Vallei van die Konings

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Vallei van die Konings
Die ligging van die Vallei van die Konings in die Thebaanse Heuwels wes van die Nyl (Oktober 1988).
Die ligging van die Vallei van die Konings in die Thebaanse Heuwels wes van die Nyl (Oktober 1988).
Koördinate 25°44′27″N 32°36′8″O / 25.74083°N 32.60222°O / 25.74083; 32.60222Koördinate: 25°44′27″N 32°36′8″O / 25.74083°N 32.60222°O / 25.74083; 32.60222
Plaaslike naam  Wādī al Mulūk, وادي الملوك
Land Vlag van Egipte Egipte
Soort Dodeakker
Geskiedenis
Gestig 16de eeu v.C.
Tydperk 18de tot 20ste Dinastie
Unesco-wêrelderfenisgebied
Tipe Kultureel
Kriteria i, iii, vi
Verwysings 87
Streek† Arabiese State
Beskrywing* Ancient Thebes with its Necropolis
Streek soos deur Unesco geklassifiseer.
* Naam soos op die Wêrelderfenislys

Die Vallei van die Konings (Arabies: وادي الملوك, Wādī al Mulūk) is ’n vallei in Egipte waar grafkelders in die 16de tot 11de eeu v.C. byna 500 jaar lank gebou is vir farao's en ander adellikes van die Nuwe Ryk (die 18de tot 20ste Dinastie van Antieke Egipte).[1][2] Die vallei is op die westeroewer van die Nylrivier geleë, oorkant Thebe (die moderne Luxor), in die hart van die Thebaanse Dodeakker.[3] Die wadi bestaan uit twee valleie, die Oostelike Vallei (waar die meeste koninklike grafkelders is) en die Westelike Vallei.

Sedert die ontdekking in 2005 van ’n nuwe grafkelder (KV63) en in 2008 van nog twee grafkelderingange,[4] huisves die vallei 63 bekende grafkelders wat in grootte wissel van KV54, ’n eenvoudige put, tot KV5, ’n komplekse kelder net meer as 120 grafkamers.[5] Die koninklike grafkelders is versier met tonele uit die Egiptiese mitologie en gee aanduidings van die geloof en begrafnisrituele van die tydperk. Dit lyk of al die kelders in antieke tye al geopen en beroof is, maar dit gee steeds ’n blik op die weelde en mag van die farao's.

Groot argeologiese en Egiptologiese uitgrawings vind sedert die einde van die 18de eeu hier plaas en dit is ’n bron van voortdurende belang en navorsing. In die moderne tyd het die vallei beroemd geraak met die ontdekking van Toetankamen se grafkelder met sy gerugte van die Vloek van die Farao's.[6]) Dit is een van die bekendste argeologiese terreine in die wêreld en in 1979 het dit ’n Unesco-wêrelderfenisterrein geword saam met die res van die Thebaanse dodeakker.[7]

Uitgrawings en die bewaring van artefakte duur voort en ’n nuwe toeristesentrum is onlangs geopen.

Geologie[wysig | wysig bron]

Die soorte grond in die vallei wissel van digte kalksteen en ander afsettingsgesteente wat die kranse van die vallei en die nabygeleë Deir el-Bahri vorm, tot sagte lae kleigrond. Die afsettingsgesteente het tussen 35 miljoen en 56 miljoen jaar gelede gevorm. Gedurende die Pleistoseen is die vallei deur bestendige reën uitgekalwe.[8] Daar is tans min reën dwarsdeur die jaar in hierdie deel van Egipte, maar soms is daar oorstromings wat ook die vallei raak en tonne grond in die oop grafte stort.[9]

Omdat die soorte grond wissel en onbestendig is, bemoeilik dit uitgrawings. Van die rotse sit ook uit in water en dit dwing die gesteente daaromheen uitmekaar. Daar word geglo sommige grafkelders se vorm en grootte het mettertyd verander, na gelang van die soorte rots waarin dit gebou is.[8]

’n Panorama van die vallei, in ’n noordelike rigting.
’n Panorama van die vallei, in ’n noordelike rigting.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

al-Qurn oorheers die vallei.

