Konstantinos Petrou Kavafis

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Konstantinos Petrou Kavafis
’n Beeld van die betrokke persoonlikheid.
Gebore 29 April 1863
Oorlede 29 April 1933
Nasionaliteit Vlag van Egipte Egipte Vlag van Griekeland Griekeland
Beroep Digter

Konstantinos Petrou Kavafis (Grieks: Κωνσταντίνος Π. Καβάφης; Griekse uitspraak: kaˈvafis; ook bekend as Konstantin; 29 April (O.S. 17 April), 186329 April 1933) was 'n Grieks-Egiptiese digter, joernalis en staatsamptenaar.[1]

Sy bewustelik indiwiduele styl het aan hom 'n plek tussen die belangrikste figure besorg, nie slegs wat betref die Griekse Letterkunde nie, maar wat betref Westerse poësie ook.[2]

Kavafis het in totaal sowat honderd-vier-en-vyftig gedigte geskryf, terwyl dosyne onvoltooid bly of slegs in skets-vorm voorkom. Gedurende sy leeftyd het hy konsekwent geweier om sy werk formeel te publiseer en verkies om dit te deel deur plaaslike Koerante en Tydskrifte. Hy het dit ook self uitgedruk en weggegee aan enigiemand wat belanggestel het. Sy belangrikste gedigte was na sy veertigste verjaardag geskryf, en amptelik twee jaar na sy dood gepubliseer.

Biografie[wysig | wysig bron]

Kavafis was in 1863 gebore in Alexandrië, Egipte, as die seun van Griekse ouers, en was in die Grieks-Ortodokse Kerk gedoop. Sy vader se naam was Πέτρος Ἰωάννης (Grieks), Petros Ioannēs — vandaar die patronieme Petrou in sy naam — en sy moeder se naam Charicleia (Grieks: Χαρίκλεια; née Γεωργάκη Φωτιάδη (Griekse uitspraak), Georgakē Photiadē).

Sy vader was 'n vooruitstrewende invoerder en uitvoerder wat vroeër jare in Engeland gewoon het en Britse burgerskap verkry het. Na sy vader se dood in 1870 het Kavafis en sy gesin hul vir 'n wyle in Liverpool gevestig. In 1876 het hy en sy gesin finansiële probleme in die gesig gestaar as gevolg van die Lang Depressie van 1873 en dus moes hulle teen 1877 terugtrek na Alexandrië.

In 1882 het onluste in Alexandrië die gesin genoop om weer te trek, na Konstantinopel (alhoewel op 'n tydelik grondslag). Dit was die jaar waarin onluste uitgebreek het in Alexandrië teen Anglo-Franse beheer van Egipte, wat die Anglo-Egiptiese Oorlog van 1882 voorafgegaan het. Alexandrië was gebombardeer deur 'n Britse vloot, en die gesin se woonstel in Ramleh was vernietig.

In 1885 het Kavafis teruggekeer na Alexandrië, waar hy die res van sy lewe sou woon. Sy eerste werk was as joernalis, en daarna het hy 'n pos aanvaar by die Brits-beheerde Egiptiese Departement van Openbare Werke, welke hy vir dertig jaar beklee het. (Egipte was tot 1926 'n Britse protektoraat) Hy het sy poësie vanaf 1891 tot 1904 in die vorm van breë blaaie gepubliseer, en ook slegs vir die oë van sy vriende.

Enige lof wat hy ontvang het, was hoofsaaklik afkomstig van die Griekse gemeenskap van Alexandrië. Hy was uiteindelik in 1903 bekend gestel aan die literêre kringe van hoofland-Griekeland by wyse van 'n gunstige resensie van Gregorios Xenopoulos. Hy het egter min erkenning ontvang omdat sy styl opmerklik verskil het van die styl van die toe-hoofstroom Griekse poësie. Dit was slegs twintig jaar later, na die Griekse nederlaag in die Grieks-Turkse Oorlog van 1919 tot 1922, dat 'n nuwe generasie van amperse nihilistiese digters (byvoorbeeld Karyotakis) inspirasie sou vind in Kavafis se werk.

