluitend Ganapati en Vigneshvara. Die Hindoe eretitel Shri (Sanskrit: श्री; śrī, ook gespel Sri of Shree) word baie keer voor sy naam geplaas. Een van die gewilde maniere waarop Ganesha aanbid word is deur 'n Ganesha Sahasranama, 'n litanie van "'n duisend name van Ganesha", te dreunsing. Elke naam in die sahasranama dra 'n ander betekenis en simboliseer 'n ander aspek van Ganesha. Ten minste twee verskillende weergawes van Ganesha Sahasranama bestaan; een weergawe kom van die Ganesha Purana, 'n Hindoe geskrif wat Ganesha vereer.[16]

Die naam Ganesha is 'n Sanskrit samestelling van die woorde gana (Sanskrit: गण; gaṇa), wat groep, menigte of kategoriale stelsel beteken, en isha (Sanskrit: ईश; īśa), wat heer of meester beteken.[17] Die woord gaņa word baie keer gesien asof dit na die gaņas, 'n groep halfgoddelike wesens wat deel vorm van die retinue van Shiva (IAST: Śiva), verwys wanneer dit met Ganesha geassosieer word.[18] Die term beteken meer algemeen 'n kategorie, klas, gemeenskap, verenigings, of koöperasie.[19] Sommige kommentators interpreteer die naam "Heer van die Gaņas" as "Heer van Gashere" of "heer van geskepte kategorieë", soos die elemente.[20] Ganapati (Sanskrit: गणपति; gaṇapati), 'n sinoniem vir Ganesha, is 'n samestelling wat bestaan uit gaṇa, wat "groep" beteken, en pati, wat "heerser" of "heer" beteken.[21] Die Amarakośa,[22] 'n vroeë Sanskrit leksikon, lys agt sinonieme van Ganesha : Vinayaka, Vighnarāja (ewkivalent aan Vignesha), Dvaimātura (een wat twee moeders het),[23] Gaṇādhipa (ekwivalents aan Ganapati en Ganesha), Ekadanta (een wat 'n olifganttand het), Heramba, Lambodara (een wat 'n boepmaag het, of, letterlik een wat 'n hangmaag het), en Gajanana (IAST: gajānana) ; wat die gesig van 'n olifant het).[24]

Vinayaka (Sanskrit: विनायक; vināyaka) is 'n algemene naam vir Ganesha wat in die Purāṇas en in Boeddhiste Tantra's voorkom.[25] Die naam word gereflekteer in die benaming van die agt beroemde Ganesha tempels in Maharashtra wat bekend staan as die aṣṭavināyaka.[26] Die name Vignesha (Sanskrit: विघ्नेश; vighneśa) en Vigneshvara (Sanskrit: विघ्नेश्वर; vighneśvara) (Heer van Hindernisse)[11] verwys na sy primêre funksie in Hindoe mitologie as die skepper en verwyderaar van hindernisse (vighna).[27]

'n Prominente naam vir Ganesha in die Tamil taal is Pille of Pillaiyar (Klein Kind).[28] A. K. Narain onderskei die terme deur aan te dui dat pille 'n "kind" beteken terwyl pillaiyar 'n "adellike kind" beteken. Hy voeg by dat die woorde pallu, pella, en pell in die Dravidiese taalfamilie dui op "tand of olifanttand", maar meer algemeen "olifant".[29] Anita Raina Thapan merkop dat die wortelwoord pille in die naam Pillaiyar oorspronklik "die kleintjies van die olifant" kon beteken het, omdat die Pali woord pillaka "'n jong olifant" beteken. [30]

[wysig] Ikonografie

Die standbeeld van Ganesha is in die Mysore Distrik van Karnataka geskep in die 13de eeu.

Ganesha is 'n gewilde figuur in Indiese kuns.[31] Anders as dié van ander gode, vertoon afbeeldings van Ganesha groot verskeidenheid en onderskeibare patrone wat met die tyd verander.[32] Hy kan staande, dansende, heldhaftig besig om demone te beveg, spelend met sy familie as seun, sittende, of besig met aksies in 'n verskeidenheid eietydse situasies uitgebeeld word.

Ganesha beelde was teen die 6de eeu algemeen in baie dele van Indië.[33] Die figuur wat na regs vertoon word is tipies van Ganesha standebeelde van 900–1200, nadat Ganesha goed gevestig is as 'n onafhanklike god met sy eie sekte. Hierdie voorbeeld vertoon sommige van Ganesha se algemene ikonografiese elemente. 'n Byna identiese standbeeld is deur Paul Martin-Dubost tot 973–1200 gedateer ,[34] en nog 'n soortgelyke beeld is gedateer c. 12de eeu deur Pratapaditya Pal.[35] Ganesha het die hoof van 'n olifant en 'n groot maag. Hierdie standbeeld het vier arms, wat algemeen is in uitbeeldings van Ganesha. Hy hou sy eie gebroke tand in sy onderste regterhand en hou 'n lekkerny, wat hy met sy slurp proe, in sy onderste linkerhand. Die motief waarin Ganesha sy sleurp skerp na sy linkerkant draai om 'n lekker in sy onderste-linkerhand te proe is 'n besonder argaïese eienskap.[36] 'n Meer primitiewe standbeeld is in een van die Ellora Grotte waar die algemene vorm terugdateer uit die 7de eeu.[37] Details van die ander hande is moeilik om uit te maak in die beeld wat vertoon word. In die standaard konfigurasie hou Ganesha tipies 'n byl vas [2] of 'n ankus (olifantstaf) [4] in een boonste arm en 'n vangriem [3] in die ander boonste arm.

Die invloed van hierdie ou konstellasie van ikonografiese elemente kan steeds in eietydse voorstellings van Ganesha gesien word. In een moderne vorm is die enigste variasie van die ou elemente is dat die onderste-regterhand nie die gebroke tand vashou nie maar eerder na die kyker gedraai is in 'n gebaar van beskerming of vreesloosheid (abhaya mudra).[38] Die selfde kombinasie van vier arms en attribute kom voor in beelde waar Ganesha dansend vertoon word, wat 'n baie gewilde tema is. [39]

[wysig] Algemene attribute

'n Tipiese vierarm vorm. Miniatuur van die Nurpurskool (circa 1810).[40]

