Adam Mickiewicz-universiteit

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Die Adam Mickiewicz-universiteit in Poznań (Pools:|Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poolse afkorting UAM) is een van die grootste Poolse universiteite, en is geleë in die stad van Poznań, Groter Pole in die weste van die land. Die universiteit se oorsprong kan teruggevoer word na 1611.[1] Die universiteit het egter amptelik op 7 Mei 1919 oopgemaak. Sedert 1955 dra dit die naam van die Poolse Romantiese digter Adam Mickiewicz. Die universiteit word dikwels gelys as een van die drie top universiteite in Pole.[2][3]

In 2018 het die Shanghai Rang-sisteem (in Engels die "Academic Ranking of World Universities" [ARWU] ) die universiteit binne die top 701-800 universiteite ter wêreld geplaas.[4]

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Op 28 Oktober 1611 onder die Koninklike Edik wat deur Koning Sigismund III Vasa verleen is, het die Jesuïetekollege die eerste universiteit in Poznań geword. Hierdie edikte was later bevestig deur edikte wat uitgereik was deur Koning Johannes II Casimir in 1650 en Koning Johannes III Sobieski in 1678. Gebaseer op hierdie edikte het die universiteit skolastiese grade aan sy lede toegeken. Die inhuldigingseremonie van die universiteit het egter eers drie-honderd-en-agt jaar nadat dit formeel gestig is deur die Poolse Koning en met die vierhonderdste herdenking van die stigting van die Lubrański Akademie-wat beskou word as die universiteit se spirituele voorloper-op 7 Mei 1919 plaasgevind. Die universiteit se oorspronklike naam was Wszechnica Piastowska ("Universiteit van die Piasts" – wszechnica - synde 'n minder algemene Poolse woord vir "universiteit"), wat later in 1920 hernoem is na Uniwersytet Poznański ("Poznań Universiteit")[5].

In 1920 het die bekende sosioloog Florian Znaniecki die eerste Poolse department van sosiologie by die universiteit gestig, een van die eerste departemente van sy soort in Europa. In dieselfde tydperk van die universiteit se geskiedenis het die botanis Józef Paczoski die wêreld se eerste instituut van fitososiologie gestig.

Na die inval van Pole, was Poznań deur Duitsland geannekseer en was die universiteit in 1939 deur die regering van die Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty van Duitsland gesluit. Dit het in 1941 as 'n Duitse universiteit heropen wat tot 1944 bedryf was. Die personeel en studente van die Poolse universiteit, sommige wat deur die Duitsers uit Warskou uitgesit is, het 'n ondergrondse Poolse "Universiteit van die Westelike Streke" (Uniwersytet Ziem Zachodnich) oopgemaak, welke klasse bymekaargekom het in private woonstelle. Baie van die professore en personeel was opgesluit en in Fort VII in Poznań tereggestel, insluitende professor Stanisław Pawłowski (rektor in die jare 1932-33).[6] Na die einde van die Tweede Wêreldoorlog het die universiteit, op baie kleiner skaal, weer oopgemaak. In 1950 is die Mediese Fakulteit-insluitende die Tandheelkunde- en Farmakologie afdeling- afgeskei ten einde 'n aparte institusie, tans die Poznań Universiteit van Mediese Wetenskappe , te vorm. In 1955 het die Uniwersytet Poznański 'n nuwe naamgenoot aangeneem, naamlik die 19de eeuse Romantiese Poolse digter Adam Mickiewicz welke tans die universiteit se naam is.

Plekke[wysig | wysig bron]

The universiteit se sentrale administrasiegebou is Collegium Minus wat geleë is op die westelike kant van Adam Mickiewicz Plein by die westelike kant van die Straat Święty Marcin. (Dit is een van 'n groep geboue, insluitende die Rykspaleis wat in die eerste dekade van die 20ste eeu gebou was toe Poznań steeds onder Duitse heerskappy was, dit was oorspronklik 'n Koninklike Akademie.) Hierby sluit aan die Aula, wat dikwels gebruik word vir seremonies en vir klassieke-musiek konserte, en Collegium Iuridicum (wat die Regsfakulteit bevat). Sommige klasse vind plaas in die Collegium Maius, een van die voorgenoemde groep geboue (op ul. Fredry), alhoewel die gebou hoofsaaklik gebruik word deur die mediese universiteit. Ander geboue in die stadsentrum sluit die voormalige kommunistiese partye hoofkwartier op Święty Marcin in naamlik die Collegium Novum (dit word hoofsaaklik gebruik vir taalklasse) op Al. Niepodległości, en die universiteit se biblioteek op ul. Ratajczaka.

Die universiteit maak ook gebruik van 'n aantal ander geboue in die suidelike en westerse distrikte van Poznań. Die universiteit is egter goed op dreef met die ontwikkeling van sy perseel by Morasko wat geleë is in die noorde van die stad. Met ingang 2006 het die Fakulteite van Fisika, Wiskunde, Rekenaarwetenskap, Biologie, en Geografiese- en Geologiese Wetenskappe na die nuwe perseel geskuif. In 2015 het die Fakulteit van Geskiedenis (Collegium Historicum Novum) ook na die nuwe perseel geskuif.[7]

Die universiteit het ook eksterne takke in ander dorpe van Wes-Pole, insluitende Kalisz, Ostrów Wielkopolski en Słubice.

Personeel- en studentegetalle[wysig | wysig bron]

In die begin van die 2008/2009 akademiese jaar het die universiteit 46,817 voorgraadse studente gehad (insluitende omtrent 18,000 wat in naweek- en aandklasse ingeskryf was), 1308 doktorale studente, en 2247 andersoortige nagraadse studente. Die aantal voorgraadse studente het effens afgeneem tussen 2005 en 2008.[8]

Teen die einde van 2008 het die universiteit 'n totaal van 2892 lektore gehad, insluitende 257 volle professors en 490 assosiaat/assistent professore. Dit het ook 2120 ander werknemers gehad.[9]

Die universiteit beskik ook oor 'n Department Afrikaans binne die Fakulteit Nederlands en Suid-Afrikaans, waar die Pool, Afrikaanse kenner en lektor Jerzy Koch klasgee.[10]

Grade en fakulteite[wysig | wysig bron]

Universiteitsbiblioteek
Collegium Chemicum Novum - Chemiefakulteit

Soos die meeste ander Poolse universiteit, ken Adam Mickiewicz-university die volgende grade toe:

Die universiteit het ook die volgende fakulteite:

Noemenswaardige alumni en Ere-Doktors[wysig | wysig bron]

Collegium Maius
Fakulteit van Politiese Wetenskappe en Joernalisme
Fakulteit van Moderne Tale en Literatuur

Van die Universiteit se bekendste gegradueerdes is:

Ontvangers van honorêre doktorale grade van die universiteit sluit Maarskalk Józef Piłsudski, Maarskalk Ferdinand Foch, Marie Curie, Ignacy Paderewski, Roman Dmowski, Witold Hensel, Wisława Szymborska, Ernst Håkon Jahr, Al Gore en John Maxwell Coetzee in.

Lys van rektore[wysig | wysig bron]

Internasionale samewerking[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]