Imperialisme

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Cecil Rhodes en die Kaap-tot-Kaïro-spoorlyn projek. Rhodes het die De Beers-maatskappy gestig, die British South Africa Company besit, en die destydse staat van Rhodesia is na hom vernoem. Hy het daarvan gehou om die kaart van die wêreld rooi te verf, en het verklaar: "al hierdie sterre ... hierdie uitgestrekte wêrelde wat buite bereik bly. As ek kon, sou ek ander planete annekseer".[1]

Imperialisme is 'n beleid of ideologie van die uitbreiding van 'n volk se heerskappy oor vreemde lande, dikwels deur militêre mag of deur politieke en ekonomiese beheer oor ander gebiede te verkry.[2] Imperialisme was wêreldwyd normaal en algemeen regdeur die aangetekende geskiedenis, die vroegste voorbeelde dateer uit die middel-derde millennium vC, en verminder eers in die laat 20ste eeu. In onlangse tye is dit moreel verwerplik beskou en is deur internasionale reg verbied. Daarom word die term in internasionale propaganda gebruik om 'n teenstander se buitelandse beleid aan die kaak te stel.[3]

Die term kan toegepas word op die kolonisasie van die Amerikas tussen die 15de en 19de eeu, in teenstelling met Nuwe Imperialisme, wat die uitbreiding van Westerse magte en Japan gedurende die laat 19de en vroeë 20ste eeu beskryf. Albei is egter voorbeelde van imperialisme.

Verskil tussen kolonialisme en imperialisme[wysig | wysig bron]

Imperialisme word verstaan as 'n beleid van 'n land waarin die genoemde land deur militêre mag ander lande of gebiede beïnvloed, sowel as ander magsmiddele. Dus, die belangrikste punt om imperialisme te verstaan, het te make met die klem op die idee om ander op grond van mag in te haal.

Kolonialisme word gedefinieer as 'n praktyk waarin 'n mag kolonies of nedersettings in ander lande of gebiede opstel vir die politieke en ekonomiese voordeel van die koloniserende land.

'n Kernverskil tussen kolonialisme en imperialisme is die idee in vergelyking met die praktyk of implementering van die idee. Imperialisme dien dus as die onderliggende idee, terwyl kolonialisme 'n gevestigde vorm van imperialisme is.[4][5]

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. S. Gertrude Millin, Rhodes, London: 1933, p. 138.
  2. "imperialism". Besoek op 22 February 2019.
  3. "Encyclopedia Britannica: imperialism". Besoek op 22 February 2019.
  4. (en) https://internationalrelations.org/colonialism-vs-imperialism/
  5. http://transatlanticstudies.org/imperialism-colonialism-a-compare-contrast-essay-sample.php