Ganesha is sedert die vroeë stadiums van sy verskyning in Indiese kuns verteenwoordig met die hoof van 'n olifant.[41] Puraniese mites verskaf talle verduidelikings vir hoe hy die olifanthoof bekom het.[42] Een van sy gewilde vorms, Heramba-Ganapati, het vyf olifantkoppe en ander minder bekende variasies in die aantal koppe bestaan ook.[43] Terwyl sommige tekste aangee dat Ganesha met 'n olifanthoof gebore is, bekom hy in meeste stories die hoof eers later.[44] Die motief wat die meeste voorkom in hierdie verhale is dat Ganesha met 'n mens se kop en liggaam gebore is en dat Shiva sy kop afgekap het toe Ganesha tussen hom en Parvati gekom het. Shiva het daarna Ganesha se oorspronklike hoof vervang met die van 'n olifant.[45] Details van die geveg en waar die nuwe hoof vandaan gekom het wissel volgens verskillende bronne.[46] In 'n ander verhaal het sy moeder, Parvati, toe hy gebore is haar nuwe baba aan ander die gode gewys het. Ongelukkig het die god Shani (Saturnus), van wie gesê word dat hy 'n bose oog gehad het, het na hom gekyk wat veroorsaak het dat die baba se kop na as verbrand het. Die god Vishnu het die siotuasie beredder en die ontbrekende hoof vervang met dié van 'n olifant.[47] 'n Ander verhaal sê dat Ganesha direk deur Shiva se lag geskep is. Omdat Shiva Ganesha as te aanloklik beskou het, het hy hom 'n olifant hoof en 'n groot maag gegee.[48]

Ganesha se vroegste naam was Ekadanta (Eentand), wat verwys het na sy een heel tand met die ander een afgebreek is.[49] Van die vroegste beelde van Ganesha vertoon hom waar hy sy gebreekte tand vashou.[50] Die belangrikheid van die bepaalde eienskap word gereflekteer in die Mudgala Purana, wat stel dat die naam van Ganesha se tweede inkarnasie Ekadanta is.[51] Ganesha se maag wat uitsteek verskyn as 'n onmiskenbare attribuut in vroeë standbeelde van hom wat dateer uit die Gupta tydeperk (vierde tot sesde eeue).[52] Hierdie eienskap is so belangrik dat, volgens die Mudgala Purana, twee verskillende inkarnasies van Ganesha gebruik name wat daarop gebasseer is: Lambodara (Boepmaag, of, letterlik, hangende maag) en Mahodara (Groot Maag).[53] Beide name is Sanskrit samestellings wat sy maag beskryf (Sanskrit: udara).[54] Die Brahmanda Purana sê dat Ganesha die naam Lambodara het omdat die al die heelalle (i.e., kosmiese eiers; IAST: brahmāṇḍas) van die verlede, hede, en toekoms in hom teenwoordig is.[55] Die aantal arms wat Ganesha het wissel; sy mees bekende vorms het tussen twee en sestien arms.[56] Baie uitbeeldings van Ganesha vertoon vier arms, wat geneom word in Puraniese bronne en gekodifiseer as 'n standaard vorm in sommige ikonografiese tekste.[57] Sy vroegste beelde het twee arms.[58] Vorms met 14 en 20 arms het in sentraal Indië verskyn gedurende die 9de en 10de eeue.[59] Die slang is 'n algemene vorm in Ganesha ikonografie en verskyn in baie vorms.[60] Volgens die Ganesha Purana, het Ganesha die slang Vāsuki om sy nek gedraai.[61] Ander uitbeeldings van slange sluit in die gebruik van 'n heilige draad (IAST: yajñyopavīta)[62] om die maag gedraai as 'n gordel, in 'n hand vasgehou, om die enkels gedraai, of as 'n troon. Op Ganesha se voorkop kan daar 'n derde oog of die Shaiviese sektariese merk (Sanskrit: tilaka) voorkom wat uit drie horisontale lyne bestaan.[63] Die Ganesha Purana beskryf 'n tilaka merk sowel as 'n sekelmaan op die voorkop.[64] A distinct form of Ganesha called Bhalachandra (IAST: bhālacandra; "Moon on the Forehead") sluit die ikonografiese element in.[65]

Die kleure wat die meeste met Ganesha geassosieer word is rooi[66] en geel, maar spesifieke ander kleure word met sekere vorms geassosieer.[67] Baie voorbeelde van kleur assosiasies met spesifieke meditasie vorms word voorgeskryf in die Sritattvanidhi, 'n verhandeling oor Hindoe ikonografie. Wit word byvoorbeeld met sy voorstelling as Heramba-Ganapati geassosieeren Rina-Mochana-Ganapati (Ganapati Wat van Gebondenheid Bevry).[68] Ekadanta-Ganapati word gevisualiseer as blou tydens meditasie op dié vorm.[69]

[wysig] Vahanas

Ganesha wat op sy muis ry. 'n Beeld by die Vaidyeshwara tempel in Talakkadu, Karnataka, Indië. Let op die rooi blomme wat deur die aanbidders geoffer word.

Die vroegste Ganeshabeelde is sonder 'n vahana ('n Hindoe rytuig nou geassosieer met 'n goddelike entiteit).[70] Van die agt inkarnasies van Ganesha wat in die Mudgala Purana beskryf word, het Ganesha in vyf daarvan 'n muis, gebruik hy 'n leeu in sy inkarnasie as Vakratunda, 'n pou in sy inkarnasie Vikata, en Shesha, die goddelike slang, in sy inkarnasie as Vighnaraja.[71] Van die vier inkarnasies van Ganeshawat in die Ganesha Purana gelsy word het Mohotkata 'n leeu, Mayūreśvara 'n pou, Dhumraketu 'n perd, en Gajanana 'n rot.[72] Jain uitbeeldings van Ganesha vertoon sy vahana 'n muis, olifant, skilpad, ram, of 'n pou.[73]

Ganesha word baie keer vertoon waar hy op 'n muis of rot ry of die diere na hom omsien.[74] Martin-Dubost së dat die rot as die hoof rytuig in beelde van Ganesha begin verskyn het in sentraal en westelike Indië gedurende die 7de eeu; die rot is altyd naby sy voete geplaas.[75] Die muis as 'n vahana het vir die eerste keer in geskrewe bronne verskyn in die Matsya Purana en later in die Brahmananda Purana en Ganesha Purana, waar Ganesha as sy rytuig gebruik in slegs sy laaste inkarnasie.[76] Die Ganapati Atharvashirsa sluit 'n meditasie vers oor Ganesha wat beskryf hoe die muis op sy vlag verskyn.[77] Die name Mūṣakavāhana (muis-vahana) en Ākhuketana (rot-banier) verskyn in die Ganesha Sahasranama.[78]

