Ethiopië

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ
ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dēmōkrāsīyāwī Rīpeblīk
Federale Demokratiese Republiek van Ethiopië
Vlag van Ethiopië Embleem van Ethiopië
Vlag Embleem
Volkslied: የዜግነት ክብር
(Amharies vir: "Maart vorentoe, Liewe Moeder Ethiopië")
Ligging van Ethiopië
Hoofstad Addis Abeba

9°1′N 38°45′O / 9.017°N 38.750°O / 9.017; 38.750

Grootste stad Addis Abeba
Amptelike tale Amharies[1]
Regering Federale
parlementêre republiek
Mulatu Teshome
Hailemariam Desalegn
Onafhanklikheid
Vorming
• Dʿmt
• Koninkryk van Aksum
Keiserryk van Ethiopië
• Huidige grondwet


ca. 980 v.C.
ca. 100 n.C.
11371974
Augustus 1995
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
1 104 300 km2  (27ste)
426 371 myl2
0,7
Bevolking
 - 2015-skatting
 - 2007-sensus
 - Digtheid
 
99 465 819[2][3] (13de)
73 750 932[4]
82,58 / km2 (123ste)
213,89 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2015-skatting

$159,224 miljard[5]
$1 773[5]

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2015-skatting

$63,022 miljard[5]
$702[5]

MOI (2014) Green Arrow Up Darker.svg 0,442[6] (174ste)  –  laag
Gini (2011) 33,6[7] –  medium
Geldeenheid Birr (ETB)
Tydsone
 - Somertyd
OAT (UTC+3)
nie toegepas nie (UTC+3)
Internet-TLD .et
Skakelkode +251

Ethiopië (Amharies: ኢትዮጵያ, ʾĪtyōṗṗyā ), ampteilik die Federale Demokratiese Republiek van Ethiopië (የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ, ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dēmōkrāsīyāwī Rīpeblīk ), is 'n landingeslote land in Oos-Afrika aan die Horing van Afrika. Ethiopië grens in die noorde aan Eritrea, in die ooste aan Djiboeti en Somalië, in die suide aan Kenia en in die weste aan Soedan en Suid-Soedan. Die land beslaan 'n oppervlakte van 1 104 300 km² en het 'n bevolking van 99 465 819 in 2015 gehad. Die hoofstad en grootste stad is Addis Abeba wat in die sentrum van Ethiopië geleë is.

Geografie[wysig | wysig bron]

Kaart van Ethiopië
Kaart van Ethiopië se nege etniese streke en die twee stede

Ethiopië het 'n totale oppervlakte van 1 127 127 km², waarvan 1 119 683 km² land en 7 444 km² water. Dié land se geografie is gekenmerk deur 'n hoë plato met sentrale bergreeks wat deur die Groot Skeurvallei geskei word.

Ethiopië beskik oor 'n klimaat met tropiese moeson met wye tipografies meegebringde verskeidenheid.

Natuurlike hulpbronne sluit in klein reserwes van goud, platinum, koper, potas, aardgas en waterkrag. Die oorsprong van die Blou Nylrivier is in die Tanameer in die noorde van Ethiopië geleë. Tesame met die Blou Nyl dreineer die Awash- en die Omoriviere die land na die noorde, terwyl die Joeba- saam met die Sjebellerivier in suidelike rigting vloei.

Demografie[wysig | wysig bron]

Ethiopië het 'n bevolking van 99 465 819 in 2015 en is daarmee naas Nigerië die tweede mees bevolkte land van Afrika. Skattings vir dié land hou uitdruklik rekening met die uitwerking van ekstra sterftes weens vigs; dít kan 'n laer lewensverwagting meebring, meer suigelingsterftes en hoër sterftesyfers, laer bevolkings- en groeikoerse, en veranderinge in die verspreiding van die bevolking deur ouderdom en geslag as wat andersins verwag sou gewees het (2015-skatting).

Mense met 'n Ethiopiese nasionaliteit word Ethiopiërs genoem. Etniese groepe sluit in Oromo 40%, Amhare en Tigre 32%, Sidamo 9%, Shankella 6%, Somaliërs 6%, Afar 4%, Gurage 2%, ander 1%. Die belangrikste godsdienste is Islam 45%–50%, Ethiopies-Ortodoks 35%–40%, Animiste 12% en ander 3%–8%. Belangrike tale is Amharies, Tigrinya, Oromo, Guaraginga, Somalies, Arabies, ander plaaslike tale en Engels (belangrikste vreemde taal wat in skole onderrig word).

