Oscar Wilde

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Oscar Wilde
’n Beeld van die betrokke persoonlikheid.
Oscar Wilde in 1882

Geboortenaam Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde
Gebore 16 Oktober 1854
Dublin, Ierland
Oorlede 30 November 1900 (op 46)
Parys, Frankryk
Nasionaliteit Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk
Ouers Sir William Wilde
Lady Jane Wilde
Beroep skrywer, digter, dramaturg en kortverhaalskrywer
Bekend vir The Picture of Dorian Gray, 1890
The Importance of Being Earnest, 1895
The Ballad of Reading Gaol, 1898
Huweliksmaat Constance Lloyd (1884–1898)
Kind(ers) Cyril Holland, Vyvyan Holland
Handtekening Oscar Wilde Signature.svg
Standbeeld van Oscar Wilde in Dublin se Merrion Square Park (Archbishop Ryan Park).
"The Peacock Skirt", geïllustreerd deur Aubrey Beardsley vir Wilde se opvoering Salomé

Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde (16 Oktober 185430 November 1900) was 'n Anglo-Ierse skrywer, digter, dramaturg en kortverhaalskrywer.

Biografie[wysig | wysig bron]

Geboorte en vroeë lewe[wysig | wysig bron]

Wilde is gebore op 16 Oktober 1854, binne 'n Protestante Anglo-Ierse familie, in 21 Westland Row, Dublin. Sy ouers was Sir William Wilde en sy vrou Jane. Jane was 'n suksesvolle skrywer en 'n Ierse nasionalis, bekend as 'Speranza', terwyl Sir William Ierland se bekendste oor- en oogspesialis was, en het boeke geskryf oor argeologie.

Na studie aan die Trinity-kollege, Dublin, en in Oxford, waar hy ʼn graad met lof ontvang het, het hy in 1881 die digbundel Poems gepubliseer. In 1882 het hy lesings in die VSA en in Kanada gelewer en in 1883 na Engeland teruggekeer om daar lesings oor Amerika te hou.

Wilde is in 1884 met Constance Lloyd getroud en 2 kinders is uit die huwelik gebore. 'n Vriendskap tussen hom en 'n jonger man, lord Alfred Douglas, het tot sy vervolging gelei en tussen 1895 en 1897 het hy gevangenisstraf uitgedien.

Literêre werke[wysig | wysig bron]

In die tronk het hy The ballad of Reading Goal (1998) geskryf waarin hy onder meer die onmenslike omstandighede in die gevangenis blootlê. Na sy vrylating het hy in Frankryk gaan woon.  Wilde het sy grootste bydrae tot die wêreldletterkunde op die gebied van die drama gelewer.

Veral belangrik is Lady Windermere's fan (1892), An ideal husband (1899), Salomé (1893; in Frans) en sy meesterstuk The importance of being Earnest (1895). The happy prince and other tales (1888) is een van die klassieke Engelse kinderverhale, en sy enigste roman, The picture of Dorian Gray (1891), is 'n vindingryke werk waarin die skoonheid op 'n enigsins dekadente wyse verheerlik word.

Wilde was die leier van die estetiese beweging van die laat 19e eeu en vurige bepleiter van die beskouing "kuns om kunsonthalwe". Sy bewondering vir die estetiese en sy uitdagende houding,byvoorbeeld die opset met Salomé, het hom in die Victoriaanse Brittanje dikwels die onderwerp van spot en kritiek gemaak. Hy is op 30 November 1900 in  Parys, Frankryk, oorlede.

Bibliografie[wysig | wysig bron]

Digkuns

Bronnelys[wysig | wysig bron]