Die muis word op verskeie manier geïnterpreteer. Volgens die Grimes, "Bai, indien nei almal van die wat Gaṇapati se muis interpreteer, doen dit op negatiewe wyse; dit simboliseer tamoguṇa sowel as begeerte".[79] Op soortgelyke wyse sê Michael Wilcockson dat dit dié simboliseer wat begeertes wil oorkom en minder selfsugtig wil wees.[80] Krishan merk op dat die rot destruktief en 'n plaag vir gewasse is. Die Sanskrit woord mūṣaka (muis) is afgelei van die wortel mūṣ (steel, roof). Dit was noodsaaklik om die rot te as 'n destruktiewe pes te onderdruk, 'n soort vighna (impediment) wat oorkom moes word. Volgens die teorie, wat Ganesha wys as meester van die rot demonstreer sy funksie as Vigneshvara (Heer van Hinmdernisse) en verskag getuienis van sy moontlike rol as 'n volks- grāmata-devatā (dorpgoddelikheid) wat later meer vernaam geword het.[81] Martin-Dubost merkop dat daar 'n oogpunt is waarvolgens die rot 'n simbool is wat voorstel dat Ganesha, soos die rot, selfs die mees geheime plekke binnedring.[82]

[wysig] Assosiasies

'n Moderne illustrasie van Ganesha

[wysig] Hindernisse

Ganesha is Vighneshvara of Vighnaraja, die Heer van Hindernisse, beide van 'n materiale en geestelike orde.[83] Dit is gewild om hom as die verwyderaar van hindernisse te aanbid; hy plaas egter ook tradisioneel hindernisse op die pad van dié wat getoets moet word. Paul Courtright sê dat "sy taak in die goddelike skema, sy dharma, is om hindernisse te plaas en te verwyder. Dit is sy besondere gebied, die rede vir sy skepping."[84]

Krishan merk op dat sommige van Ganesha se name skakerings van veelvuldige rolle reflekteer wat met die tyd saam ontwikkel het.[27] Dhavalikar skryf die snelle opkoms van Ganesha in die Hindoe panteon, en die verskyning van die Ganapatyas toe aan die klemverskuiwing van vighnakartā (hindernisskepper) na vighnahartā (hindernisvermyer).[85] Beide funksies hou egter aan om wesenlik tot sy karakter te wees, soos Robert Brown verduidelik, "selfs na die Purāṇic Gaṇeśa goed gedefinieer is, in kuns, het Gaṇeśa hoofsaaklik belangrik gebly vir sy tweeledige rol as skepper en verwyderaar van hindernisse, en het dus beide 'n negatiewe en 'n positiewe aspek".[86]

[wysig] Buddhi

Ganesha word beskou as die Heer van Intelligensie.[87] In Sanskrit is die woord buddhi die vroulike selfstandige naamwoord wat as intelligensie, wysheid, of intellek vertaal word.[88] Die konsep van buddhi word nou geassosieer met die persoonlikheid van Ganesha, veral in die Puraniese tydperk, toe baie stories klem geplaas het op sy slimheid en liefde vir intelligensie. Een van Ganesha se name in die Ganesha Purana en die Ganesha Sahasranama is Buddhipriya.[89] Hierdie naam kom ook voor in 'n lys van 21 name aan die einde van die Ganesha Sahasranama wat Ganesha sê is veral belangrik.[90] Die woord priya kan beteken "lief vir", en in 'n huwelik konteks kan dit "minnaar" of "eggenoot" beteken,[91] die naam kan dus "Lief vir Intelligensie" of "Buddhi se Man" beteken.[92]

[wysig] Aum

Ganesha (Devanagari) Aum juweel

Ganesha word met die Hindoe mantra Aum (ॐ, ook genoem Om) geassosieer. Die term oṃkārasvarūpa (Aum is sy vorm), wanneer dit met Ganesha geassosieer word, verwys na die gedagte dat hy die oerklank verpersoonlik.[93] Die Ganapati Atharvashirsa getuig van dié assosiasie. Chinmayananda vertaal die relevante gedeelte as volg:

(O Heer Ganapati!) U is (die Drieenigheid) Brahma, Vishnu, en Mahesa. U is Indra. U is vuur [Agni] en lug [Vāyu]. U is die son [Sūrya] en die maan [Candrama]. U is Brahman. U is (die drie wêrelde) Bhuloka [aarde], Antariksha-loka [ruimte], en Swargaloka [hemel]. U is Om. (Dit wil sê, U is al die dinge).[94]

Sommige aanhangers sien ooreenkomste tussen die vorm van Ganesha se liggaam in ikonografie en die vorm van Aum in die Devanāgarī Tamil skrifte.[95]

[wysig] Eerste chakra

Volgens Kundalini joga neem Ganesah plek in die die eerste chakra, genaamd mūlādhāra. Mula beteken "oorsponklik, hoof"; adhara betken "basis, fondament". Die muladhara chakra is die beginsel waarop die manifestasie of uiterlike uitbreiding van die Goddelike Krag berus.[96] Daar word ook van hierdie assosiasie getuig in die Ganapati Atharvashirsa. Courtright vertaal die gedeelte as volg: "[O Ganesha,] U vertoef voortdurend in die sakrale pleksus by die basis van die ruggraat [mūlādhāra cakra]."[97] Dus het Ganesha 'n permanente woonplek in elke wese by die Muladhara.[98] Ganesha hou, ondersteun en lei al die ander chakras, en "bepaal [hiermee] die kragte wat die wil van die lewe aandryf".[96]

[wysig] Familie en metgeselle

Shiva en Pārvatī wat geboorte gee aan Gaṇeśa. Kangra miniatuur, 18de . Allahbad Museum, Nieu Delhi.
Ganesha met Riddhi en Siddhi

Hoewel Ganesha baie keer gesin word as die seun van Shiva en Parvati, verskil die Puraniese mites oor sy geboorte.[99] Hy kon deur Shiva geksep gewees het,[100] of deur Parvati,[101] of deur Shiva en Parvati,[102] of op geheimsinnige wyse verskyn het en deur Shiva en Parvati ontdek gewees het.[103]

Ganesha se familie sluit in sy broer Skanda, wat ook Karttikeya, Murugan, en ander name genoem word.[104] Streeksverskille bepaal die volgorde van hulle geboortes. In noordelike Indië word gewoonlik gemeen dat Skanda ouer is etrwyl Ganesha in die suide as die eersgeborene gesien word.[105] Skanda was 'n belangrike oorlogsgod van ongeveer 500 v.C. tot ongeveer 600 v.C. toe aanbidding van hom in noordelike Indie dramties egdaal het. Soos wat Skanda geval het het Ganesha gestyg. Verskeie stories vertel van wedywering tussen die twee broers[106] en kan sekere sektariese invloede weerspieël[107]

