Hugo von Hofmannsthal

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Hugo von Hofmannsthal
Hofmannsthal 1893.jpg
Gebore(1874-02-01)1 Februarie 1874
Landstraße, Wene, Oostenryk-Hongarye
Sterf15 Julie 1929 (op 55)
Rodaun, Liesing, Oostenryk
BurgerskapOostenryk
Alma materUniversiteit van Wene
EggenootGertrud Schlesinger
KindersChristiane, Franz, Raimund

Hugo Laurenz August Hofmann von Hofmannsthal (Duitse fonetiese uitspraak:ˈhuːɡo fɔn ˈhoːfmanstaːl; 1 Februarie 187415 Julie 1929) was 'n Oostenrykse romansier, librettis, digter, dramaturg, en essayis.

Vroeë lewe[wysig | wysig bron]

Die huis waar Hofmannsthal gebore is by Salesianergasse  12, Landstraße, Wene 3[1]

Hofmannsthal is gebore in Landstraße, Wene as die seun van 'n Oostenrykse moeder uit die hoër klasse genaamd Anna Maria Josefa Fohleutner (1852–1904) en 'n Oostenryks-Italiaanse bankbestuurder genaamd Hugo August Peter Hofmann, "Edler von Hofmannsthal" (1841-1915). Beide sy ouers was Christene.

Sy oupagrootjie, Isaak Löw Hofmann, Edler von Hofmannsthal, van wie sy gesin die edele titel "Edler von Hofmannsthal" geërf het, was 'n Joodse tabakboer wat deur die Oostenrykse keiser tot adelikke verhef is.

Hy het in Wene aan die Akademisches Gymnasium skoolgegaan waar hy in aanraking gekom het met die werke van Ovidius, wat later 'n groot invloed op sy werk uitgeoefen het. [2] Hy het van 'n vroeë ouderdom af gedigte en toneelstukke geskryf. Omdat hy as student nie toegelaat is om te publiseer nie, is sommige van sy vroeë werke onder skuilname soos Loris Melikow en Theophil Morren geskryf. Hy het die Duitse digter Stefan George op sewentienjarige ouderdom ontmoet en verskeie gedigte in George se tydskrifjoernaal Blätter für die Kunst gepubliseer. Hy het regte en later filologie in Wene gestudeer, maar na sy studies (in 1901) hom voltyds gewy aan die skryfkuns. Saam met Peter Altenberg en Arthur Schnitzler was hy lid van die avant-garde groep Jung Wien (Jong Wene).

Loopbaan[wysig | wysig bron]

In 1900 ontmoet Hofmannsthal die komponis Richard Strauss vir die eerste keer. Later het hy libretti vir 'n paar van sy operas geskryf, waaronder Elektra (1909), Der Rosenkavalier (1911)–saam met Harry von Kessler–, Ariadne auf Naxos (1912, hers. 1916), Die Frau ohne Schatten (1919), Die ägyptische Helena (1928) en Arabella (1933).

In 1911 verwerk hy die 15de eeuse Engelse toneelstuk oor moraliteit, Everyman, aan as Jedermann; Jean Sibelius het onder andere insidentele musiek daarvoor geskryf. Die toneelstuk het later gereelde opvoerings tydens die Salzburgse-fees beleef.

Gedurende die Eerste Wêreldoorlog het Hofmannsthal 'n regeringspos beklee. Hy het toesprake en artikels ter ondersteuning van die oorlogspoging geskryf en die kulturele tradisies van Oostenryk-Hongarye beklemtoon. Die einde van die oorlog het die einde van die Habsburgse monargie in Oostenryk ingelui; dit was 'n slag waarvan die patriotiese en konserwatief-denkende Hofmannsthal nooit ten volle herstel het nie.

Nietemin was die jare na die oorlog baie produktief vir Hofmannsthal; hy het, byna sonder onderbreking, voortgegaan met sy vroeëre literêre projekte. Hy het verskeie nuwe libretti’s vir Richard Strauss se operas geskryf. In 1920 het Hofmannsthal saam met Max Reinhardt die Salzburg-fees gestig. Sy latere toneelstukke het 'n groeiende belangstelling in godsdiens getoon, en bevat veral Rooms-Katolieke temas. Onder sy skrywes is 'n draaiboek vir 'n rolprentweergawe van Der Rosenkavalier (1925), soos geregisseer deur Robert Wiene.

