Spanjaarde

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Spaans.
Spanjaarde
Spanish people - mosaic.PNG
Totale bevolking: ca. 50 miljoen
Belangrike bevolkings  in: Vlag van Spanje Spanje 41,5 miljoen[1]

Vlag van Argentinië Argentinië 500 000[2][3]
Vlag van Frankryk Frankryk 340 000[2][3]
Vlag van Venezuela Venezuela 245 000[2][3]
Vlag van Duitsland Duitsland 210 000[3][4][5]
Vlag van Brasilië Brasilië 150 000[2][3]
Vlag van Switserland Switserland 150 000[2][3]
Vlag van Verenigde State van Amerika Verenigde State 150 000[2][3]
Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk 136 000[2][3]
Vlag van Meksiko Meksiko 125 000[2][3]
Vlag van Kuba Kuba 110 000[2][3]
Vlag van België België 80 000[6]
Vlag van Uruguay Uruguay 75 000[2][3]
Vlag van Chili Chili 65 000[2][3]
Vlag van Andorra Andorra 42 000[2][3]
Vlag van Nederland Nederland 34 000[2][3]
Vlag van Colombia Colombia 32 000[2][3]
Vlag van Italië Italië 32 000[2][3]
Vlag van Australië Australië 29 000[2][3] Vlag van Peru Peru 25 000[2][3]
Vlag van Dominikaanse Republiek Dominikaanse Republiek 21 000[3][6]

Taal: Spaans en ander tale (BaskiesGaliciesKatalaans)
Geloofsoortuiging: Christendom (Hoofsaaklik Rooms-Katolieke Kerk 73,4%)[7]Ateïsme 24%[8] • ander godsdienste 2,1% insluitende Judaïsme, Islam, Boeddhisme, Hindoeïsme
Verwante etniese groepe: Ander Romaanse volke soos Franse, Italianers, Katalane, Portugese en Roemene

Die Spanjaarde (Spaans: españoles [espaˈɲoles]) is 'n nasie en etniese groep inheems aan die Iberiese Skiereiland en omliggende eilande soos die Baleariese en die Kanariese Eilande. Hulle deel 'n gemeenskaplike Spaanse kultuur, afkoms en praat Spaans of 'n ander Romaanse taal as moedertaal. Spanjaarde vorm die titulêre nasie van Spanje, waar hulle 88% van die bevolking uitmaak, terwyl volgens die wetlike sin die hele bevolking van Spanje Spanjaarde is, maar die meeste Baske en Katalane beskou hulself nie as Spanjaarde nie.

Wêreldwyd leef byna 50 miljoen Spanjaarde, waarvan omtrent 41 miljoen in Spanje en meer as 2 miljoen in die Spaanse diaspora, veral in die Amerikas en lande van Wes-Europa.[9] Na die Spaanse verowering van beide die Asteekse en die Inka-ryk in die 16de eeu het tientalle Spanjaarde in die Vise-Koninkryke van Nieu-Spanje en Peru gevestig.[10] In die tydperk vanaf 1850 tot 1950 het 3,5 miljoen Spanjaarde ná Noord- en Suid-Amerikaanse lande soos Argentinië, Uruguay, Meksiko,[11] Brasilië, Chili, Venezuela en Kuba migreer.[12] Nadat Wes-Duitsland in die 1950's en 1960's sy grootste ekonomiese opswaai beleef het, die sogenaamde "Wirtschaftswunder", is Spanjaarde saam met Italianers en ander nasies van die Middellandse See genooi om in dié land te gaan werk en woon.

Volgens etniese herkoms leef wêreldwyd sowat 500 miljoen mense met 'n Spaanse herkoms, veral in lande van Latyns-Amerika. In Meksiko is sowat 94 miljoen mense van ten minste gedeeltelike Spaanse afkoms,[13] gevolg deur die Verenigde State met sowat 50 miljoen.[14] Die verspreiding van Spanjaarde het veral met die uitbreiding van die Spaanse Ryk tussen die 15de en die 17de eeu gepaard gegaan, waarvan naas die Amerikas ook die Filippyne en kleiner gebiede langs die kus van Afrika betrokke was.[15]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (es) Official Population Figures of Spain. Population on the 1 January 2013”. INE Instituto Nacional de Estadística.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 (es) Explotación estadística del Padrón de Españoles Residentes en el Extranjero a 1 de enero de 2015”. (PDF) URL besoek op 18 Maart 2015.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 (es) Padrón de Españoles Residentes en el Extranjero (PERE)”. (PDF) URL besoek op 5 Desember 2015.
  4. (de) [1] 31 Dec. 2014 German Statistical Office. Zensus 2014: Bevölkerung am 31. Dezember 2014
  5. (de) Anzahl der Ausländer in Deutschland nach Herkunftsland (Stand: 31. Dezember 2014)
  6. 6,0 6,1 (es) Explotación estadística del Padrón de Españoles Residentes en el Extranjero a 1 de enero de 2014”. (PDF) URL besoek op 19 Junie 2014.
  7. (es) El 73,4% de los españoles se declara católico, según el CIS :: España :: Religión Digital”. Periodistadigital.com. URL besoek op 24 Februarie 2014.
  8. (es) Los ateos salen del armario | Noticias generales”. elmundo.es. URL besoek op 24 Februarie 2014.
  9. (es) Españoles residentes en el extranjero 2015 (CERA) por país
  10. (en) Migration to Latin America”. Let.leidenuniv.nl. URL besoek op 24 Februarie 2014.
  11. (es) Patricia Rivas. “Reconocerán nacionalidad española a descendientes de exiliados :: YVKE Mundial”. Radiomundial.com.ve. URL besoek op 10 July 2010.
  12. (en) Nieves Ortega Pérez (1 Februarie 2003). “Spain: Forging an Immigration Policy”. Migrationinformation.org. URL besoek op 24 Februarie 2014.
  13. (en) Mexico – Britannica Online Encyclopedia”. Britannica.com. URL besoek op 10 Julie 2010.
  14. (en) HISPANIC OR LATINO ORIGIN BY SPECIFIC ORIGIN”. US Census Bureau 2014 American Community Survey B03001 1-Year Estimates. URL besoek op 18 Oktober 2015.
  15. (en) Axtell, James (September–October 1991). “The Columbian Mosaic in Colonial America”. Humanities 12 (5): 12–18. Besoek op 8 Oktober 2008.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]