Ganesha se huwelik status, die onderwerp van heelwat vakkundige navorsing, wissel dramaties in mitologiese stories.[108] Een mitepatroon identifiseer Ganesha as n ongetroude brahmacārin.[109] Hierdie standpunt is algemeen in suidelike Indië en dele van noordelike Indië.[110] 'n Ander partoon mites assosieer hom met die konsepte Buddhi (intellek), Siddhi (geestelike krag), en Riddhi (welvaart); heirdie drie eienskappe word soms verpersoonlik as goddine, wat as Ganesha se vroue beskryf word.[111] Hy kan ook met 'n enkele gade of 'n naamlose bediende (Sanskrit: daşi) vertoon word.[112] Nog 'n patroon verbind Ganesha met die godin van kultuur en die kunste, Sarasvati of Śarda (veral in Maharashtra).[113] Hy word ook geassosieer met die godin van geluk en welvaart, Lakshmi. [114] Nog 'n patroon, hoofsaaklik in die Bengale gebied, koppel Ganesha met die piesangboom, Kala Bo.[115]

Die Shiva Purana së dat Ganesha twee seuns eghad het: Kşema (welvaart) en Lābha (wins). In noordelike Indiese variante van die storie word baie keer gestel dat die seuns Śubha (gunstigheid) en Lābha.[116] Die 1975 Hindi film Jai Santoshi Maa wys Ganesha getroud met Riddhi edn Siddhi en met 'n dogter genaamd Santoshi Ma, die goding van bevrediging. Die storie het geen Puraniese gronde nie en Anita Raina Thapan en Lawrence Cohen haal Santoshi Ma se kult us aan as getuienis van Ganesha se volgehoue ontwikkeling as 'n gewilde god.[117]

[wysig] Aanbidding en Feeste

Ganesh Feesvieringe deur die Indiese en Sri Lankse Tamil gemeenskap in Parys, Frankryk

Ganesha word op baie godsdienstige en sekulêre gebeurteniess aanbid; veral aan die begin van ondernemings soos die koop van 'n motorvoertuig of die stig van 'n sakeonderneming.[118] K.N. Somayaji së, "daar kan skaars 'n Hindoe huis [in Indië] wees wat nie 'n idool van Ganapati het nie. [..] Ganapati, wat die gewildste god in Indië is, word deur alle kaste en in alle dele van die land aanbid".[119] Aanhangers glo dat as Ganesha gunstig gestem word hy sukses, welvaart en beskerming teen teëspoed verskaf.[120]

Ganesha is 'n nie-sektariese god en Hindoes van alle denominasies roep hom op aan die begin van gebede, belangrike ondernemings, en godsdienstige seremonies.[121] Dansers en musici, veral in suidelike Indieë, begin kunsoptredes soos die Bharatnatyam-dans met 'n gebed aan Ganesha.[122] Mantras soos Om Shri Gaṇeshāya Namah (Om, begroeting tot die Roemryke Ganesha) word baie keer gebruik. Een van die bekendste mantras wat met Ganesha geassosieer word is Om Gaṃ Ganapataye Namah (Om, Gaṃ, Begroeting tot die Heer van Gashere).[123]

Volgelinge offer soetgoed soos modaka en klein soetballetjies (laddu's) aan Ganesha.[124] Hy word baie keer vertoon waar hy 'n bak lekkers, genaamd 'n modakapātra dra.[125] As gevolg van sy identifikasie met die kleur rooi word hy baie keer met rooi sandelhoutpasta (raktacandana)[126] of rooi blomme aanbid. Dūrvā gras (Cynodon dactylon) en ander materiale word ook in sy aanbidding gebruik.[127]

Feeste wat met Ganesh geassosieer word is "die Vināyaka caturthī (Ganesh Chaturthi) in die śuklapakṣa (die vierde dag van die wassende maan) in die maand van bhādrapada (Augustus/September) en die Gaṇeśa jayanti (Gaṇeśa se verjaarsdag) wat gevier word op die cathurthī van die kṛṣṇapakṣa (vierde dag van die afnemende maan) in die maand van māgha (Januarie/Februarie)." [128]

[wysig] Ganesh Chaturthi

Ganesha beeld tydens Divali in Londen

'n Jaarlikse fees vereer Ganesha vir tien dae. Dit begin op Ganesh Chaturthi, wat tipies in laat Augustus of aan die begin van September val.[129] Die fees bereik sy hoogtepunt op die dag Ananta Chaturdashi, wanneer beelde (murtis) van Ganesha in die mees geleë water liggaam gedompel word.[130] In 1893 het Lokmanya Tilak hierdie jaarlikse fees van private familie vieringe omskep tot 'n openbare gebeurtenis.[131] Hy het dit gedoen om "die gaping tussen die Brahmins en die nie-Brahmins te oorbrug en om 'n gepaste konteks te vind om 'n nuwe eenhied tussen hulle op voetsoolvlak te bou" in sy nasionalistiese strewe teen die Britte in Maharashtra.[132] As gevolg van Ganesha se breë gewildheid as "die god vir Almal", het Tilak hom gekies as 'n saamtrekpunt vir Indiese protes teen die Britse bewind.[133] Tilak was die eerste om groot publieke beelde van Ganesha in paviljoene te installeer, en hy het die gebruik om publieke beelde te dompel op die tiende dag daar gestel.[134] Vandag vier Hindoes oral in Indië die Ganapati fees met groot entoesiasme, tog is dit die gewildste in die Maharashtra-staat[135][136]. Ruese feeste word in Mumbai en in die omliggende gordel Ashtavinayaka tempels gehou.

[wysig] Tempels

In Hindope tempels word Ganesha op verskeie maniere uitgebeeld: as 'n akoliet of ondergeskikte god (pãrśva-devatã); as 'n god verwant aan die hoofgod (parivāra-devatã); of as die hoofgod van die tempel (pradhāna), wat soortgelyk aan die hoogste gode van Hindoe panteon.[137] As die god van oorgange word hy in die deure van baie Hindoe tempel om die onwaardiges buite te hou, wat analoog aan sy rol as Parvati se deurwag is.[138] Verder is verskeie aanbidplekke is toegwy aan Ganesha self, waarvan die Ashtavinayak (Sanskrit: अष्टविनायक; aṣṭavināyaka; letterlik "agt Ganesha (tempels)") in Maharashtra veral bekend is. Die agt tempels wat geleë is binne 'n 100-kilometer radius van die stad Pune vier elkeen 'n besondere vorm van Ganapati, met sy eie leer en legende; saam vorm hulle 'n mandala wat die heilige kosmos van Ganesha afmerk.[139]

