Gaan na inhoud

Formaldehied

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Eienskappe

Algemeen

Naam Formaldehied 
IUSTC-naam Metanal
Struktuurformule van
Struktuurformule van
Chemiese formule CH2O
Molêre massa 30.026 g/mol
CAS-nommer 50-00-0  
Voorkoms kleurlose gas  
Reukdrempel 1 dpm
Fasegedrag  
Selkonstantes a= 874,11(10); c=447,40(9)pm[1]  
Ruimtegroep P421
Nommer 114
Smeltpunt -92 °C
Kookpunt -19 °C
Digtheid 0.8153 g/cm3 (−20 °C)
Oplosbaarheid 400 g/L
55% in water[2] 
Drievoudpunt 155,1K[3] 
ΔvapHɵ 24,3 [kJ/mol] @236K[3] 
ΔfHɵ (g) -108,60 (0,46) [kJ/mol][3] 
ΔcHɵ -570,78 (0,42) [kJ/mol][3] 
Sɵf(g) 218,95 [J/molK][3] 
Warmtekapasiteit 35,39 (2) [J/molK] @ p=1bar, T=298,15K[3]

Suur-basis eienskappe

pKa 13.27

Veiligheid

Flitspunt 64 °C 
Selfontbrandingspunt 430 °C

Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande.

 
Portaal Chemie

Formaldehied is 'n organiese verbinding met die chemiese formule CH2O of HCHO. Dit is die eenvoudigste aldehied, vandaar sy sistemiese naam metanal. Die gewone naam van die stof is afgelei van sy ooreenkoms en verwantskap tot mieresuur, wat deur oksidasie uit formaldehied gevorm kan word. Formica is Latyn vir mier.

Formaldehied is 'n kleurlose gas teen kamertemperatuur en het 'n kenmerkende stink, irriterende reuk. Formaldehied word dikwels as 'n 37% oplossing, byvoorbeeld in water en metanol verkoop. Hierdie oplossing word formalien genoem.[4]

Kristalstruktuur[wysig | wysig bron]

Die kristalstruktuur is by 15K met neutrondiffraksie bepaal. Dit is 'n tetragonale struktuur met 8 molekules in die eenheidsel. Die molekules vorm vierkante tetramere (CH2O)4 wat deur sterk C-O bindings bymekaar gehou word.[5]

Eienskappe[wysig | wysig bron]

Formaldehied (CH₂O) is 'n kleurlose, hoogs giftige en vlambare gas by kamertemperatuur. [6] Formaldehied word natuurlik in klein hoeveelhede in ons liggame geproduseer. [7]

Fisiese eienskappe[wysig | wysig bron]

Formaldehiedgas het 'n sestal absorpsies in die infrarooi gebied van die elektromagnetiese spektrum.[8]

modusse frekwensie (cm-1
asimmetriese CH2-strek 2850
simmetriese CH2-strek 2785
C=O strek 1750
CH2 skêr 1485
CH2 wieg 1250
CH2 waggel 1165

Chemiese eienskappe[wysig | wysig bron]

Formaldehied kan deur versigtige oksidasie van metanol oor 'n katalisator soos koper of platinum verkry word.

Die produk word gewoonlik in water opgevang omdat anders polimerisasie optree.[9] Formaldehied polimeriseer maklik tot vaste paraformaldehied (H2CO)n.[10]

Formaldehied begin reeds teen 300°C te ontbind in koolstofmonoksied en waterstof:

Met suurstof oksideer dit en stel water vry:

Gebruike[wysig | wysig bron]

Vis wat in formalien gepreserveer is

Dit word gebruik in die vervaardiging van kunsmis, papier, laaghout en sommige harse. Dit word ook gebruik as 'n preserveermiddel en in huishoudelike produkte, soos antiseptiese middels, medisyne en skoonheidsmiddels. Formaldehied word in baie nywerhede gebruik. Dit word gebruik in gom en harse, kleurstowwe, tekstiele, ontsmettingsmiddels, boumateriaal, motoronderdele, middels vir balseming en in laboratoriums.[6] Dit word ook gebruik as 'n preserveermiddel in sommige kosse en in baie produkte wat in die huis gebruik word, soos antiseptika en medisyne[7]

Formalien, 'n oplossing van formaldehied in water word gebruik om biologiese spesimens te preserveer in museums ens.

Medies[wysig | wysig bron]

Blootstelling aan formaldehied kan die vel, keel, longe en irriteer. Herhaalde blootstelling aan formaldehied kan moontlik tot kanker lei. Werkers kan benadeel word deur blootstelling aan formaldehied. Die vlak van blootstelling hang af van die dosis, duur en werk wat gedoen word.[6] Enkele voorbeelde van werkers wat die risiko loop om aan formaldehied blootgestel te word, sluit die volgende in:[6]

  • Landbouwerkers wat met vee in beperkte ruimtes werk
  • Konstruksiewerkers wat met harsvervaardigde produkte werk
  • Werkers wat plastiek, harse en skuimisolasie vervaardig
  • Begrafnisondernemers wat met die balsemingsproses werk
  • Skoonheidskundiges wat kleurstowwe en gladmaakprodukte aanwend

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "KEMZIL01 779999". ccdc.
  2. Matheson gas msds.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 "Farmaldehyde; Gas phase thermochemistry data". NIST.
  4. "msds kendon Aus" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 November 2019. Besoek op 3 Augustus 2017.
  5. S.-X. Weng , B.H. Torrie & B.M. Powell (1989). "The crystal structure of formaldehyde". Molecular Physics. 68 (1): 25–31. doi:10.1080/00268978900101941.{{cite journal}}: AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link)
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 "formaldehyde". CDC.
  7. 7,0 7,1 "Formaldehyde (Compound)". PubChem NIH.
  8. "Gas Phase Infrared Spectrum of Formaldehyde, H2C=O". Libre Texts.
  9. Kramers, J. (S.J) (1909). Leerboek der bijzondere scheikunde. 1909.
  10. Degens, Pieter Nicolaas (Jr) (1937). De langzame verbranding van methaan. Waltman.