Lord Byron

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Byron 1813 by Phillips.jpg

Lord Byron

Engelse digter


Handtekening
Autograph-LordByron.png


Gebore
22 Januarie 1788
in Londen, Engeland,
Groot-Brittanje


Oorlede
19 April 1824
in Missolonghi, Etolia-Akarnania
Ottomaanse Ryk


Literêre stroming
Romantiek


Bekende werke

Don Juan
Childe Harold's Pilgrimage
Beppo
Mazeppa
The Corsair
Lara, A Tale

George Gordon Byron, 6de Baron Byron of Rochdale, later George Gordon Noel, 6de Baron Byron, algemeen bekend as Lord Byron (1788–1824), was 'n Engelse digter en 'n leidende figuur in die Romantiese beweging. Byron se bekendste werke sluit die kort gedigte She Walks in Beauty, When We Two Parted en So, we'll go no more a roving in, asook die verhalende gedigte Childe Harold's Pilgrimage en Don Juan. Hy word as een van die grootste en invloedrykste Britse digters beskou en steeds wyd gelees. Hy word ook onthou vir sy rits liefdesverhoudings en sy dood weens koors in Griekeland terwyl hy teen die Turke vir Griekse onafhanklikheid geveg het.[1]

Nadat hy Engeland vir goed verlaat het, het Lord Byron deur Europa gereis en aan die Griekse onafhanklikheidsoorlog teen die Ottomaanse Ryk deelgeneem waarvoor hy deur die Grieke as nasionale held vereer word.[2] Tydens sy verblyf in die Griekse stad Missolonghi het hy 'n koors opgedoen en is daar in die ouderdom van 36 jaar oorlede.

Van al die Engelse Romantiese digters was Lord Byron seker die opsienbarendste en boeiendste digter, wat in sy lewe die sensasionele aspekte van die Romantiek beliggaam het - veral teen die agtergrond van maatskaplike en kulturele ontwikkelinge in die Engelse Regency-tydperk met al sy kontraste en uiterstes.[3] Net soos sy vriend Percy Bysshe Shelley het hy hom teen die aanvaarde morele en ander waardes verset en politieke en persoonlike vryheid voorgestaan. So was Lord Byron - 'n aantreklike man met skare vroulike aanhangers - in sy lewenstyd een van die eerste literêre sterre wat by sy gehore nie net vir sy werke gewild was nie, maar ook vir sy aristokratiese leefstyl en die losse en ongebonde lewe wat hy gelei het - die vroeë 19de eeuse ekwivalent van 'n moderne rock-ster. Sy skulde, talle liefdesverhoudings, gerugte oor 'n skandalige bloedskandelike verhouding met sy halfsuster en selfopgelegde ballingskap het landwyd opslae gemaak en spekulasies aangehelp dat hy moontlik aan 'n bipolêre gemoedsversteuring of maniese depressie gely het.[4]

Vroeë lewe[wysig | wysig bron]

Newstead Abbey

George Gordon Byron is op 22 Januarie 1788 in Holles Street, Londen gebore en deur sy moeder Catherine, née Catherine Gordon of Gight, 'n Skotse adellike en erfgename van die Gight-landgoed in Aberdeenshire, grootgemaak in 'n beskeie woning in Aberdeen, Skotland. Byron se kinderjare is erg bemoeilik deur 'n aangebore defek - 'n klompvoet wat volgens moderne geneeskundige ontleding moontlik die newe-effek van displasie of polio was - en die karaktertrekke van sy ouers.

Catherine Byron het volgens oorlewering aan 'n sielkundige steuring gely wat haar geneig gemaak het tot onbeheerste uitbarstings. Sy word as halsstarrig en ydel beskryf en was blykbaar aan drank verslaaf. Haar dranksug en taamlik korpulente figuur was aanstootlik vir haar seun, en hy het dit openlik geuiter. Catherine het dié kritiek vergeld deur hom 'n "verlamde kêrel" te noem.

Sy vader John, 'n offisier in die Britse leër, het onder 'n groot skuldlas gebuk gegaan toe hy in 1791 in Frankryk oorlede is. Volgens sommige oorlewerings het hy selfmoord gepleeg, maar dit lyk asof tuberkulose die doodsoorsaak was. Ondanks die moeilike finansiële omstandighede, waarin Catherine Byron verkeer het, kon haar seun 'n suksesvolle skoolloopbaan volg. Sy lot het nogtans verbeter toe hy in 1798 die adellike titel en die Engelse landgoed Newstead Abbey in Nottinghamshire van sy grootoom geërf het. Die herehuis was in 'n slegte toestand en kon dus net vir 'n kort tyd as woning vir Catherine en haar seun dien.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
  2. William Plomer: The Diamond of Jannina. New York: Taplinger Publishing 1936 en 1970
  3. The Culture Concept Circle: Lord Byron - a Rock Star Poet in an Age of Extravagance. Besoek op 1 Junie 2018
  4. ABC News: The Cost of Creativity. Bipolar Disorder and the Stars

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]