Regering[wysig | wysig bron]

Administratiewe kaart van Ethiopië

Ethiopië se amptelike landsnaam in die konvensionele lang vorm is: Federale Demokratiese Republiek van Ethiopië en die konvensionele kort vorm Ethiopië. Ethiopië sy regeringsvorm is 'n bondsrepubliek met die hoofstad Addis Abeba.

Ethiopië is die oudste onafhanklike land in Afrika en een van die oudste ter wêreld - minstens 2 000 jaar. Dié land se huidige grondwet is in Desember 1994 bekragtig en het van krag geword op 22 Augustus 1995. Die regstelsel is tans 'n oorgangsmengsel van nasionale en streekhowe.

Sedert 1996 is Ethiopië in nege etniese streke en twee besondere stede verdeel.

Ekonomie[wysig | wysig bron]

Ethiopië se bruto binnelandse produk is tans $159 224 miljard (2015-skatting) en die BBP per $1 773kop volgens die Internasionale Monetêre Fonds in 2015.

Ethiopië se nywerhede sluit in voedselverwerking, drinkgoed, tekstielstof, chemikalieë, metaalverwerking, sement.

Die geldeenheid is 1 birr (Br), onderverdeel in 100 sent.

Fotogalery[wysig | wysig bron]

Addis Abeba[wysig | wysig bron]

Res van die land[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) Article 5”. Ethiopian Constitution. WIPO. URL besoek op 5 Maart 2016.
  2. (en) Ethiopia”. CIA World Factbook. Central Intelligence Agency. URL besoek op 5 Maart 2016.
  3. (en) World Population Prospects”. Verenigde Nasies. URL besoek op 5 Maart 2016.
  4. (en) Country Level”. 2007 Population and Housing Census of Ethiopia. Central Statistical Agency (Ethiopia): 13 Julie 2010. URL besoek op 5 Maart 2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 (en) Ethiopia”. Internasionale Monetêre Fonds. URL besoek op 5 Maart 2016.
  6. (en) 2015 Human Development Report”. United Nations Development Programme: 2015. URL besoek op 5 Maart 2016.
  7. (en) Gini Index”. Wêreldbank. URL besoek op 5 Maart 2016.

Bibliografie[wysig | wysig bron]

  • (en) Mauri Arnaldo (2009), "The re-establishment of the national monetary and banking system in Ethiopia (1941-1963)", The South African Journal of Economic History, Vol. 24, n. 2, bl. 82-130.
  • (en) Mauri Arnaldo (2003), "The early development of banking in Ethiopia", International Review of Economics and Business, Vol. L, N. 4, bl. 521-543.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]


 
Lande en gebiede in Afrika

Lande: Algerië | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Comore-eilande | Demokratiese Republiek van die Kongo | Djiboeti | Egipte | Ekwatoriaal-Guinee | Eritrea | Ethiopië | Gaboen | Gambië | Ghana | Guinee | Guinee-Bissau | Ivoorkus | Kaap Verde | Kameroen | Kenia | Lesotho | Liberië | Libië | Madagaskar | Malawi | Mali | Marokko | Mauritanië | Mauritius | Mosambiek | Namibië | Niger | Nigerië | Republiek van die Kongo | Rwanda | São Tomé en Príncipe | Senegal | Sentraal-Afrikaanse Republiek | Seychelle | Sierra Leone | Soedan | Somalië | Suid-Afrika | Suid-Soedan | Swaziland | Tanzanië | Togo | Tsjad | Tunisië | Uganda | Zambië | Zimbabwe

Omstrede gebiede: (Cabinda - Galmudug - Puntland) - Somaliland - Wes-Sahara
Afhanklike gebiede: Brits: Sint Helena, Ascension en Tristan da Cunha | Frans: Mayotte - Réunion | Portugees: Madeiraeilande | Spaans: Kanariese Eilande - Ceuta en Melilla

Lande van: Asië - Europa - Noord-Amerika - Oseanië - Suid-Amerika
Karibiese gebied - Midde-Ooste - Sentraal-Amerika