Pieter Pieterse

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Pieter Pieterse (gebore 9 Junie 1936 in Pietersburg - gestorwe Maart 2002 in Marlothpark, Mpumalanga) was ’n Afrikaanse skrywer, storieverteller en TV-persoonlikheid. Hy het tientalle boeke en draaiboeke geskryf en verskeie literêre toekennings daarvoor ontvang. Daarbenewens was hy vanaf 1991 tot met sy dood die aanbieder van verskeie TV-reekse soos Swerwerskos, Boude en blaaie, Van die Kaap tot die Kunene en Maak ’n las.

Biografie[wysig]

Pieterse is gebore as die oudste van vier kinders. Sy ma was die skrywer Emily Pieterse en sy pa ’n boer Ferdinand Petrus Arend Pieterse. Hy het skoolgegaan aan die Laerskool Soekmekaar en die Laerskool Daviesville. Die gesin verhuis in 1949 na ’n plaas naby Messina, agter die Soutpansberg. Hy matrikuleer in 1954 aan die Hoërskool Pietersburg, waar hy veral uitgeblink het in gimnastiek en rugby. (Die Hoërskool Pietersburg het in Pieter se matriekjaar die Administrateursbeker vir rugby gewen.)

Sy kenmerkende selfvoorsienende leefwyse begin toe hy na matriek vir vier jaar in die bos gaan bly, van die veld geleef en sy eerste kortverhale in 1956 gepubliseer het.

Daarna het hy ’n polisieman en later ’n versekeringsverteenwoordiger geword. Hy het egter nooit opgehou skryf nie - sy eerste boek, Smokkelaars in die Nag, verskyn in hierdie tydperk. Na ’n verdere sewe boeke besluit hy in 1974 om sy werk as bemarkingsbestuurder van SANLAM in Belville op te gee sodat hy voltyds kan skryf. Hy verhuis na ’n plaas, Kom tot Rus, in die Noord-Transvaal. In 1979 kry sy swerwersdrang weer die oorhand en hy maak sy woonwa, Die Spookhuis, sy nuwe basis en werkplek. Hy het die manier gehad om vir ’n jaar of twee met Die Spookhuis op ’n (meestal ongerepte) plek te gaan staan, die natuur en die mense van die plek intiem te leer ken, en dan daaroor te skryf. Van sy staanplekke was die Laeveld, Dasseneiland, Mosambiek, die Kavango, die Skedelkus, die Weskus en die Caprivi.

Pieter is een van min Afrikaanse skrywers wat genoeg boeke verkoop het om ’n gemaklike lewe te kan lei. Meer as ’n miljoen boeke is verkoop waarvan hy óf die alleenskrywer was óf waarin van sy werke opgeneem is.

Pieter het ’n dogter Shirley uit jeugverhouding. Hy is in die vroeë sestigs met Annatjie getroud. Hulle het vier kinders: Madie, Emsie, Ferdie en Annetjie. Pieter en Annatjie is in 1984 geskei. Sy seun Ferdie sterf in ’n motorongeluk in sy twintiger jare. Hy ontmoet sy tweede vrou, Jenny (die "Ingelsman") aan die Kaapse Weskus en hulle is in 1985 getroud.

Pieter is in Maart 2002 op 65 jarige ouderdom wreed by sy huis in Marlothpark vermoor. Sy vrou, Jenny het op sy erg ontbinde lyk afgekom nadat hy die vorige Sondag laas in die kerk gesien is. Hy is 28 keer met ’n skerp voorwerp in die hart, longe en kop gesteek.[1][2][3]

Enkele dae voor sy dood het hy die volgende gedig op ’n stukkie papier geskryf:

Hierdie bloed wat in die aar langs my elmboog klop, sal eendag gaan staan. Die aar sal nie weer klop nie; die dinge wat ek dink, sal ophou, soos die groen boomslang wat ek geskiet het toe hy in die voëltjiesaadbak gaan lê en wag het.[4]

Afrikaanse boeke[wysig]

Die volgende Afrikaanse boeke verskyn uit sy pen:

