Kuns
Kuns is die uiteenlopende terrein van menslike aktiwiteite en die gevolg of resultaat van daardie aktiwiteite.[1] Sedert die verligting in die 17de eeu word met kuns bedoel, die skone kunste, en word dit rofweg onderverdeel in:[2]
- Beeldende kunste met die klassieke genres van die skilderkuns, grafiese kuns, beeldhoukuns, argitektuur en verskillende kleiner vorme, en sedert die 19de eeu kuns of toegepaste kuns wat grens aan kunshandwerk. Argitektuur word meermalig ook onder sierkuns ingedeel omrede die groot rol gespeel deur die praktiese aspek van die ontwerp.
- Musiek met die hoofafdelings van komposisie en interpretasie in vokale en instrumentale musiek.
- Letterkunde met die hoofgenres van die epos, drama, poësie en essay skryf.
- Uitvoerende kunste met die vernaamste afdelings van teater, dans en film.
Tot met die 17de eeu is met kuns bedoel enige bedrewenheid of meesterskap, en daar is nie onderskeid getref tussen kunshandewerk of wetenskappe nie. In die moderne era word die skone kunste, waar estetiese oorwegings van groter belang is, onderskei van aangeleerde vaardighede in die algemeen, en die sierkuns of toegepaste kuns.
Kuns is al gekarakteriseer in terme van mimesis, uitdrukking, kommunikasie van emosie of ander waardes. Tydens die Romantiese era, is kuns gesien as ʼn "spesiale fakulteit van die menslike verstand wat geklassifiseer kan word saam met godsdiens en wetenskap.[3] Ofskoon die definisie van wat kuns behels betwis word[4][5][6] en met tyd al verander het, vermeld algemene beskrywings die idee van menslike toedoen[7] en skep deur verbeeldingskrag en tegniese vaardigheid.[8]
Die aard van kuns en verwante begrippe soos kreatiwiteit en vertolking word verken in ʼn vertakking van filosofie genaamd estetika.[9]
Definisie van kuns [wysig]
Elke definisie van kuns is kultuur-spesifiek en tydgebonde. Alle kulture het voorwerpe wat van "gewone" voorwerpe onderskei kan word en waaraan groter estetiese waarde toegeskryf word. Hierdie voorwerpe het soms ook nie-estetiese funksies, soos voorwerpe wat vir seremoniële, godsdienstige en propagandistiese doeleindes gebruik word. Selfs binne 'n kultuur kan die opvattinge oor kuns evolueer. Nuwe genres word geskep en nuwe kunsvorme ontstaan met tyd wat die algemene opvattinge oor wat kuns is beïnvloed.
Kunsvorme [wysig]
Daar word algemeen onderskei tussen beeldende en uitvoerende kunste. Die beeldende kunste (ook visuele kuns genoem) is vorms van kunssinnige uitdrukking waarin die klem val op die skep van 'n artifak in twee of drie dimensies. Dit behels enige sigbare kuns, maar sluit uitvoerende kunste uit. Die uitvoerende kunste, daarteenoor, is vorms van kuns waarin die klem op die uitvoering van sekere liggaamlike en vokale handelinge deur een of meer kunstenaars gelê word.
Verwysings [wysig]
- ↑ “Definition of art”. Oxford Dictionaries. URL besoek op 24 Mei 2013.
- ↑ (1997) Brockhaus - Die Enzyklopädie. 20. Auflage. Band 12.. ISBN 978-3-7653-4116-8.
- ↑ Gombrich, Ernst. (1995). “Press statement on The Story of Art”. The Gombrich Archive. URL besoek op 24 Mei 2013.
- ↑ Stephen Davies (1991). Definition of Art. Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-9794-0.
- ↑ Robert Stecker (1997). Artworks: Definition, Meaning, Value. Pennsylvania State University Press. ISBN 978-0-271-01596-5.
- ↑ (2000) Noël Carroll: Theories of Art Today. University of Wisconsin Press. ISBN 978-0-299-16354-9.
- ↑ Belton, Robert J. (1996). “What Is Art?”. URL besoek op 24 Mei 2013.
- ↑ “Art”. Encyclopædia Britannica: 2013. URL besoek op 24 Mei 2013.
- ↑ Kennick, William E. (1979). Art and philosophy : readings in aesthetics. St. Martin's Press, xi–xiii. ISBN 0-312-05391-6.