'n Biografiese nota geskryf deur Kavafis lees as volg:

My voorsate kom van Konstantinopel, maar ek was in Alexandrië gebore in 'n huis in Seriph Straat.-; Ek het op 'n jeugdige ouderdom hiervandaan getrek, en die grootste deel van my kinderdae in Engeland spandeer. Hierna het ek die land besoek as 'n volwassene, maar slegs vir 'n kort rukkie. Ek het ook in Frankryk gewoon. Gedurende my adolessensie het ek vir meer as twee jaar in Konstantinopel gewoon. Dit was baie jare laas dat ek Griekeland besoek het. My laaste pos was as 'n klerk by 'n regeringskantoor wat onder die Departement van Openbare Werke van Egipte ressorteer. Ek ken Engels, Frans, en 'n klein bietjie Italiaans.[3]

Hy het op 29 April 1933, sy 70ste verjaardag, aan kanker van die larinks beswyk. Sedert sy dood het Kavafis se reputasie met rasseskrede gegroei. Sy poësie is deel van die kurrikulum van skole in Griekeland en Siprus, en word ook in universiteite van regoor die wêreld bestudeer.

E. M. Forster het Kavafis persoonlik geken en 'n memoir van hom geskryf, wat vervat is in sy boek Alexandria. Forster, Arnold J. Toynbee, en T. S. Eliot was van die vroegste voorstanders van Kavafis in die Engelssprekende wêreld voor die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog. [4] In 1966 het David Hockney 'n reeks drukwerke gemaak om 'n seleksie van Kavafis se gedigte te illustreer, insluitende In die Saai Dorpie.

Werk[wysig | wysig bron]

Manuskrip van sy gedig "Thermopylae".
Kavafis se gedig Κρυμμένα ("Krimmena", Versteekte Dinge) soos geverf op 'n gebou in Leiden, Nederland.

Kavafis was instrumenteel in die oplewing en erkenning van beide Griekse literatuur en poësie oorsee en tuis. Sy gedigte is tipies bondige maar intieme oproepings van werklike of literêre figure en milieus wat rolle gespeel het in die Griekse kultuur. Onsekerheid oor die toekoms, sensuele plesiere, die morele karakter en die sielkunde van indiwidue, homoseksualiteit, en 'n fatalistiese eksistensiële krisis-tipenostalgie is sommige van die bekendste temas.

Sy gedigte toon ook 'n vaardige en buigbare vakmanskap, wat ongewoon is vir die tyd, en sy gedigte moeilik maak ten opsigte van vertaling.[5] Kavafis was 'n perfeksionis wat obsessief was en elke reël van sy poësie verfyn het. Sy volwasse styl kan beskryf word as 'n vrye Jambiese (voet) vorm, vry in die sin dat sy verse selde gerym het, en gewoonlik tien tot sewentien lettergrepe bevat. Die teenwoordigheid van rym impliseer gewoonlik in sy gedigte ook Ironie.

Kavafis het sy temas uit persoonlike ondervindings getrek, saam met 'n wye kennis van geskiedenis, veral van die Hellenistiese era. Baie van sy gedigte is pseudo-geskiedkundig, of skynbaar geskiedkundig, of op akkurate maar stoutmoedige wyse geskiedkundig.

Een van Kavafis se mees belangrike werke is sy 1904 gedig Wagtend op die Barbare. Die gedig neem 'n aanvang met die beskrywing van 'n vervalle stadstaat, wie se bevolking en wetgewers wag vir die koms van die barbare. Wanneer die nag kom, het die barbare nog nie ge-arriveer nie. Die gedig eindig met: "Wat sal word van ons sonder barbare? Daardie mense was 'n oplossing van 'n soort."

In 1911 het Kavafis "Ithaka" geskryf, wat geïnspireer is deur deur die epiese gedig van Homerus oor die terugreis van Odusseus na sy tuiseiland, soos voorgestel in die Odussee. Die gedig se tema behels dat die genietinge van die reis van die lewe, en die meerwordende volwassenheid van die siel soos die reis ontvou, die enigste beloning is waarvoor 'n reisiger kan vra. Vir Homerus, en vir die Grieke oor die algemeen, is nie die eiland self nie, maar die idee van Ithaka, van belang.[6] Die lewe is ook 'n reis, en daar word van almal verwag om die uitdagings en moeilikhede daarin geleë te konfronteer soos wat Odusseus gedoen het toe hy terugkeer het van Troje. Wanneer jy Ithaka bereik, het jy soveel ondervinding van die reis gekry, dat dit nie van belang is of jy jou doelwitte bereik het of nie (Odusseus het byvoorbeeld heeltemal alleen teruggekeer). Ithaka kan jou nie rykdom gee nie, maar sy het aan jou 'n wonderlike reis gegee.