Daar is baie ander belangrike Ganesha tempels in die volgende plekke: Wai in Maharashtra; Ujjain in Madhya Pradesh; Jodhpur, Nagaur en Raipur (Pali) in Rajasthan; Baidyanath in Bihar; Baroda, Dhokala, en Balsad in Gujarat en Dhundiraj Tempel in Varanasi, Uttar Pradesh. Prominente Ganesha tempels in suidelike Indië sluit die volgende in: die Jambukeśvara Tempel in Tiruchirapalli; in Rameshvaram en Suchindram in Tamil Nadu; Hampi, Kasargod, en Idagunji in Karnataka; en Bhadrachalam in Andhra Pradesh.[140]

T. A. Gopinatha merk op dat, “Elke dorpie het egter sy eie beeld van Vighneśvara (Vigneshvara) met of sonder 'n tempel om dit te huisves. By die ingange van dorpies en forte, onder pīpaḹa-bome […], in 'n hoek […] in tempels van Viṣṇu (Vishnu) sowel as Śiva (Shiva) en ook in aparte shrines spesifiek in Śiva tempels gebou […]; die figuur van Vighneśvara word byna sonder uitsondering gesien.”[141] Ganesha tempels is ook buite Indië gebou insluitend in Suidood-Asië, Nepal[142], en in verskeie westerse lande.[143] Die eerste beduidende Hindoetempel wat in Suid-Afrika opgerig is, is die Ganesha Tempel in Mount Edgecombe in Durban wat in 1899 deur 'n indentured laborer uit Indië, ene Kistappa Reddy, gebou.[144]

[wysig] Opkoms as vername Hindoe god

[wysig] Eerste Verskyning

Ganesha het in sy klassieke vorm as 'n duidelik-herkenbare god met goed gedefinieerde ikonografiese attribute te voorskyn gekom in die vroeë 4de tot 5de eeue.[145] Shanti Lal Nagar sê dat die vroegste bekende kultusbeeld van Ganesha is in die nis van die Shiva tempel in Bhumra, waar dit gedateer is tot die Gupta tydperk.[146] Sy onafhanklike kultus het teen ongeveer die 10de eeu verskyn.[147] Narain som die omstredenhede tussen volgelinge en akademici aangaande die ontwikkeling van Ganesha as volg op:

[W]at onnaspeurbaar is, is die redelik dramatiese verskyning van Gaņeśa op die geskiedkundige toneel. Sy voorgangers is nie duidelik nie. Sy wye aanvaarding en gewildheid, wat oor sektariese en gebieds grense strek, is inderdaad wonderbaarlik. Aan die een kant is daar die vrome geloof van ortodokse volgelinge in Gaņeśa se Vediese oorsprong en in die Purāṇic verduidelikings bevat in die deurmekaar, maar nietemin interessante, mitologie. Aan die anderkant is daar twyfel oor die bestaan van die ideë en die ikoon van dié god" voor die vierde tot vyfde eeu n.C. ... Na my mening is daar inderdaad geen oortuigende bewyse van die bestaan van die goddelikheid voor die vyfde eeu nie.[148]

[wysig] Moontlike invloede

Courtright bespreek verskeie spekulatiewe teorieë oor die vroeë geskiedenis van Ganesha, insluitend veronderstelde stamtradisies en dierkultusse, en verwerp almal as volg:

In die soeke na 'n historiese oorsprong vir Gaņeśa het sommige presiese liggings buite die Brāhmaṇiese tradisie voorgestel.... Hierdie historiese liggings is verseker belangwekkend, maar die feit bly staan dat dit almal gissings is, variasies op die Dravidiese hipoteses, wat redeneer dat enige iets nie getuig in die die Vediese en Indo-Europese bronne nie in die Brāhmaṇiese geloof moes kom van Dravidiese of inboorling bevolkings van Indië as deel van die proses wat Hindoeïsme uit die interaksies van die Ariese en nie-Ariese bevolkings geproduseer het. Daar is geen onafhanklike getuienis vir 'n olifantkultus of 'n totem nie; nog is daar enige argeologiese data wat dui op 'n tradisie voor dit wat ons reeds in plek kan sien in die Purāṇiese literatuur en die ikonografie van Gaņeśa.[149]

Thapan se boek oor die ontwikkeling van Ganesha wy 'n hoofstuk toe aan gissings oor die rol wat olifante in vroeë Indië gespeel het, maar kom tot die gevolgtrekking: "alhoewel die olifanthoof yakṣa vrom teen die tweede eeu bestaan kan dara nie aangeneem word dat dit Gaṇapati-Vināyaka is nie. Daar is geen getuienis van 'n goddelikheid met die naam wat 'n olifant of olifanthoof vorm op die vroieë stadium gehad het nie. Gaṇapati-Vināyaka moes nog sy debuut maak."[150]

Een teorie oor die oorsprong van Ganesha is dat hy geleidlik op die voorgrond getree het saam met die vier Vināyakas.[151] In Hindoe mitologie was die Vināyakas 'n groep van vier lastige demone wat hindernisse en probleme geskep het[152] maat wat maklik gepaai kon word.[153] Die naam Vināyaka is 'n algemene naam vir Ganesha beide in die Purāṇas en in Boeddhiste Tantras.[154] Krishan is een van die akademici wat die standpunt aanvaar en prontuit oor Ganesha sê, "Hy is 'n nie-vediese god. Sy oorspong moet teruggespoor word na die vier Vināyakas, bose geeste, van die Mānavagŗhyasūtra (7de–4de eeu v.C.) wat verskeie soorte boosheid en leiding veroorsaak".[155] Uitbeeldings van olifanthoof mensewesenfigure, wat sommige met Ganesha identifiseer, verskyn in Indiese kuns en muntstukke so vroeg as die 2de eeu.[156]

[wysig] Vediese en epiese literatuur

Die titel "Leier van die groep" (Sanskrit: gaṇapati) kom twee keer in die Rig Veda voor, maar in nie een van die twee gevalle verwys dit na die moderne Ganesha nie. Die term verskyn volgens kommentators in RV 2.23.1 as 'n titel vir Brahmanaspati.[157] Hoewel die vers sonder twyfel na Brahmanaspati verwys, is dit later aangeneem vir aanbidding van Ganesha en word dit vandag nog gebruik.[158] In die verwerping van enige bewering dat die gedeelte getuienis is van Ganesha in die Rig Veda, sê Ludo Rocher dat dit "duidelik na Bṛhaspati—wat die god van dié psalm is— en na Bṛhaspati alleen verwys".[159] Net so verwys die tweede gedeelte (RV 10.112.9) duidelik na Indra,[160] wat die bynaam 'gaṇapati' gegee is, vertaal na "Heer van die geselskappe (van die Maruts)."[161] Rocher merk egter op dat die meer onlangse Ganapatya literatuur baie keer die Rigvediese verse aanhaal om Vediese aansien aan Ganesha te gee.[162]