Persoonlike lewe[wysig | wysig bron]

In 1901 trou hy met Gertrud "Gerty" Schlesinger, die dogter van 'n Weense bankier. Gerty, wat Joods was, het haar voor hul huwelik tot die Christendom bekeer. Hulle het hulle in Rodaun (nou deel van Liesing), nie ver van Wene nie, gevestig, en het drie kinders gehad:

  • Christiane von Hofmannsthal (1902–1987), wat vroeg in 1929 met die Duitse indoloog Heinrich Zimmer getroud is. Zimmer het aan die Universiteit van Greifswald, Heidelberg-universiteit, en Balliol College, Oxford gedoseer. Nadat hulle na New Rochelle, New York verhuis het, het hy 'n besoekende dosent aan Columbia-universiteit geword.
  • Franz von Hofmannsthal (1903–1929), wat op 13 Julie 1929 selfmoord gepleeg het.
  • Raimund von Hofmannsthal (1906–1974), wat in 1933 met Ava Alice Muriel Astor, dogter van John Jacob Astor IV en Ava Lowle Willing, getrou het.[3] Nadat hy in 1939 van Ava geskei het, het Raimund getrou met Elizabeth Paget, dogter van Charles Paget, 6de Markies van Anglesey.[4]

Twee dae nadat sy oudste seun selfmoord gepleeg het (kort nadat hy die begrafnis bygewoon het) sterf Hugo self aan 'n beroerte in Rodaun.

Invloed[wysig | wysig bron]

Die Oostenrykse skrywer Stefan Zweig het as volg in sy memoires, The World of Yesterday (1942), oor Hofmannsthal se vroeëre prestasies en die invloed daarvan op Zweig se generasie geskryf:

Die verskyning van die jong Hofmannsthal is en bly steeds opvallend as een van die grootste wonderwerke van die vroeë lewe; in die wêreldletterkunde, behalwe vir Keats en Rimbaud, ken ek geen ander gelyksoortige voorbeeld waar iemand die taal op so 'n onberispelike manier kon bemeester nie, geen soortgelyke spirituele vermoë nie, niks wat meer deurdrenk is van poëtiese substansie nie–selfs in die mees toevallige en onvermoeide lyne–as in sy manjifieke genialiteit nie; hy wat alreeds in sy sestiende en sewentiende jaar homself in die onsterflike annale van die Duitse taal gevestig het met onuitwisbare verse en prosa wat vandag steeds nie oortref is nie. Sy skielike begin en gelyktydige verwesenliking was 'n verskynsel wat skaars meer as een keer in een generasie voorkom.
Stefan Zweig, Die Welt von Gestern, Frankfurt am Main 1986, 63–64

Geselekteerde werke[wysig | wysig bron]

Toneelstukke

  • Der Tor und der Tod (1893)
  • Der Tod des Tizian (1892)
  • Elektra (1903)
  • Ödipus und die Sphinx (1906)
  • Die Frau im Fenster (1909)
  • Jedermann (1911)
  • Der Schwierige (1921)
  • Das Salzburger große Welttheater (1922)
  • Der Turm (1925)

Libretti

  • Elektra (1909)
  • Der Rosenkavalier (1911)
  • Ariadne auf Naxos (1912, rev. 1916)
  • Die Frau ohne Schatten (1919)
  • Die ägyptische Helena (1928)
  • Arabella (1933)

Storielyne en fiktiewe gesprekke

  • Das Mädchen der 672. Nacht (1895)
  • Reitergeschichte (1899)
  • Erlebnis des Marschalls von Bassompierre (1900)
  • Ein Brief (Brief des Lord Chandos an Francis Bacon) (1902)
  • Die Wege und die Begegnungen (1907)
  • Die Briefe des Zurückgekehrten (1907-1908)
  • Das fremde Mädchen (1911)
  • Reise im nördlichen Afrika (1925)