Byna al Kavafis se werk was in Grieks; tog het sy poësie onbekend gebly in Griekeland. Dit was eers na die publikasie van sy eerste bloemlesing in 1935 deur Heracles Apostolidis (vader van Renos Apostolidis) dat sy werk meer bekendheid verwerf het. Sy unieke styl en taal -wat 'n mengsel was van Katharevousa (Grieks: Καθαρεύουσα, Griekse uitspraak: [kaTa'revus], "gereinigde taal"), en Demotiese Grieks (Dhimotiki, [Dimoti'ci], "taal van die mense") - het kritiek ontvang vanaf Kostis Palamas (te wete die grootste digter van sy era in hoofland-Griekeland) en sy volgelinge, wat ten gunste was van die suiwerste vorm van Demotiese Grieks. Kavafis is bekend om sy prosaïese gebruik van die metafoor, sy briljante gebruik van historiese beeldvorming, en sy estetiese perfeksionisme. Hierdie eienskappe het, onder andere, aan hom 'n ewigdurende plek in die literêre panteon van die Westerse Wêreld besorg.

Uitreksel uit Ithaka[wysig | wysig bron]

Oorspronklike Grieks Afrikaanse vertaling
Σὰ βγεῖς στὸν πηγαιμὸ γιὰ τὴν Ἰθάκη,
νὰ εὔχεσαι νἆναι μακρὺς ὁ δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.
Τους Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες,
το θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι
As jy met jou reis na Ithaka begin,
bid dan dat die pad lank sal wees,
vol avontuur en vol wysheid.
Moenie vir die Laistrugoniërs skrik nie,
nie vir siklope en die woedende Poseidon nie.

[7]

Historiese gedigte[wysig | wysig bron]

Hierdie gedigte is meestal geïnspireer deur die Hellenistiese era met Alexandrië as primêre fokuspunt. Ander gedigte kry hul oorsprong vanuit die Hellenisties-Romeinse antikwiteit en die Bisantynse era. Mitologiese verwysings is ook teenwoordig. Die tydperke wat gekies was, was meestal tydperke van verval en dekadensie (bv. die Trojane); sy helde wat die finale einde moet trotseer.

Filosofiese gedigte[wysig | wysig bron]

Hierdie gedigte (ook genoem instruktiewe gedigte), word verdeel in gedigte van beraadslagings met digters, en gedigte wat handel met ander situasies soos berusting (soos bv, "Die Mure"), skuld (soos bv, "Thermopylai"), en menswaardigheid (soos bv, "Die God Abandonneer Antonius").

Die gedig "Thermopylae" herinner mens aan die bekende Veldslag van Thermopylai waar 300 Spartane en hulle geallieerdes geveg het teen die groter aantal Perse, alhoewel hulle geweet het dat hulle verslaan sal word. Daar is sommige beginsels in ons lewens waarvolgens ons moet lewe, en Thermopylai is die basis van pligsbesef. Ons veg daar, alhoewel ons weet die potensiaal vir mislukking is daar. (Op die einde sal die verraaier Ephialtes verskyn, en die Perse deur die geheime roete lei).[8]

In 'n ander gedig, "In die Jaar 200 V.C.", lewer Kavafis kommentaar op die geskiedkundige epigram “Alexander, seun van Philipus, en die Grieke, behalwe van die Lacedaemoniërs,...”, van Alexander tot Athene na die Veldslag van die Granicus.[9]

Kavafis prys die Hellenistiese era en idee, en verdoem so die verstokte en liggelowige idees van die Hellenisme. In ander gedigte is sy posisie egter ampisimies en word daar nie 'n duidelike lyn getrek tussen die klassieke ideaal van die antikwiteit en die Hellenistiese era nie (wat soms beskryf word met 'n toon van dekadensie).

Museum[wysig | wysig bron]

Huismuseum van Kavafis, Alexandrië.
'n Borsbeeld van Konstantinos Kavafis geleë in sy woonstel.
Dodemasker van Kavafis.

Kavafis se woonstel in Alexandrië is sedertdien omgeskakel na 'n museum. Die museum hou verskeie van Kavafis se sketse en oorspronklike manuskripte en bevat ook verskeie prente en portrette van en deur Kavafis.

Bibliografie[wysig | wysig bron]

Seleksies van Kavafis se gedigte het slegs in pamfletvorm, en privaat-gedrukte boekies gedurende sy leeftyd verskyn. Die eerste publikasie in boekvorm was "Ποιήματα" (Poiēmata, "Gedigte"), wat postuum in 1935 in Alexandrië gepubliseer was.

