Nieu-Nederland

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Nieuw-Nederland
Nieu-Nederland
Flag of Sweden.svg
1614–1667
1673–1674
Vlag Wapenskild
Vlag Wapen
Ligging of Nieu-Nederland
Kaart van Nieu-Nederland deur Nicolaes Visscher I (1618–1679) in 1656, herdruk in 1685
Hoofstad Nieu-Amsterdam
40°46′N 73°59′W / 40.767°N 73.983°W / 40.767; -73.983Koördinate: 40°46′N 73°59′W / 40.767°N 73.983°W / 40.767; -73.983
Taal/Tale Nederlands, Frans[1][2]
Godsdiens Protestantisme
Regering Republiek
Goewerneur
 - 1620–1625 Cornelius Mey
 - 1625–1626 Willem Verhulst
 - 1626–1633 Pierre Minuit
 - 1633–1638 Wouter van Twiller
 - 1638–1647 Willem Kieft
 - 1647–1664 Peter Stuyvesant
 - 1673–1674 Anthony Colve
 - 1676 Cornelis van Steenwijck
Historiese tydperk Imperialisme
 - Stigting 1614
 - Stigting van eerste nedersettings 1624
 - Verowering van Nieu-Amsterdam 27 Augustus 1664
 - Verdrag van Breda 23 Julie 1667
 - Nederlandse herowering 9 Augustus 1673
 - Verdrag van Westminster 19 Februarie 1674
Geldeenheid Ryksdaalder

Nieu-Nederland (Engels: New Netherland; Frans: Nouvelle-Néerlande; Latyns: Nova Belgica of Novum Belgium, letterlik: "Nieu-België"; Nederlands: Nieuw-Nederland) was tussen 1614 en 1667/1673–1674 'n kolonie van die Nederlandse Wes-Indiese Kompanjie (WIK) aan die ooskus van die hedendaagse Verenigde State van Amerika. Die kolonie se hoofstad was Nieu-Amsterdam wat in 1625 gestig is en nou bekend staan as New York Stad. Die opgeëiste gebied van Nieu-Nederland het vanaf die Delmarva-skiereiland in die noorde tot Kaap Cod in die suide gestrek en is in die hedendaagse Amerikaanse deelstate van New York, New Jersey, Delaware, Connecticut, Massachusetts, Vermont en New Hampshire asook klein buiteposte in Pennsilvanië en Rhode Island.

Nieu-Nederland is gestig en bestuur deur die Nederlandse Wes-Indiese Kompanjie vir die Noord-Amerikaanse pelshandel. Die hoofgebiede van nedersettings was Nieu-Amsterdam en langs rivere soos die Hudsonrivier, Delawarerivier en Connecticutrivier. Tydens die kolonie se eerste dekades was die vestiging van Nederlanders eerder stadig, veral weens die Nederlandse Wes-Indiese Kompanjie se wanbestuur en konflikte met Indiane. Die nedersetting van Nieu-Swede het die suidelike flank oorskry, terwyl die noordelike grens teruggetrek is om 'n uitgestrekte Nieu-Engeland te huisves. Gedurende die 1650's het die kolonie 'n dramatiese groei beleef en het 'n belangrike hawe vir handel in die Noord-Atlantiese Oseaan geword.

Die oorgawe van Fort Amsterdam aan Engeland van 1664 is in 1667 geformaliseer, wat bygedra het tot die Tweede Anglo-Nederlandse Oorlog (1665–1667). In 1673 het die Nederlanders die gebied weer oorgeneem, maar dit in die Tweede Verdrag van Westminster die volgende jaar afgestaan om die Derde Anglo-Nederlandse Oorlog (1672–1674) te beëindig. Die kolonie se hoofstad Nieu-Amsterdam is herdoop na New York en spore van die Nederlandse koloniale tyd is nog steeds sigbaar.

Die inwoners van Nieu-Nederland was Indiane, Europeërs en Afrikaners, die laaste is hoofsaaklik ingevoer as slawe-arbeiders. Afstammelinge van die oorspronklike koloniste het 'n prominente rol in die koloniale geskiedenis van die Amerikas gespeel. Die belangrikste handelsware was pels en tabak.

Kaarte[wysig | wysig bron]

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) "The New Netherland Dutch". The People of Colonial Albany live here. Februarie 2003. Verkry op 1 Augustus 2017. 
  2. (en) Shorto, Russell (27 November 2003). "The Un-Pilgrims — The New York Times". The New York Times (New York uitg.). p. 39. ISSN 0362-4331. Verkry op 1 Augustus 2017. 

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

  • (en) Jaap Jacobs (2005): New Netherland. A Dutch Colony in Seventeenth-Century America, Leiden. ISBN 90-04-12906-5
  • (en) Joyce Diane Goodfriend (red.) (2005): Revisiting New Netherland, perspectives on early Dutch America, Leiden. ISBN 90-04-14507-9