Amdoeat

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Ra se reis deur die dag.

Die Amdoeat (letterlik "Dit Wat in die Hiernamaals Is")[1] is ’n belangrike begrafnisteks uit die Nuwe Ryk van Antieke Egipte. Nes baie ander begrafnistekste is dit in grafkelders geskryf as verwysing vir die afgestorwene. Anders as ander tekste was dit beperk tot die grafte van farao's (tot met die 21ste Dinastie) of baie vooraanstaande adellikes.[2]

Beskrywing[wysig | wysig bron]

Die Amdoeat vertel die verhaal van Ra, die Egiptiese songod, wat deur die Doeat (onderwêreld) reis – van die tyd dat die son in die weste ondergaan tot dit weer in die ooste opkom. Daar is geglo die afgestorwe farao gaan op dieselfde reis om eindelik een met Ra te word en vir ewig te lewe.

Die onderwêreld is verdeel in die twaalf uur van die nag, wat elk ’n ander vriend of vyand verteenwoordig wat die farao/songod op sy reis teenkom. Die Amdoeat noem al hierdie gode en monsters. Die hoofdoel daarvan is om die name aan die afgestorwe farao bekend te maak sodat hy hul hulp kan vra of hul naam kan gebruik om hulle te verslaan. Die tekste wys ook die topografie van die Doeat.

Die vroegste volledige weergawe van die Amdoeat is in die grafkelder van Toetmoses III in die Vallei van die Konings ontdek.

Die ure[wysig | wysig bron]

  • In die eerste uur betree die songod die westelike horison (achet), wat die oorgang tussen die dag en nag is.
  • In die tweede en derde uur reis hy deur die waterwêreld "Wernes" en die "Waters van Osiris".
  • In die vierde uur bereik hy die moeilike sanderige wêreld van Seker, die onderwêreldse valkgod, waar hy ’n kronkelpad moet vat terwyl hy op ’n slangboot getrek word.
  • In die vyfde uur ontdek hy die grafkelder van Osiris waaronder ’n meer van vuur geleë is. Bo-op die grafkelder is ’n piramide-agtige struktuur (wat met die godin Isis verbind word) en daarbo sit Isis en Nephthys in die vorm van twee voëls.
  • Die sesde uur is die belangrikste uur in die onderwêreld. Dan herenig die ba (of siel) van Ra met sy liggaam, of alternatiewelik met die liggaam van Osiris. Hier begin die herskepping van die songod. Dit is ’n oomblik van groot belang, maar ook gevaar; in die sewende uur wag Apep die songod in en hy moet oorwin word met die towerkrag van Isis en die krag van Set, met die hulp van Serket.
  • Hierna open die songod die deure van die grafkelder en in die agtste uur verlaat hy die sandwêreld van Seker.
  • In die negende uur vaar hy terug na die water.
  • In die tiende uur duur die herskeppingsproses voort in die waterwêreld totdat die god se oë (’n simbool van sy gesondheid en welsyn) in die elfde uur heeltemal herskep is.
  • In die twaalde uur betree hy die oostelike horison en begin sy nuwe dagreis as die son.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Forman, Werner en Stephen Quirke. (1996). Hieroglyphs and the Afterlife in Ancient Egypt. Norman: University of Oklahoma Press. ISBN 0-8061-2751-1., bl. 117.
  2. Erik Hornung, vert. David Lorton (1999). The Ancient Egyptian Books of the Afterlife. Cornell University Press. , bl. 27

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Egiptiese mitologie
Aker.svg
 Gode   AmoenAnoebisAnoeketApepApisAtenAtoemBastetBesChepriChnoemChonsoeGebHapiHathorHeqetHorusIsisMaahesMafdetMeschenetMinMoetMontoeNechbetNefertemNeithNephthysNoeNoetOsirisPtahRaRaet-TawySatetSechmetSekerSerketSesjatSetSjoeSobekTaweretTefnoetThothVier seuns van HorusWadjetWepwawet
 Geskrifte   AmdoeatBoeke van AsemhalingBoek van die AardeBoek van die DooiesBoek van GrotteBoek van PoorteEnigmatiese Boek van die Onderwêreld
 Ander   DoeatEgiptiese mitologieEgiptiese sielEnneadMaätMondopeningseremonieNege boëOerheuwelOog van HorusOog van Ra