Afrikaanse vertalings van Kavafis se poësie[wysig | wysig bron]

Cas Vos is verantwoordelik vir van die beste vertalings van Kavafis se poësie in Afrikaans. Van Kafavis se werke in Afrikaanse vorme kan gevind word in die digbundel Voor-bode deur Cas Vos, wat in 2015 deur die literêre uitgewersmaatskappy Protea Boekhuis uitgegee is. Kavafis se beroemde gedig, Ithaka kan ook daarin gevind word, in 'n pragtige en inspirerende Afrikaanse weergawe daarvan.

Ander werke[wysig | wysig bron]

  • Panagiotis Roilos, C. P. Cavafy: The Economics of Metonymy, Urbana: University of Illinois Press, 2009.
  • Panagiotis Roilos (red.), Imagination and Logos: Essays on C. P. Cavafy, Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 2010 (ISBN 9780674053397).
  • Robert Liddell, Cavafy: A Critical Biography (Londen: Duckworth, 1974). 'n Hoog aangeskrewe biografie van Kavafis. Hierdie biografie is ook vertaal na Grieks (Ikaros, 1980) en Spaans (Ediciones Paidos Iberica, 2004).
  • P. Bien, Constantine Cavafy (1964)
  • Edmund Keeley, Cavafy's Alexandria (Princeton, NJ: Princeton University Press, 1995). 'n Uitgebreide analise van Kavafis se werke.
  • Michael Haag, Alexandria: City of Memory (New Haven, CT: Yale University Press, 2005). Hierdie werk gee 'n portret van die stad gedurende die eerste helfte van die 20ste eeu, asook 'n biografiese relaas van Kavafis se invloed op E.M. Forster en Lawrence Durrell.
  • Michael Haag, Vintage Alexandria: Photographs of the City 1860-1960 (New York and Cairo: The American University in Cairo Press, 2008). Hierdie werk is 'n fotografiese bestekopname van die kosmopolitiese stad soos dit aan Kavafis bekend was. Dit sluit fotos van Kavafis, E.M. Forster, Lawrence Durrell, en indiwidue wat hulle in Alexandrië geken het, in.
  • Martin McKinsey, Hellenism and the Postcolonial Imagination: Yeats, Cavafy, Walcott (Madison, NJ: Fairleigh Dickinson University Press, 2010). Hierdie is die eerste boek om Kavafis se werk vanuit 'n Postkoloniale perspektief te benader.

Rolprente[wysig | wysig bron]

  • Cavafy-'n biografiese rolprent-was in 1996 deur Iannis Smaragdis geregisseer- met musiek deur Vangelis. 'n Literêre vorm van die draaiboek van die rolprent was ook in boekvorm gepubliseer deur Smaragdis.

Ander verwysings[wysig | wysig bron]

Notas[wysig | wysig bron]

Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Before Time Could Change Them". Onbekende parameter |uitgewer= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |jaar= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |bladsye= geïgnoreer (help)
  2. "Constantine P. Cavafy - Greek writer". Besoek op 28 Januarie 2018. Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help)
  3. Woods, Gregory (1999). A History of Gay Literature, the Male Tradition. Yale University Press. ISBN 978-0-300-08088-9.
  4. Sjabloon:Verwysing word benodig
  5. "More Cavafy by A. E. Stallings". Poetry Foundation. 27 Januarie 2018. Besoek op 28 Januarie 2018. Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help)
  6. Sien ook die epiese en inspirerende weergawes van die gedig soos voorgelees (in Engels) deur Sean Connery met musiek deur Vangelis op Youtube:https://www.youtube.com/watch?v=1n3n2Ox4Yfk en https://www.youtube.com/watch?v=w2UDVAC31Zs
  7. Met dank aan Cas Vos soos geneem uit sy bundel Voor-bode.
  8. "Thermopylae – a poem on the good kind of life". 30 Junie 2008. Besoek op 28 Januarie 2018. Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help)
  9. "C.P. Cavafy - Poems - The Canon". www.cavafy.com. Besoek op 28 Januarie 2018.
  10. "Alexandra Leaving". www.leonardcohensite.com. Besoek op 28 January 2018.
  11. Pamuk, Orhan (19 December 2013). "Other Countries, Other Shores". Besoek op 28 January 2018 – via NYTimes.com.
  12. Rhodes, Frank H. T. "Commencement Address 1995" (PDF). Besoek op 29 Augustus 2016. Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help)

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]