Roman (fragment)

  • Andreas oder Die Vereinigten (1907-1927)

Essays, toesprake en prosa

  • Zur Physiologie der modernen Liebe (1891)
  • Poesie und Leben (1896)
  • Über Gedichte (1904)
  • Der Dichter und diese Zeit (1907)
  • Appell an die oberen Stände (1914)
  • Krieg und Kultur (1915)
  • Wir Österreicher und Deutschland (1915)
  • Österreich im Spiegel seiner Dichtung (1916)
  • Preuße und Österreicher (1917)
  • Die Idee Europa (1917)
  • Buch der Freunde, Aphorismen (1922)
  • Früheste Prosastücke (1926)
  • Wert und Ehre deutscher Sprache (1927)
  • Das Schrifttum als geistiger Raum der Nation (1927)

Poësie

  • Siehst du die Stadt? (1890)
  • Spaziergang (1893)
  • Ballade des äusseren Lebens (1894)
  • Gedichte in Terzinen (1894)
  • Traum von großer Magie (1896)
  • Gedichte (1922)

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Volke 1967, p. 10.
  2. Olive, Peter (2019). "Reinventing the barbarian: Electra, sibling incest, and twentieth-century Hellenism". Classical Receptions Journal. 11 (4): 414. doi:10.1093/crj/clz012. ISSN 1759-5142.
  3. "Astor Heiress Wed Quietly in Jersey. Princess Obolensky Becomes Bride of Raimund von Hof-mannsthal of Austria. Troth Not Announced. Ceremony Performed Saturday by Police Court Judge. Couple Left Immediately for Europe". The New York Times (in Engels). 24 Januarie 1933. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Julie 2018. Besoek op 16 Februarie 2009.
  4. Times, Special To The New York (16 April 1958). "Niece of Astor Wed in London To Art Director; Miss von Hofmannsthal Is Married to Roderick McEwen of Spectator". The New York Times (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Februarie 2017. Besoek op 2 Februarie 2017.

Verdere leeswerk[wysig | wysig bron]

  • Hierdie artikel inkorporeer materiaal uit die Duitse Wikipedia artikel.
  • Broch, Hermann (outeur), Steinberg, Michael P. (vertaler). Hugo von Hofmannsthal and His Time: The European Imagination, 1860 - 1920, University Of Chicago Press, 1984, ISBN 978-0-226-07516-7.
  • Burks, Marlo (vertaler, inleiding). Hugo von Hofmannsthal: Writings on Art / Schriften zur Kunst. Duits en Engels. Duitse tekste in Engelse vertaling, Volume II. Hans-Günther Schwarz en Norman R. Diffey (redakteurs). Iudicium, 2017. Vertaling van en inleiding tot Hofmannsthal se skrywes en visuele kuns.
  • Gottfried, Paul. "Hugo von Hoffmannsthal and the Interwar European Right." Modern Age 49.4 (2007): 508+ online.
  • Junk, Anke. Andreas oder Die Vereinigten von Hugo von Hofmannsthal – eine kulturpsychoanalytische Untersuchung. Hannover, Impr. Henner Junk, 2015, OCLC 1002264029.
  • McClatchy, J. D. (redakteur). The Whole Difference: Selected Writings of Hugo von Hofmannsthal, Princeton University Press, 2008, ISBN 978-0-691-12909-9. Hoofstuk 1 bevat 'n kort biografie.
  • Schorske, Carl E. Fin-de-siècle Vienna: Politics and Culture, 1980.
  • Stork, Charles Wharton. The Lyrical Poems of Hugo Von Hofmannsthal, 1918.
  • Volke, Werner (1967). Hugo von Hofmannsthal. Rowohlt.AS1-onderhoud: ref=harv (link)
  • Weiss, Winifred. Comparative Literature. Vol 25, no. 1. (Winter, 1973) pp. 60–67
  • An Impossible Man (Der Schwierige) vertaal en met 'n inleiding deur Alexander Stillmark (Modern Humanities Association, Cambridge, 2016, ISBN 9781781882740).

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]