Ryn

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Rynrivier
Die Loreley in Rynland-Palts.
Die Loreley in Rynland-Palts.
Rhein-Karte2.png
Die stroomgebied van die Ryn.
Oorsprong Voorryn en Agterryn (Sankt-Gotthard-Massiv (Switserland
Monding Ryn-delta, Nederland
Noordsee
Stroomgebied Switserland, Oostenryk, Liechtenstein, Duitsland, Frankryk, Nederland
Lengte 1 238,8 km[1] (766 myl)
Oorsprong-hoogte 2 345 m (7 694 voet)
Monding-hoogte 0 m
Gemiddelde afloop 2 000 m³/s (70 629 ft³/s)
Stroomgebiedoppervlakte 185 300 km²[2] (65 637 myl²)
Kaart van die Ryn-bekken in Europa.
Kaart van die Ryn-bekken in Europa.

Die Ryn (Duits: Rhein, Frans: Rhin, Italiaans: Reno, Retoromaans: Rain, Nederlands: Rijn, Latyn: Rhenus) is 'n rivier in Europa met 'n lengte van 1 238,8 kilometer. Sy twee bronriviere, die Vorderrhein (Duits: "Voorryn") en Hinterrhein ("Agterryn"), ontspring in die Sankt-Gotthard-bergmassief (Kanton Graubünden) in die Switserse Alpe.

Die Middelrynvallei het in die 19de eeu 'n trekpleister vir kunstenaars, die sogenaamde Rynromantici, geword. Die landskap is tot Unesco-wêrelderfenis verklaar

Hierna vloei die rivier deur die Bodenmeer. Die Ryn se monding is in Nederland waar die rivier in twee arms, die Lek in die noorde en die groter suidelike Waal, vertak. Albei rivierarms vorm saam met die Maasrivier 'n uitgestrekte delta, die Ryn-Maas-delta, voordat hulle in die nabyheid van Rotterdam in die Noordsee uitmond.

Die naam Ryn is van Keltiese oorsprong en beteken vloeiend. Tesame met die Donau het die Ryn die grootste gedeelte van die noordelike grens van die Romeinse Ryk gevorm. Die Romeine het die rivier Rhenus genoem. Sedert hierdie tydperk is die Ryn 'n besige waterweg.

Met jaarliks sowat 300 miljoen ton se vrag, wat hier vervoer word, is die Ryn die belangrikste waterweg in Europa. Tagtig persent van alle goedere, wat op Europese waterweë vervoer word, word op Rynskepe gelaai. As waterweg verbind die rivier groot nywerheidsgebiede langs sy oewer met mekaar en bly danksy 'n gesofistikeerde radarstelsel 365 dae per jaar bevaarbaar - selfs in digte mis.[3]

Regterkantse sy-riviere van die Ryn[wysig]

Linkerkantse sy-riviere van die Ryn[wysig]

Stede langs die Ryn[wysig]

(L vir stede wat links geleë is, R vir stede wat regs geleë is. Links staan ewe aan "wes" en regs staan ewe aan "oos".)

Sien ook[wysig]

Verwysings[wysig]

  1. (de) Beiträge zur Rheinkunde, Rhein-Museum Koblenz, Heft 62/2012, bl. 49 Amtliche Rheinlänge nach Angabe der Kommission für die Hydrologie des Rheins
  2. (de) Bundesministerium für Umwelt, Naturschutz und Reaktorsicherheit: Hydrologischer Atlas von Deutschland, Auszug Kap. 3.2 (PDF; 3,4 MB), Besoek op 9 September 2013
  3. www.bpb.de: Der Rhein - der Handelsstrom

Eksterne skakels[wysig]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan:
Ryn (kategorie)