Twee verse in tekste wat behoort tot die Swart Yajurveda, Maitrāyaṇīya Saṃhitā (2.9.1)[163] en Taittirīya Āraṇyaka (10.1),[164] verwys na 'n god as "die getande een" (Dantiḥ), "olifantgesig" (Hastimukha), en "met 'n gekromde slurp" (Vakratuņḍa). Hierdie name suggereer Ganesha, en die 14de eeuse kommentator Sayana bepaal eksplisiet hierdie identifikasie.[165] Die beskrywing van Dantin, wat 'n slurp het (vakratuṇḍa) en 'n koringgerf vashou, 'n suikerriet, en 'n knuppel,[166] is so karakteristiek van die Puraniese Ganapati dat Heras sê "ons kan nie aanvaarding van sy volle identifikasie met hierdie Vediese Dantin weerstaan nie".[167] Krishan beskou die psalms egter as post-Vediese toevoegings.[168] Thapan doen verslag dat hierdie gedeeltes "algemeen beskou word as of dit geïnterpoleer sou wees". Dhavalikar sê, "die verwysings na die olifanthoof god in die Maitrāyaṇī Saṃhitā is bewys as baie laat interpolasies, en is dus nie baie nuttig vir bepaling van die vroeë vorming van die god nie".[169]

Ganesha verskyn nie in Indiese epiese literatuur wat uit die Vediese tydperk dateer nie. 'n Laat interpolasie tot die epiese gedig Mahabharata sê dat die wysgeer Vyāsa Ganesha gevra het om te dien as sy sekretaris (skrywer) om die gedig neer te skryf soos hy dit aan hom gedikteer het. Ganesha het ingestem maar op voorwaarde dat Vyasa die gedig sonder onderbreking opsê. Die wysgeer het ingestem, maar het agtergekom dat om enige rus te kry hy baie komplekse dele moes opsê sodat Ganesha vir verduidelikings moes vra. Die storie word nie aanvaar as deel van die oorspronklike teks deur die redakteurs van die kritiese uitgawe van die Mahabharata,[170] waarin die twintig-lyn storie tot 'n voetnota verplaas is nie. [171] Die storie van Ganesha wat as die skrywer optree kom voor in 37 van die 59 manuskripte wat geraadpleeg is in die voorbereiding van die kritiese uitgawe.[172] Ganesha se assosiasie met skranderheid en leer is een rede waarom hy as skrywer van Vyāsa se diktasie van die Mahabharata in hierdie interpolasie voorkom.[173] Richard L. Brown dateer die storie tot die 8ste eeu, en Moriz Winternitz kom tot die gevolgtrekking dat dit so vroeg as c. 900 bekend was, maar dat dit eers sowat 150 jaat later tot die Mahabharata toegevoeg is. Winternitz merk ook op dat 'n bepaalde eienskap Suid-Indiese manuskripte van die Mahabharata hulle weglating van hierdie Ganesha legende is.[174] Die term vināyaka word aangetref in sommige hersienings van die Śāntiparva en Anuśāsanaparva wat beskou word as interpolasies.[175] 'n Verwysings na Vighnakartṛīṇām ("Skepper van Hindernisse") in Vanaparva word ook gesien as 'n interpolasie en vorm nie en verskyn nie in die kritiese uitgawe nie.[176]

[wysig] Puraniese tydperk

Stories oor Ganesha kom greeld in die Puraniese korpus voor. Brown merk op dat hoewel die Purana's "presiese chronologiese ordening verontagsaam ", die meer gedetailleerde verhale van Ganesha se lewe in die latere tekste voorkom, c. 600–1300.[177] Yuvraj Krishan sê dat die Puraniese mites oor die geboorte van Ganesha en hoe hy 'n olifanthoof bekom het in die latere Purana's is wat van c. 600 af geskryf is. Hy brei daarop uit deur te sr dat verwysings na Ganesha in die vroeëre Purana's, soos die Vayu en Brahmanda Purana's, latere interpolasies is wat gedurende die 7de tot 10de eeue gemaak is.[178]

In sy oorsig van Ganesha se opkoms tot prominensie in Sanskrit literatuur merk Ludo Rocher op dat:

In die eerste plek kan 'n mens nie help om getrf te wees deur die feit dat die tallose stories wat om Gaṇeśa wentel konsentreer op 'n onverwag beperkte aantal insidente. Hoierdie insidente is hoodsaaklik drie: sy geboorte en ouerskap, sy olifanthoof, en sy enkele tand. Ander insidente word in die tekste aangeraak, maar tot 'n baie mindere mate.[179]

Ganesha se opkoms tot prominensie is gekodifiseer in die 9de eeu, toe hy formeel ingesluit is as een van die vyf hoofgode van Smartisme. Die 9de eeuse filosoof Śaṅkarācārya het die "aanbidding van die vyf vorme" (pañcāyatana pūjā) stelsel gewild gemaak onder ortodokse Brahmins van die Smārta-tradisie.[180] Hierdie aanbiddingsgebruik roep die vyf gode Ganesha, Vishnu, Shiva, Devī, en Sūrya op.[181] Śaṅkarācārya ingestel as die tradisie primêr om die hoofgode van die vyf hoofsektes op gelyke basis te verenbig. Dit het die rol van Ganesha as 'n lomplementêre god daar gestel.

[wysig] Buite Indië en Hindoeisme

"Dansende Ganesh. Sentraal-Tibet. Vroeg 15de eeu. Kleure op katoen. Hoogte: 68 centimeter".[182] Hierdie vorm staan ook bekend as Maharakta ("Die Groot Rooi Een").[183]

Kommersiële en kulturele kontak het Indië se invloed in westelike en Suidoos-Asië uitgebrei. Ganesha is een van baie Hindoe gode wat die vreemde lande as gevolg hiervan bereik het.[184]

Ganesha is in besonder aanbid deur handelaars wat van Indië af gereis het vir kommersiële ondernemings.[185] Die tydeperk van ongeveer die 10de eeu af is gekenmerk deur die ontwikkeling van nuwe handelsnetwerke, die vorming van handelsgildes, en 'n herlewing in die omloop van geld. Gedurende hierdie tydperk het Ganesha die hoofgod geassosieer met handelaars geword.[186] Die vroegste inskripsie wat Ganesha voor enige ander god oproep word geassosieer met die handelaarsgemeenskap.[187]