Die Thebaanse Heuwels word oorheers deur die piek van al-Qurn, wat die Antieke Egiptenare ta dehent, of "Die Piek", genoem het.[10] Dit het ’n piramide-agtige voorkoms en dit is moontlik dat dit die vorm van die piramides uit die Ou Ryk beïnvloed het, meer as duisend jaar voordat die eerste grafkelders in die vallei gegrawe is.[11][12]

Hoewel die piramides van die Giza-plato kenmerkend van Antieke Egipte geword het, is die meeste grafkelders in rotse uitgekap. Die meeste piramides en mastabas bevat dele wat in die grond uitgegrawe is en daar is grafkelders wat ten volle in die gesteende uitgekap is wat uit die Ou Ryk dateer.[13]

Ná die oorwinning oor die Hyksos en die hereniging van Egipte onder Ahmose I, het die Thebaanse heersers van die 18de Dinastie uitgebreide grafkelders laat bou om hul nuutgevonde mag te weerspieël.[14] Ahmose self se grafkelder is waarskynlik elders (dit is nog nie ontdek nie). Die eerste koninklike grafte in die vallei was dié van Amenhotep I (hoewel die identifikasie betwis word)[15] en Toetmoses I.[10]

Die vallei is van omstreeks 1539 tot 1075 v.C. vir begrafnisse gebruik en bevat minstens 63 grafkelders, tot by dié van Ramses X of Ramses XI, hoewel nie-koninklikie begrafnisse daarna steeds hier plaasgevind het.[16]

Ondanks die naam Vallei van die Konings is talle adellikes en die vroue en kinders van sowel farao's as adellikes ook hier begrawe. Net sowat 20 van die grafkelders was vir konings.[17] Omstreeks die tyd van Ramses I (omstreeks 1301 v.C.) is die bou van grafkelders voortgesit in die aparte Vallei van die Koninginne.[18]

Koninklike dodeakker[wysig | wysig bron]

Die amptelike naam van die dodeakker in die tyd van Antieke Egipte was "Die Groot en Majestueuse Nekropolis van die Miljoene Jare van die Farao's, die Lewe, Krag en Gesondheid in die Weste van Thebe", of meer algemeen Ta-sechet-maät (die "Groot Veld").[19] Die naam in hiërogliewe is:[19]

G41 G1 Aa1
D21
O1 O29
Y1
A50 s Z4
Y1
G7 N35 C11 Z2
N35
M4 M4 M4 t
Z2
N35
O29
O1 O1
G7 S34 U28 s D2
Z1
R14 t
t
N23 Z1
N35
R19 t
O49
G7

Aan die begin van die 18de Dinastie is net die farao's in groot grafkelders in die vallei begrawe; ander adellikes is in klein kamers begrawe, naby die grafkelders van hul meester.[20] Amenhotep III se grafkelder is in die Westelike Vallei gebou, maar sy seun Achenaten het sy grafkelder in Amarna laat bou. Ná die terugkeer na die tradisionele Egiptiese godsdiens aan die einde van die 18de Dinastie het Toetankamen, Ai en Horemheb teruggekeer na die bou van grafkelders in die koninklike dodeakker.[21]

Tydens die 19de en die 20ste Dinastie was daar ’n toename in bouwerk in die vallei, asook in die Vallei van die Koninginne. Ramses II het ’n enorme graftombe laat bou en Ramses III het een laat bou vir sy seuns.[22][23] Sommige konings van dié tyd is nie hier begrawe nie of hul grafkelders is nog nie ontdek nie: Toetmoses II is dalk by Dra' Aboe el-Naga' begrawe en Smenchkare se grafkelder is nog nie opgespoor nie. Ramesses VIII is waarskynlik ook elders begrawe.

Tydens die Ou Ryk is die grafkelder van die farao's verbind met ’n dodetempel wat ’n ent verder weg geleë was.[10] Tydens feeste is hierdie tempels besoek; die interessantste van dié geleenthede was die "Mooi Fees van die Vallei" wanneer die heilige bote van Amoen-Ra, sy vrou, Moet, en sy seun, Chonsoe, uit die tempel van Karnak gebring is om die dodetempels van afgestorwe konings op die westeroewer en hul altare in die Thebaanse Dodeakker te besoek.[24]

Grafnommers[wysig | wysig bron]

Die moderne afkorting "KV" staan vir Kings' Valley, en die grafte is genommer in die volgorde waarin hulle "ontdek" is, van Ramses VII (KV1) tot by KV63, wat in 2005 ontdek is, hoewel baie grafte reeds sedert antieke tye oop is, en KV5 is eers in die 1990's herontdek (nadat vorige verkenners dit as onbelangrik afgemaak het).[25] Die grafte in die Westelike Vallei begin met die afkorting "WV", maar volg dieselfde nommeringstelsel. Van die grafte is leeg, die eienaars van ander is onbekend en daar is ook putte wat as bergplek gebruik is.[26]

Die meeste van die grafte is in die Oostelike Vallei, en die meeste toerismegeriewe word ook hier aangetref.