  • 1963: Smokkelaars in die nag
  • 1964: Slagters van die Limpopo
  • 1965: Wraak van die dagbreek
  • 1966: Tussen twee vure
  • 1966: Berg van geheime
  • 1969: Onrus op Bergville
  • 1973: Anderkant die Groot Rivier
  • 1974: Nag van die tarentale
  • 1979: Ou Kanniedood kom huis toe
  • 1981: Stormsee oor Skoonbergbaai
  • 1982: Roep van die visarend
  • 1983: Die lang pad
  • 1984: Geheim van die reënwoud
  • 1985: Tietiesbaaikos
  • 1985: Dag van die reuse
  • 1987: Baai Baai Tietiesbaai
  • 1988: Skedelkuskos
  • 1988: Die pad na die see
  • 1989: Boude en blaaie
  • 1989: Elkeen se paleis
  • 1989: Spookhuiskos
  • 1989: Winterwerf in die Kavango
  • 1990: Dasseneiland
  • 1991: Swerwerskos - hier's die resepte
  • 1992: Boskos uit boude en blaaie
  • 1992: Die vergete vallei
  • 1993: Silwer, jakkals van die Namib
  • 1994: Bosberaad
  • 1995: Mosambiek
  • 1996: Hande klap vir Afrika
  • 1997: Om 'n kierie te keer
  • 2005: Manaka. Plek van die horings

Vertaalde werke[wysig]

  • 1985: The misty mountain
  • 1985: Stormy seas at Clearwater Bay
  • 1986: The day of the giants
  • 1987: Trail of a villain
  • 1987: Smuggler's trail
  • 1989: Traces of the dark dog
  • 1991: Shadow of the eagle
  • 1991: Silver, jackal of the Namib
  • 1991: The way to the sea
  • 1991: Le jour des Géants
  • 1992: Roar of the lion
  • 1994: The forgotten valley
  • 1997: The price of a chicken

Film en Televisie[wysig]

Pieter Pieterse was verantwoordelik vir die draaiboeke van die volgende drie flieks:

Daarbenewens was hy ook ’n bekende TV-persoonlikheid en was hy vanaf 1991 tot met sy dood in 2002 die aanbieder van die volgende gewilde TV-reekse:

  • 1991: Swerwerskos
  • 1992: Boude en blaaie
  • 1994: Van die Kaap tot die Kunene
  • 2002: Maak ’n las

Hy het ook talle televisiedraaiboeke geskryf:

  • 1976: Maata
  • 1976: Momvula, kind van die reën
  • 1981: Roep van die visarend
  • 1982: Bosveldwinkel
  • 1983: Bosveldhotel
  • 1983: Die pad van ’n man
  • 1986: Rieksie Rautenbach, baasspeurder
  • 1986: Suidpunthotel
  • 1991: Swerwerskos
  • 1992: Boude en blaaie
  • 1993/1994: Van die Kaap tot die Kunene

Toekennings[wysig]

  • 1981: Tafelbergtoekenning vir Jeuglektuur vir Stormsee oor Skoonbergbaai [5]
  • 1984: Eerste prys in HAUM se jeugverhaalwedstryd vir Geheim van die reënwoud
  • 1985: Ingesluit in Jay Heale se Best Books vir The misty mountain
  • 1987: Vyfde plek in Weermag/Huisgenoot se kortverhaalwedstryd vir Bloedspoor
  • 1988: Goue toekenning in SANLAM en Tafelberg se jeugverhaalwedstryd vir Die pad na die see
  • 1991: Ingesluit in Jay Heale se S.A. Children’s Books of the Year vir Silver, jackal of the Namib
  • 1992: Benoem deur Star as beste TV-aanbieder vir Swerwerskos
  • 1992: Artes-benoeming as beste aanbieder vir Swerwerskos
  • 1992: Tweede prys, ATKV Prosaprys vir Silwer, jakkals van die Namib
  • 1993: Artes-benoeming as beste aanbieder vir Boude en blaaie
  • 1994: Toekenning van die Namibiese Kinderboekforum vir Silwer, jakkals van die Namib

Verwysings[wysig]

  1. Louw, Marietie (22 Maart 2002). “Al skrywend vermoor - Storieman Pieter Pieterse was besig met nuwe roman toe aanvallers toeslaan”. Beeld. URL besoek op 29 November 2012.
  2. Joubert, Jan-Jan (30 Maart 2002). “Pieter Pieterse”. Die Burger. URL besoek op 29 November 2012.
  3. Louw, Marietie & De Nysschen, Linda (26 Maart 2002). “Sowat 250 groet hom by kerkdiens”. Die Burger. URL besoek op 29 November 2012.
  4. Meyer, Lukas & Pelser, Willem (24 Maart 2002). “Pieterse se voorbode van moord ‘Doodsgedig’ by lyk”. Rapport. URL besoek op 29 November 2012.
  5. Eybers, Johan (23 Maart 2007). “Hy was wydgelese en baie veelsydige skrywer”. Rapport. URL besoek op 29 November 2012.

Bronne[wysig]