Katherine Johnson

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Katherine Johnson
Katherine Johnson 1983.jpg
Gebore
Katherine Coleman Goble Johnson

26 Augustus 1918
Sterf24 Februarie 2020 (op 101)
NasionaliteitVlag van Verenigde State van Amerika Verenigde State

Katherine Coleman Goble Johnson (26 Augustus 1918 - 24 Februarie 2020) was 'n Amerikaanse wiskundige, wie se berekeninge van wentelbaan meganika as werknemer van die NASA van kritieke belang was vir die sukses van die eerste ruimtevaart en die daaropvolgende Amerikaanse bemande ruimtevaarte. Tydens haar 35-jarige loopbaan by NASA en sy voorganger, het sy 'n reputasie verwerf vir die bemeestering van ingewikkelde handberekeninge en het gehelp om die eerste rekenaars in gebruik te neem om die take uit te voer. Die ruimteagentskap het kennis geneem van haar "historiese rol as een van die eerste Afro-Amerikaanse vroue wat as 'n wetenskaplike in NASA gewerk het".

Johnson se werk het berekening van trajekte, lanseervensters en noodterugkeerbane vir die Mercury-projek ruimtevlugte behels, insluitend dié vir die ruimtevaarders Alan Shepard, die eerste Amerikaner in die ruimte, en John Glenn, die eerste Amerikaner in 'n wentelbaan, en ontmoetingspaaie vir die Apollo maanmodule en beheermodule vir vlugte na die maan.[1] Haar berekeninge was ook noodsaaklik vir die begin van die ruimtependeltuig-program, en sy het aan planne gewerk vir 'n sending na Mars. In 2015 het president Barack Obama Johnson die presidensiële medalje van vryheid toegeken. In 2019 word Johnson die Kongres-goue medalje toegeken. Sy is deur Taraji P. Henson uitgebeeld in die hoofrol van die film Hidden Figures van 2016.

Biografie[wysig | wysig bron]

Jeug[wysig | wysig bron]

Katherine Coleman is in 1918 gebore as die dogter van Joshua en Joylette Coleman in White Sulphur Springs in Greenbrier County, Wes-Virginië.[2][3] Sy was die jongste van vier kinders. Haar vader het as timmerman, boer en balju gewerk. Haar ma was 'n onderwyseres.[2][4] Vandat sy 'n kind was, het Katherine 'n groot talent vir wiskunde gehad. Haar ouers het die belangrikheid van onderwys benadruk. Omdat swart studente in Greenbrier County nie na die einde van hul laerskooljare ("agtste graad") kon skoolgaan nie, is Katherine en haar broers en susters by 'n hoërskool in Institute, Kanawha County, Wes-Virginië, ingeskryf. Die gesin het gedurende die skooljaar hul tyd tussen Institute en White Sulphur Springs in die somer verdeel.

Johnson het na haar hoërskoolloopbaan na die West Virginia State College gegaan en wiskunde-lesse geneem by verskillende professore, soos die chemikus en die wiskundige Angie Turner King (wat ook haar mentor tydens hoërskool was) en W.W. Schiefflin Claytor (die derde Afro-Amerikaner wat 'n PhD in wiskunde ontvang). Johnson behaal in 1937 summa cum laude in wiskunde en Frans op 18-jarige ouderdom.[3][4] Nadat sy gegradueer het, verhuis Johnson na Marion (Virginië) om wiskunde, Frans en musiek te onderrig.

In 1938 was Johnson die eerste Afro-Amerikaanse vrou wat by die Wes-Virginië-universiteit in Morgantown (Wes-Virginië) toegelaat is, ná die Verenigde State se hooggeregshof uitspraak, Missouri ex rel. Gaines v. Canada.[4][5]

Wiskundeloopbaan[wysig | wysig bron]

Johnson het gehoor dat die National Advisory Committee for Aeronautics (NACA), later NASA, op soek was na nuwe mense, veral Afro-Amerikaanse vroue vir die departement van leiding en navigasie. Johnson tree in 1953 in diens.

Van 1958 tot haar aftrede in 1983 het sy as ruimtetegnoloog gewerk. Later het sy by die ruimtebeheerkantoor gaan werk. Daar bereken sy Alan Shepard se baan vir sy ruimtevaart in 1959,[6][7] die eerste Amerikaner in die ruimte. Sy bereken ook die lanseringvenster vir sy Mercury-program in 1961.[7] Sy het ook navigasietabelle vir ruimtevaarders opgestel in geval van elektroniese probleme.

Toe NASA die eerste keer in 1962 elektroniese rekenaars gebruik het om die baan van John Glenn na die aarde te bereken, is Johnson gevra om die resultate na te gaan. Johnson het later ook met digitale rekenaars gewerk. Sy bereken ook die baan vir die vlug van Apollo 11 na die maan in 1969.[6] Johnson was tydens die maanlanding by 'n vergadering in die Pocono-gebergte. Sy en 'n paar ander het op televisie na die eerste tree op die maan gekyk.