Grafrowers[wysig | wysig bron]

Feitlik al die grafkelders is geplunder.[27] Verskeie geskrifte is ontdek wat die verhoor van sulke rowers beskryf, hoofsaaklik uit die 20ste Dinastie

Die vallei is ook amptelik verniel tydens die burgeroorlog wat tydens Ramses XI se bewind begin het. Die grafte is oopgemaak, al die waardevolle artikels verwyder en die mummies is uitgehaal en in twee groot kiste geplaas. Die een in die grafkelder van Amenhotep II het sestien mummies bevat en die ander is in Amenhotep I se grafkelder versteek. ’n Paar jaar later is die meeste van hulle na Deir el-Bahri geskuif, waar sowat 50 mummies en hul kiste ontdek is.[28]

Toerisme[wysig | wysig bron]

Die meeste van die grafkelders is toe vir toeriste (18 is soms oop, maar selde op dieselfde tyd). Hulle word ook soms gesluit vir restourasiewerk.[29] Die Westelike Vallei het net een grafkelder (Ai s'n) wat besoek kan word en aparte toegangsgeld word daarvoor gevra.[30][31]

Toerleiers mag nie meer lesings in die grafkelders hou nie en besoekers moet stil en in enkelgelid daardeur beweeg. Dit is sodat besoekers minder tyd in die kelders deurbring en om te voorkom dat hulle die oppervlak van die versierings beskadig. Geen foto's mag binne geneem word nie.[32]

In 1997 is 58 toeriste en vier Egiptenare by die nabygeleë Deir el-Bahri afgemaai deur Islamitiese miltante. Dit het gelei tot ’n afname in besoekergetalle in die gebied.[33]

Op die meeste dae van die week besoek gemiddeld 4 000 tot 5 000 besoekers die hoofvallei. Soms styg dit tot sowat 9 000. Dit sal na verwagting teen 2015 tot 25 000 toeneem.[34]

Galery[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Maspero (1913), p.182
  2. "Theban Mapping Project". Theban Mapping Project. Verkry op 2006-12-04. 
  3. Siliotti (1997), p.13
  4. Zahi Hawass. "Spotlight Interview: 2008". The Plateau: Amptelike webtuiste van dr. Zahi Hawass. Verkry op 2008-08-15. 
  5. "Valley of the Kings". Theban Mapping Project. Verkry op 2008-08-09. 
  6. "Egypt's "King Tut Curse" Caused by Tomb Toxins?". National Geographic. Verkry op 2006-12-08. 
  7. "Ancient Thebes and its necropolis". UNESCO Work Heritage Sites. Verkry op 2006-12-04. 
  8. 8,0 8,1 "Geography and Geology of the Valley". Theban Mapping Project. Verkry op 2006-12-04. 
  9. Sampsell (2003), p.78
  10. 10,0 10,1 10,2 "Historical Development of the Valley of the Kings in the New Kingdom". Theban Mapping Project. Verkry op 2006-12-13. 
  11. Dodson (1991), pp.5-7
  12. Reeves en Wilkinson (1996), p.17
  13. "Historical Development of Royal Cemeteries outside Thebes and inside Thebes (Early Dynastic-Second Intermediate Period)". Theban Mapping Project. Verkry op 2008-08-08. 
  14. Baines and Malik (2000), p.99
  15. Reeves and Wilkinson (1996), p.89
  16. "History of the Valley of the Kings (Third Intermediate Period-Byzantine Period)". Theban Mapping Project. Verkry op 2008-08-07. 
  17. Siliotti (1996), p.29
  18. Siliotti (1996), p.70
  19. 19,0 19,1 Siliotti (1997), pp.12-13
  20. Weigall, Arthur (1910). A Guide to the Antiquities of Upper Egypt. London: Mentheun & Co. ISBN 1-4253-3806-2. 
  21. "Development of Tombs, Part I". Theban Mapping Project. Verkry op 2008-08-08. 
  22. "KV 5 History". Theban Mapping Project. Verkry op 2008-08-07. 
  23. "KV 3 (Son of Rameses III)". Theban Mapping Project. Verkry op 2008-08-07. 
  24. Strudwick and Strudwick (1999) p.78
  25. Weigall (1910), p.198
  26. Donald P. Ryan (1995). "Further Observations Concerning the Valley of the Kings". Valley of the Sun Kings: New Explorations in the Tombs of the Pharaohs. Pacific Lutheran University. Verkry op 2006-12-04. 
  27. "Valley of the Kings, finds in the Petrie Museum". Digital Egypt. UCL. Verkry op 2006-12-04. 
  28. Weigall (1910), p.191
  29. "KV Condition Surveys" (PDF). Theban Mapping Project. Verkry op 2008-08-09. 
  30. "Valley of the Kings". Egypt and the Nile. Verkry op 2008-08-07. 
  31. "Visitor Management in KV" (PDF). Theban Mapping Project. Verkry op 2008-08-09. 
  32. Ambros (2001), p.181
  33. "Tourists massacred at temple". BBC News. 1997-11-17. Verkry op 2006-12-04. 
  34. "The Valley Today". Theban Mapping Project. Geargiveer vanaf die oorspronklike op October 31, 2006. Verkry op 2006-12-04. 