Hindoes het na die Maleise Argipel migreer en hulle kultuur, insluitend Ganesha, met hulle saam geneem.[188] Standbeelde van Ganesha word in groot getalle oral in die Maleise Argipel aangetref, baie keer langs toevlugsoorde. Die vorms van Ganesha wat in die Hindoekuns van Java, Bali, en Borneo voorkom vertoon spesifieke streeksinvloede.[189] Die geleidelike verspreding van Hindoekultuur na Suidoos-Asië het Ganesha in aangepaste vorm in Burma, Kambodja, en Thailand gevestig. In Indosjina is Hindoeïsme en Boeddhisme langs mekaar beoefen en wedersydse invloede kan gesien word in die ikonografie van Ganesha in die streek.[190] In Thailand, Kambodja, en onder die Hindoe klasse van die Chams in Vietnam is Ganesha hoofsaaklik as 'n verwyderaar van hindernisse.[191] Selfs vandag word Ganesha in Boeddhiste Thailand beskou as verwyderaar van hindernisse, die god van sukses.[192]

Voor die aankoms van Islam het Afghanistan noue kulturele bande met Indië gehad en die verering van beide Hindoe en Boeddhiste gode is beoefen. 'n Paar voorbeelde van beelde uit die 5de tot die 7de eeue het oorleef wat voorstel dat die aanbidding van Ganesha op daardie stadium hoogty gevier het in die omgewing.[193]

Ganesha verskyn in Mahayana Boeddhisme, nie slegs as Boeddhiste god Vināyaka nie, maar ook as 'n Hindoe demoonvorm met dieselfde naam.[194] Sy beeld verskyn in Boeddhiste beelde gedurende die laat Gupta tydperk.[195] As die Boeddhiste god Vināyaka word hy baie keer dansende vertoon. Hierdie vorm, genaamd Nṛtta Ganapati, was gewild in nordelike Indië, later aangeneem in Nepal, en daarna in Tibet.[196] In Nepal is die Hindoe vorm van Ganesha, wat as Heramba bekend staan, is baie gewild; hy het vyf koppe en ry op 'n leeu.[197] Tibetaanse voorstelling van Ganesha vertoon ambivalente uitbeeldings van hom.[198] 'm Tibetaanse uitbeelding van Ganapati is tshogs bdag.[199] In een Tibetaanse vorm word hy vertoon waar hy vertrap word deur Mahākāla, 'n gewilde Tibetaanse god.[200] Ander uitbeeldings wys hom as die Vernietiger van Hindernisse, somtyds dansende.[201] Ganesha kom verskyn in Sjina en Japan in vorms wat bepaalde streekskarakters vertoon. In noordelike Sjina dra die oudste bekende beeld van Ganesha 'n inskripsie wat terug dateer tot 531.[202] In Japan is die Ganeshakultus vir die eerste keer in 806 geneom.[203]

Die kanonieke literatuur van Jainisme noem nie die kultus van Ganesha nie.[204] Ganesha word egter deur meeste Jains aanbid vir wie hy oënskynlik sekere funksies van Kubera oorgeneem het.[205] Jain verbindings met die handelsgemeenskap ondersteun die idee dat Jainisme Ganesha aanbidding opgeneem het as gevolg van kommersiele bande.[206] Die vroegste bekende Jain Ganesha standbeeld dateer uit ongeveer die 9de eeu.[207] 'n 15de eeuse Jain teks lys prosedures vir die installasie van Ganapati beelde.[208] Beelde van Ganesha verskyn in die Jaintempels van Rajasthan en Gujarat.[209]