In 1970 werk Johnson op die Apollo 13-sending na die maan. Nadat hierdie missie laat vaar is, het Johnson op die rugsteunprosedures en tabelle gewerk waarmee die bemanning vier dae later veilig na die aarde teruggebring is. Later in haar loopbaan het Johnson aan die pendeltuigprogram gewerk, die Earth Resources Satellite en aan planne vir 'n sending na Mars.[7]

Privaat lewe[wysig | wysig bron]

In 1939 trou Johnson met James Francis Goble; hulle het drie dogters saam gehad. Na Goble se dood in 1956 trou sy weer in 1959 met lt. Kolonel James A. Johnson, waarna sy haar loopbaan by NASA voortgesit het.

Nalatenskap[wysig | wysig bron]

Johnson was in totaal mede-outeur van ses en twintig wetenskaplike artikels.[8] NASA hou 'n lys van Johnson se belangrikste artikels by.[6]

Johnson se sosiale invloed as 'n baanbreker in ruimtewetenskappe en rekenaars kan maklik gesien word in die huldeblyk wat sy ontvang het en die aantal kere wat haar verhaal vertel is. Sy kan beskou word as 'n rolmodel.[9][10][11][12][13][14]

Sedert 1979 (voordat sy afgetree het) was Johnson se biografie 'n ereplek in opnames van Afro-Amerikaners in wetenskap en tegnologie.[15][16]

Op 16 November 2015 het die Amerikaanse president Barack Obama Johnson benoem as een van 17 Amerikaners wat die presidensiële medalje van vryheid in 2015 ontvang het. Sy het die prys op 24 November 2015 ontvang en is benoem as 'n voorbeeld van Afro-Amerikaanse vroue in wetenskaplike vakke (STEM).[17]

In 2017 is die film Hidden Figures vrygestel, 'n film oor Johnson en haar Afro-Amerikaanse kollegas by NASA.[18]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Katherine Johnson, oldid= 723183206 datum=20160601
  2. 2,0 2,1 "Katherine Johnson – Oral History". National Visionary Leadership Project (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Desember 2019. Besoek op 15 Julie 2016.
  3. 3,0 3,1 Gale, Thomas (2005). "Johnson, Katherine Coleman Goble". Encyclopedia.com (in Engels). Cengage Learning. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Junie 2016. Besoek op 15 Julie 2016.
  4. 4,0 4,1 4,2 Gutman, David (26 Desember 2015). "West Virginian of the Year: Katherine G. Johnson". Charleston Gazette-Mail (in Engels). Charleston Gazette-Mail. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Augustus 2017. Besoek op 15 Julie 2016.
  5. "Missouri ex rel. Gaines v. Canada 305 U.S. 337 (1938)". Justia US Supreme Court (in Engels). 1938. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Julie 2018. Besoek op 15 Julie 2016.
  6. 6,0 6,1 6,2 "Katherine Johnson". Katherine Johnson – NasaCRgis (in Engels). NASA. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Februarie 2020. Besoek op 20 Julie 2015.
  7. 7,0 7,1 7,2 "Katherine Johnson:The Girl Who Loved to Count" (in Engels). NASA. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Mei 2020. Besoek op 20 Julie 2016.
  8. “Oral History Archive: Katherine Johnson”, 2005, National Visionary Leadership Project.
  9. “Mop Top” the “Hip Hop” Scientist Celebrates African-Americans in the Sciences: Katherine G. Johnson, 2003
  10. Katherine G. Johnson, Human Computer
  11. “black history... katherine g johnson (1918 - retired)”, UK-based Planet Science
  12. “Katherine G. Johnson: Physicist, Space Scientist, Mathematician” Oracle Think Quest Education Foundation Library
  13. Vivian Ovelton Sammons, Blacks In Science And Medicine, 1989 (Taylor & Francis), ISBN 0-89116-665-3
  14. Katherine Johnson, Computer and Pioneer, 23 Desember 2009, Katysblog
  15. “BLACK CONTRIBUTORS TO SCIENCE AND ENERGY TECHNOLOGY” 1979, anonymous, U.S. Department Of Energy U.S. Government Printing Office (ERIC electronic document)
  16. “BLACK CONTRIBUTORS TO SCIENCE AND ENERGY TECHNOLOGY” 1979, anonymous, U.S. Department Of Energy U.S. Government Printing Office (manually scanned images)
  17. Ford, Knatokie (30 November 2015). "Honoring NASA's Katherine Johnson, STEM Pioneer". Blog, The White House (in Engels). The White House. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Januarie 2017. Besoek op 20 Julie 2016.
  18. "Hidden Figures (2017)" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Maart 2020. Besoek op 20 Julie 2016.