Baardaasvoël

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
(Aangestuur vanaf Bartgeier)
Jump to navigation Jump to search

Baardaasvoël of lammergier
Bartgeier Gypaetus barbatus front Richard Bartz.jpg
Wetenskaplike klassifikasie
Domein:
Koninkryk:
Filum:
Klas:
Orde:
Familie:
Genus:
Gypaetus

Storr, 1784
Spesie:
G. barbatus
Binomiale naam
Gypaetus barbatus
(Linnaeus, 1758)
Gypaetus barbatus distr.png

Die baardaasvoël of lammergeier (Gypaetus barbatus), is 'n ou-wêreldse aasvoël, die enigste lid van sy genus Gypaetus. Dit is 'n bedreigde spesie in Suider-Afrika.

Soos ander aasvoëls, is die spesie 'n aasvreter wat die karkasse van dooie diere vreet. Dit laat val bene uit die lug om die murg in die hande te kry as die been breek. Soortgelyk word lewende skilpaaie ook uit die lug laat val om hulle te laat oopbars. Die baardaasvoël is die enigste bekende dier waarvan die dieet amper uitsluitlik (70 tot 90 persent) been bestaan.[2] Dit leef op kruike in hoë berge in die suide van Europa, die Kaukasus,[3] Afrika,[4] die Indiese subcontinent, en Tibet, hulle lê een of twee eiers in die middel van die winter wat uitbroei aan die begin van die lente.

Die bevolking van hierdie spesie gaan voort om te daal. Tot Julie 2014 is dit geklassifiseer deur die IUBN-rooilys as Veilige spesie; dit is egter sedert herbeoordeel as 'n byna-bedreigde spesie.

'n Lammergier

Volgens legende is die Griekse toneelskrywer Aischulos oorlede na 'n lammergeier 'n skilpad op sy kop laat val het, wat gedink het dis 'n klip.

Verspreiding en habitat[wysig | wysig bron]

Baardaasvoëls verkies hoë berge of kranse of ander bergagtige gebiede met 'n hoogte van 500 m tot 4 000  m (meestal 2 000 m) bo seevlak. 'n Geïsoleerde bevolking woon in die Drakensberg van Suid-Afrika.

Identifikasie[wysig | wysig bron]

Die tipiese baardaasvoël is ongeveer 110 cm lank en het lang, smal, gepunte vlerke met 'n lang v-stert, asook donker vere op die bokant en bruinkleurige onderkant. Die baardaasvoël het 'n swart masker op sy gesig wat aan die onderkant 'n baard vorm. Anders as meeste aasvoëls het baardaasvoëls nie 'n bles kop nie. Wyfies is effens groter as mannetjies.[5]

Voortplanting[wysig | wysig bron]

Die baardaasvoël beset jaarliks 'n enorme gebied. Dit kan elke dag meer as twee vierkante kilometer wei. Die teeltydperk verskil, van Desember tot September in Eurasië, November tot Junie in die Indiese subkontinent, Oktober tot Mei in Ethiopië, dwarsdeur die jaar in Oos-Afrika en Mei tot Januarie in Suider-Afrika.[5] Die voëls broei op kranslyste en die hen lê een tot twee eiers. Die eiers neem tussen 53 en 58 dae om uit te broei. Die kuikens spandeer 106 tot 130 dae in die nes, waarna hulle op hulle eie wegvlieg.

Verspreiding[wysig | wysig bron]

Baardaasvoëls kom voor in suidelike Europa, Afrika, Indië en Tibet. In Suider-Afrika is hulle beperk tot die Drakensberge.

Geluid[wysig | wysig bron]

'n Uiters stil voël, maar is wel in staat tot 'n baie skerp fluitgeluid, wat veral tydens die paarseisoen gehoor word.

Naam[wysig | wysig bron]

Hierdie spesie is eers beskryf deur Linnaeus in sy Systema naturae in 1758 as Vultur barbatus.[6] Die huidige wetenskaplike naam beteken "baardaasvoël". Die naam lammergier is afkomstig van die oortuiging dat die voël lammers aanval.

Galery[wysig | wysig bron]

Sien ook[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Wikispecies
Wikispecies het meer inligting oor: Gypaetus barbatus

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. BirdLife International (2008). Gypaetus barbatus. 2008 IUBN Rooi Lys van bedreigde spesies. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur 2008. Verkry op 1 November 2008. Die databasisinskrywing gee kortliks redes hoekom hierdie spesie nie bedreigd is nie.
  2. Bearded vulture.
  3. (2006) “Breeding site selection by Bearded vulture (Gypaetus barbatus) and Eurasian griffon (Gyps fulvus) in the Caucasus”. Animal Conservation 9 (2): 159–170. doi:10.1111/j.1469-1795.2005.00017.x.
  4. Krüger, Sonja (2010-04-19). Conservation of the Bearded vulture Gypaetus barbatus meridionalis. Africanraptors.org. URL besoek op 2012-08-08.
  5. 5,0 5,1 Ferguson-Lees, James; Christie, David A. (2001). Raptors of the World. Illustrated by Kim Franklin, David Mead, and Philip Burton. Houghton Mifflin. p. 417. ISBN 978-0-618-12762-7. Besoek op 2011-05-29. 
  6. Linnaeus, Carolus (1758). Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata (in Latin). Holmiae. (Laurentii Salvii). p. 87. V. albidus, dorso fusco, jugulo barbato, rostro incarnato, capite linea nigra cincto.