Bensoësuur

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Eienskappe

Algemeen

Naam Bensoësuur
Struktuurformule van
Kwasbenzoesowy.svg
Chemiese formule C6H5COOH
Molêre massa 122,12134 [1][g/mol]
CAS-nommer 65-85-0[2]  
Voorkoms Kleurlose vastestof  
Reuk geen of lig soos bensaldehide[1]
Fasegedrag
Smeltpunt 122,4 °C[2]
Kookpunt 249,4 °C[2]
Digtheid 1,259 (rel)
Oplosbaarheid 3,5 [g/L] in water (@25 °C)[1] 
Viskositeit 1,26 cP (@130 °C)[1] 
ΔvapHo 534 [kJ/mol] (@140 °C)[1]

Suur-basis eienskappe

pKa 4,20 (@25 °C)[1]

Veiligheid

Flitspunt 121 °C[2] 
Selfontbrandingspunt 574 °C[2] 
LD50 oraal 1700 mg/kg (in rotte)[2]

Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande.

 

Bensoësuur (C6H5COOH) is 'n aromatiese karboksielsuur. Sy soute en esters word bensoate genoem.

Vervaardiging[wysig | wysig bron]

Bensoësuur kan verkry word uit die sap van Styrax benzoin, 'n boom wat voorkom is suidoos-Asië. Indien die kambium van die boom se bas ingesny word, produseer dit 'n sap wat verhard tot bensoïen, wat al in die 8ste eeu tussen die huidige Indonesië en Sjina verhandel is. Die stof is gebruik vir reukstowwe, speserye, medisyne en wierook.

Blaise de Vigenère (1523-1596) het vir die eerste keer deur droë destillasie uit besoïen bensoësuur vervaardig. Bensoësuur kan op verskeie wyse gesintetiseer word. In die industrie word dit met katalisatore soos Mn, Co, V/Ti deur die gedeeltelike oxksidasie van tolueen in die vloestoffase verkry. Bensoësuur word gewoonlik gebruik om ander stowwe aan te maak. Meer as 90% word tot fenol (C6H5OH) of kaprolaktam (C6H11NO) verwerk. Kaprolaktam word weer vir die vervaardiging van nylon en ander kunsvesels gebruik.[3]

Preserveermiddel[wysig | wysig bron]

Bensoësuur word dikwels as preserveermiddel in voedsel gebruik. By 'n pH van 2,6 - 5,0 werk die stof goed teen party skimmels en giste. [4]

Voorbeelde[wysig | wysig bron]

Organisme Maxsimale
konsentrasie (mM)
wat groei toelaat
Minimale
konsentrasie (mM)
wat groei verhinder
Kloeckera apiculata 1,5 2
Hansenula anomala 0,5 1
Kluveromyces fragilis 1 -
Saccharamyces cerevisiae 0,7 1
S. cerevisiae 2 3
Candida krusei 3 -
Saccharomycodes ludwigii 3 3
Schizosaccharomyces pombe 4 6
Zygosaccharomyces baillii 2 3
Z. baillii 4 6
Z baillii 4 6


Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "PubChem database" (in Engels). 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 "Science Lab MSDS" (in Engels). 
  3. Richard Leroy Myers The 100 Most Important Chemical Compounds, 2007, ISBN 978-0-313-33758-1
  4. Barbara Lund, Tony C. Baird-Parker, Grahame W. Gould Microbiological Safety and Quality of Food, 2000, ISBN 0-8342-1323-0