[wysig] Verwysings

  1. ^ "Ganesha wat gereed maak om sy lotus te gooi. Basohli miniatuur, circa 1730. Nasionale Museum, Nieu-Delhi. Geklee in 'n oranje dhoti, sy liggaam is geheel en al rooi. Op die drie punte van sy piepklein kroon is lotusbloeisels geheg. Gaṇeśa hou in sy twee regter hande die bidsnoer en .n beker gevul met drie modaka's ('n vierde is in sy slurp en op die punt is om geproe te word). In sy twee linkerhande hou Gaṇeśa 'n groot lotusblom bo en 'n byl onder, met die handvatsel daarvan wat teen sy skouer leun. In die Mudgalapurāṇa (VII, 70), om die demoon van eiewaan (Mamāsura) wat hom aangeval het dood te maak gooi, Gaṇeśa Vighnarāja 'n lotus na hom. Die demoon wat nie die geur van die goddelike blom kan deurstaan nie gee aan Gaṇeśa oor." Vir aanhaling en beskrywing van die werk sien: Martin-Dubost (1997), p. 73.
  2. ^ 2,0 2,1 Verwys:
    • Vir die paraśu (byl) as 'n wapon van Ganesha, sien: Jansen, p. 40.
    • Vir die paraśu as 'n attribuut van Ganesha, sien: Nagar, Appendiks I.
  3. ^ 3,0 3,1 Sien:
    • Vir die snare as 'n wapen van Ganesha, sien: Jansen, p. 46.
    • Vir die pāśa as wapen van Ganesha in verskeie vorms, sien: Nagar, Appendiks I.
  4. ^ 4,0 4,1 Sien:
    • Vir die olifanthaak as 'n wapen van Ganesha, sien: Jansen. p. 46.
    • Vir die aṅkuśa as 'n attribuut van Ganesha, sien: Nagar, Appendiks I.
  5. ^ Rao, p. 1.
  6. ^ Verwys:
    • Brown, p. 1. "Gaṇeśa is often said to be the most worshipped god in India."
    • Getty, p. 1. "Gaṇeśa, Lord of the Gaṇas, although among the latest deities to be admitted to the Brahmanic pantheon, was, and still is, the most universally adored of all the Hindu gods, and his image is found in practically every part of India."
  7. ^ Verwys:
    • Rao, p. 1.
    • Martin-Dubost, pp. 2–4.
    • Brown, p. 1.
  8. ^ Verwys:
    • Chapter XVII, "The Travels Abroad", in: Nagar (1992), pp. 175–187. For a review of Ganesha's geographic spread and popularity outside of India.
    • Getty, pp. 37-88, For discussion of the spread of Ganesha worship to Nepal, Chinese Turkestan, Tibet, Burma, Siam, Indo-China, Java, Bali, Borneo, China, and Japan.
    • Martin-Dubost, pp. 311–320.
    • Thapan, p. 13.
    • Pal, p. x.
  9. ^ Martin-Dubost, p. 2.
  10. ^ Verwys:
    • Thapan, p. 254.
    • Kommentaar op Gaṇapati Upaniṣad, vers 12 in Saraswati 2004, p. 80 vir Ganesha se rol as die verwyderaar van hindernisse
  11. ^ 11,0 11,1 These ideas are so common that Courtright uses them in the title of his book, Ganesha: Lord of Obstacles, Lord of Beginnings. For the name Vighnesha, see: Courtright 1985, p. 156, 213
  12. ^ Heras 1972, p. 58
  13. ^ Getty, p. 5.
  14. ^ Narain, A. K. "Gaṇeśa: The Idea and the Icon" in Brown 1991, p. 27
  15. ^ Vir die geskiedenis van die ontwikkeling van die gāṇapatya en hulle verhouding met die wye geografiese verspreiding van Ganesha eerbieding, sien: Hoofstuk 6, "The Gāṇapatyas" in: Thapan (1997), pp. 176–213.
  16. ^ Vir 'n Engelse vertaling van Ganesha Purana 1.46, sien: Bailey, pp. 258–269.
  17. ^ Verwys:
    • Narain, A. K. "Gaṇeśa: A Protohistory of the Idea and the Icon". Brown, pp. 21–22.
    • Apte, p. 395.
  18. ^ Vir die afleiding van die naam en die verhouding met die gaņas, verwys: Martin-Dubost. p. 2.
  19. ^ Apte, p. 395.
  20. ^ Die woord gaņa word geïnterpreteer in hierdie metafisiese sin deur Bhāskararāya in sy kommentaar op die gaṇeśasahasranāma. Verwys in besonder na kommentaar op vers 6 insluitend name Gaṇeśvaraḥ and Gaṇakrīḍaḥ in: Śāstri Khiste 1991, pp. 7–8.
  21. ^ Apte, p. 395.
  22. ^ Verwys:
    • Oka 1913, p. 8 vir bronteks van Amarakośa 1.38 as vināyako vighnarājadvaimāturagaṇādhipāḥ - apyekadantaherambalambodaragajānanāḥ.
    • Śāstri 1978 vir teks van Amarakośa versified as 1.1.38.
  23. ^ Y. Krishan (Gaṇeśa:Ontrafeling van 'n Enigma, p.6): "Pārvati wwat 'n beeld van Gaṇeśa geskep het uit haar ligaamlike onreinhede maar wat bedeel is met lewe na dompeling in die heilige water van die Gangā. Daar word dus gesê dat hy twee moeders het--Pārvati en Gangā en word daarom dvaimātura en ook Gāngeya genoem."
  24. ^ Krishan p.6
  25. ^ Thapan, p. 20.
  26. ^ Vir die geskiedenis van die aṣṭavināyaka terreine en 'n beskrywing van pelgrimsgebruike wat daaraan verwant is, verwys: Mate, pp. 1–25.
  27. ^ 27,0 27,1 Vir Krishan se standpunte oor Ganesha se tweeledige aard sien sy aanhaling: "Gaṇeśa hat 'n tweeledige aard; as Vināyaka, as 'n grāmadevatā, is hy vighnakartā, en as Gaṇeśa is hy vighnahartā, 'n paurāṇic devatā." Krishan, p. viii.
  28. ^ Martin-Dubost, p. 367.
  29. ^ Narain, A. K. "Gaṇeśa: The Idea and the Icon". Brown, p. 25.
  30. ^ Thapan, p. 62.
  31. ^ Pal, p. ix.
  32. ^ Verwys:
    • Martin-Dubost, vir 'n omvattende oorsig van ikonografie wat mildelik met beelde geïllustreer is.
    • Hoofstuk X, "Development of the Iconography of Gaņeśa", in: Krishan 1999, pp. 87–100, vir 'n oorsig van ikonografie met klem op ontwikkelende temas, goed geïlustreer met plate.
    • Pal, vir 'n geïlustreerde versameling van studies oor spesifieke aspekte van Ganesha met die klem op kuns en ikonografie.
  33. ^ Brown, p. 175.
  34. ^ Martin-Dubost, p. 213. In die boonste regter hoek is die beeld gedateer as (973–1200).
  35. ^ Pal, p. vi. Die prent op die bladsy beeld 'n klipstandbeeld in die Los Angeles County Museum of Art uit wat gedateer is as c. 12de eeu. Pal vertoon 'n voorbeeld van die vorm gedateer c. 13de eeu on p. viii.
  36. ^ Brown, p. 176.
  37. ^ Sien foto 2, "Large Ganesh", in: Pal, p. 16.
  38. ^ Verwys:
    • Martin-Dubost, pp. 197–198.
    • foto 9, "Ganesh images being taken for immersion", in: Pal, pp. 22–23. Vir 'n voorbeeld van 'n groot beeld van die tipe wat in 'n optog gedra word.
    • Pal, p. 25, Vir twee soortgelyke beelde wat gedompel gaan word.
  39. ^ See:
    • Pal, pp. 41–64. Vir baie voorbeelde van Ganesha wat dans.
    • Brown, p. 183. Vir die gewildheid van die dansende vorm.
  40. ^ Four-armed Gaṇeśa. Miniatuur van Nurpurskool, circa 1810. Museum van Chandigarh. Vir die beeld sien: Martin-Dubost (1997), p. 64, wat dit as volg beskryf: "On a terrace leaning against a thick white bolster, Gaṇeśa is seated on a bed of pink lotus petals arranged on a low seat to the back of which is fixed a parasol. The elephant-faced god, with his body entirely red, is dressed in a yellow dhoti and a yellow scarf fringed with blue. Two white mice decorated with a pretty golden necklace salute Gaṇeśa by joining their tiny feet together. Gaṇeśa counts on his rosary in his lower right hand; his two upper hands brandish an axe and an elephant goad; his fourth hand holds the broken left tusk."
  41. ^ Nagar, p. 77.
  42. ^ Brown, p. 3.
  43. ^ Nagar, p. 78.
  44. ^ Brown, p. 76.
  45. ^ Brown, p. 77.
  46. ^ Brown, pp. 77–78.
  47. ^ Brown, pp. 76–77.
  48. ^ Vir die skepping van Ganesha van Shiva se lag en Shiva se vloek wat daarop gevolg het, sien Varaha Purana 23.17 soos aangehaal is in Brown: p. 77.
  49. ^ Getty, p. 1.
  50. ^ Heras, p. 29.
  51. ^ Granoff, Phyllis. "Gaṇeśa as Metaphor". Brown, p. 90.
  52. ^ "Ganesha in Indian Plastic Art" en Passim. Nagar, p. 101.
  53. ^ Granoff, Phyllis. "Gaṇeśa as Metaphor". Brown, p. 91.
  54. ^ Vir vertaling van udara as "maag" verwys: Apte, p. 268.
  55. ^ Verwys:
    • Br. P. 2.3.42.34
    • Thapan, p. 200, Vir 'n beskrywing van hoe 'n variant van die storie gebruik word in die Mudgala Purana 2.56.38–9
  56. ^ Vir 'n inkonografiese kaart wat aantal arms en attribute vertoon geklassifiseer volgens bron en genaamde vorm, verwys: Nagar, pp. 191–195. Appendix I.