Carolus Linnaeus

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
(Aangestuur vanaf Carl Linnaeus)
Spring na: navigasie, soek
Carolus Linnaeus
botanikus
Caroluslinnaeus.png
Carolus Linnaeus met die Linnaeusklokkie
Volledige naam
Gebore 23 Mei 1707
Oorlede 10 Januarie 1778
Geboorteland Swede
Bekend van
Standaardafkorting L.

Die aangeduide standaardafkorting kan gebruik word by die aannhaling van 'n botaniese naam gepubliseer deur Carolus Linnaeus.

In die Index Kewensis is 'n lys te vinde van deur hierdie persoon (mede-)gepubliseerde name

Carolus Linnaeus

Carolus Linnaeus (of, nadat hy tot die adelstand verhef was, Carl von Linné) (Råshult, Stenbrohult, Suid-Swede, 23 Mei 1707 - Uppsala, 10 Januarie 1778) was 'n Sweedse dokter en plantkundige (dit was daardie tyd dieselfde) en bioloog.

Hy is bekend as die “vader” van die stelsel van naamgewing in die biologie (taksonomiese rang) waarvolgens elke organisme (lewende dier, plant, swam, ens.) trapsgewys afwaarts ingedeel word by groepe wat met elke trap meer gespesialiseerd raak totdat die indeling uiteindelik aan die onderpunt in die organisme se spesie- of subspesienaam eindig. Vandag word die bopunt gevul deur die groep Lewe gevolg deur Domein reg daaronder, Ryk verder ondertoe, ens.

Carolus is gebore as Carl Linnaeus. Sy pa het aanvanklik geen familienaam gehad nie, soos destyds gebruiklik was, maar hy moes een hê toe hy hom by die Universiteit van Lund ingeskryf het. Geïnspireer deur die groot lindeboom by sy geboortehuis, het hy die woord linde verlatyns tot Linnaeus. Sy seun Carl het sy voornaam ook verlatyns tot Carolus, want baie van sy geskrifte was in Latyn.

Linnaeus se oorskot is die lektotipe vir die spesie Homo sapiens, volgens die Internasionale Kode van Dierkundige Benamings, want die enigste voorbeeld wat hy sover bekend ondersoek het toe hy die beskrywing van die spesie opgestel het, was homself.[nota 1]

Reise en Sudies[wysig | wysig bron]

In 1730 is Liannaeus as lektor in die plantkunde aan die universiteit van Uppsala aangestel en twee jaar later is hy deur die universiteit op 'n studietoer na Lapland in Noord-Skandinawië gestuur om die flora daar te gaan bestudeer. Hy het kitsroem verkry deur die verslag wat hy na sy terugkoms geskryf het.

Bydrae[wysig | wysig bron]

Die Engelse natuurkenner John Ray is In 1705 oorlede. Sy lewe lank het hy probeer om 'n sisteem te skep om die terminologie (benaming) van plante en diere minder verwarrend te maak. Hy het kort beskrywings van die spesie in Latyn gegee. Die probleem was egter dat die beskrywing selde minder as twintig woorde lank was. Om so 'n lang sin te moet herhaal elke keer as jy 'n spesie wil benoem was sielsuitputtend. Die probleem is eindelik deur Carolus Linnaues opgelos.

Sy bekende boek wat in 1735 in Nederland gepubliseer is, was 'n groot deurbraak. Die Systema Naturae is telkemale hersien en het uiteindelik tien uitgawes gehad. Dit word as sy belangrikste werk beskou.

Sonder die werk van Linnaeus sou die vordering op die gebied van die plant- en dierkunde waarskynlik 'n honderd jaar vertraag gewees het.

Carolus Linnaeus, of Carl von Linné, is 10 Januarie 1778 op 71 jarige ouderdom in Uppsala oorlede. Hy is met die volle eerbewys wat die groot man toekom in die katedraal van die stad begrawe.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Notas[wysig | wysig bron]

  1. ICZN Chapter 16, Article 72.4.1.1 – "For a nominal species or subspecies established before 2000, any evidence, published or unpublished, may be taken into account to determine what specimens constitute the type series." and Article 73.1.2 – "If the nominal species-group taxon is based on a single specimen, either so stated or implied in the original publication, that specimen is the holotype fixed by monotypy (see Recommendation 73F). If the taxon was established before 2000 evidence derived from outside the work itself may be taken into account [Art. 72.4.1.1] to help identify the specimen."

Bronnelys[wysig | wysig bron]