Bronne[wysig | wysig bron]

  • Ambros, Eva (2001). Egypt: an up-to-date travel guide with 145 color photos and 21 maps. Hunter Publishing. ISBN 3-88618-140-5. 
  • Baines, John (2000). Cultural Atlas of Ancient Egypt. New York: Facts on file. ISBN 0-8160-4036-2. 
  • Baillet, Jules (1920–1926). Inscriptions grecques et latines des tombeaux des rois ou Syringes à Thèbes. Cairo: Institut Français d'Archéologie Orientale du Caire, Mémoires publiés par les membres. 
  • M. L. Bierbrier (1993). The Tomb-Builders of the Pharaohs. Cairo: American Univ in Cairo Press. ISBN 977-424-210-6. 
  • Cross, Stephen W. (1993). “The Hydrology of the Valley of the Kings”. JEA 94: 303–310.
  • Davis, Theodore M. (2001). The Tomb of Siphtah with The Tomb of Queen Tiyi. London: Gerald Duckworth & Co Ltd. ISBN 0-7156-3073-3. 
  • Davis, Theodore M. (2001). The Tombs of Harmhabi and Touatânkhamanou. London: Duckworth Publishing. ISBN 0-7156-3072-5. 
  • Dodson, Aidan (1991). Egyptian Rock-cut Tombs. Buckinghamshire: Shire Publications Ltd. ISBN 0-7478-0128-2. 
  • El Mahdy, Christine (2001). Tutankhamen: The Life and Death of the Boy-King. St. Martin's Press. ISBN 0-312-28064-5. 
  • Maspero, Gaston (1913). Manual of Egyptian Archaeology, Sixth English Edition. H. Grevel and Co. ISBN 1-4219-4169-4. 
  • Reeves, Nicholas (1990). Valley of the Kings: The Decline of a Royal Necropolis. Keegan Paul. ISBN 0-7103-0368-8. 
  • Reeves, Nicholas (1996). The Complete Valley of the Kings. Thames and Hudson. ISBN 0-500-05080-5.  – Details of all the major tombs, their discovery, art and architecture
  • Romer, John (1981). Valley of the Kings. Henry Holt. ISBN 0-8050-0993-0.  – Covers the history of the exploration of the Valley in chronological order
  • Rossi, Corinna (2001). “Dimensions and Slope in the Nineteenth and Twentieth Dynasty Royal Tombs”. The Journal of Egyptian Archaeology 87: 73–80. doi:10.2307/3822372.
  • Sampsell, Bonnie M. (2003). A Traveler's Guide to the Geology of Egypt. Cairo: American University Press. ISBN 977-424-785-X. 
  • Siliotti, Alberto (1997). Guide to the Valley of the Kings. Barnes and Noble. ISBN 88-8095-496-2.  – A good introduction to the valley and surroundings
  • Strudwick, Nigel (1999). Thebes in Egypt. Cornell University. ISBN 0-8014-8616-5. 
  • Weeks, Kent R.; Araldo De Luca (photographs) (2001). Valley of the Kings. Friedman/Fairfax. ISBN 88-8095-712-0.  – Spectacular photography of the best tombs
  • Weeks, Kent R. (2000). KV 5: A Preliminary Report on the Excavation of the Tomb of the Sons of Ramesses II in the Valley of the Kings. Cairo: American University Press. ISBN 977-424-574-1. 
  • [1]
  • Wilkinson, Richard H. (1994). Valley of the Sun Kings: New Explorations in the Tombs of the Pharaohs. Tucson: University of Arizona Egyptian Expedition. ISBN 0-9649958-0-8.  – chapters by archaeologists working in the valley from an international conference on the Valley of the Kings
  • Wilkinson, Richard H. (1993). “The paths of Re: Symbolism in the royal tombs of Wadi Biban El Moluk”. KMT 4 (3).

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

  • Verwysingfout: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named weigall186