Ruimtetydperk

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Die lansering van die Spoetnik 1-satelliet was die begin van die ruimtetydperk
Die seine van die Spoetnik 1 het vir 22 dae voortgeduur.

Die ruimtetydperk is 'n periode wat die aktiwiteite rakende die ruimtewedloop, ruimteverkenning, ruimtetegnologie en die kulturele ontwikkelings wat deur hierdie gebeure beïnvloed is, insluit. Die begin van die ruimtydperk word oor die algemeen beskou as die lansering van Spoetnik 1 in 1957.

Begin[wysig | wysig bron]

Die ruimtetydperk het begin met die ontwikkeling van verskillende tegnologieë wat saamgevoeg is met die lansering van Spoetnik 1 op 4 Oktober 1957 deur die Sowjetunie. Dit was die wêreld se eerste kunsmatige satelliet wat binne 98,1 minute om die aarde wentel en 83 kg geweeg het. Die bekendstelling van Spoetnik 1 het die begin met 'n nuwe era van politieke, wetenskaplike en tegnologiese prestasies geloods wat bekend geword het as die ruimtydperk.[1]

Die ruimtetydperk is gekenmerk deur 'n vinnige ontwikkeling van nuwe tegnologie in 'n noue wedloop meestal tussen die Verenigde State en die Sowjetunie. Vinnige vordering is gemaak in vuurpyle, materiaalwetenskap, rekenaars en ander gebiede. Baie van die tegnologie wat oorspronklik vir ruimtetoepassings ontwikkel is, is in ander terreine aangewend en bykomende gebruike is gevind. Geheue-skuim is 'n voorbeeld hiervan.

Die ruimtetydperk bereik sy hoogtepunt met die Apollo-program, wat die verbeelding van 'n groot deel van die wêreldbevolking aangegryp het. Die maanlanding van Apollo 11 is deur meer as 500 miljoen mense oor die hele wêreld dopgehou en word wyd erken as een van die belangrikste oomblikke van die 20ste eeu. Sedertdien het die publieke aandag grootliks na ander gebiede verskuif.[2]

In die Verenigde State het die pendeltuig Challenger-ramp in 1986 'n beduidende afname in die bemande pendeltuig-lanserings tot gevolg. Na die ramp het NASA (National Aeronautics and Space Administration) alle pendeltuie tot 1988 gestaak weens veiligheidsredes.[3] Gedurende die negentigerjare het die befondsing vir ruimte verwante programme skerp gedaal namate die oorblywende strukture van die nou ontbindende Sowjetunie gedisintegreer het en NASA nie meer regstreekse kompetisie gehad het nie.

Sedertdien het die deelname aan ruimte-lanserings al hoe meer uitgebrei na meer regerings en kommersiële belange. Sedert die negentigerjare is ruimte verkenning en ruimteverwante tegnologieë deur baie mense beskou as alledaags.

NASA het alle Amerikaanse pendeltuie in 2011 permanent ontrek aan diens. NASA vertrou sedertdien op Rusland om Amerikaanse ruimtevaarders na en van die Internasionale Ruimtestasie te neem.[4]

Huidige periode[wysig | wysig bron]

In die vroeë 21ste eeu is die Ansari X-pryskompetisie gestig om te help met die begin van die private ruimte vlugte, wat in 2004 deur Space Ship One gewen is, wat die eerste ruimtetuig geword het wat nie deur 'n regeringsagentskap befonds is nie.[5]

Verskeie lande het nou ruimteprogramme; van verwante tegnologie-ondernemings tot volwaardige ruimteprogramme met lanseringsfasiliteite.[6] Daar is deesdae baie wetenskaplike en kommersiële satelliete wat gebruik word, met duisende satelliete in 'n wentelbaan,[7] en verskeie lande het planne om mense die ruimte in te stuur.[8][9] Sommige van die lande wat aan hierdie nuwe wedloop deelneem, is Frankryk, Indië, Volksrepubliek van China en Israel wat almal waarnemingsatelliete in diens geneem het. Daar is verskillende lande met ruimteagentskappe, hoewel dit nie so uitgebreid is om die Verenigde Koninkryk, Brasilië, Duitsland, Oekraïne en Spanje in te sluit nie.[10]

Wat die Amerikaanse ruimteprogram betref, is die NASA tans besig om 'n diepruimte-kapsiele met die naam Orion te bou. NASA se doel met hierdie nuwe ruimtekapsule is om mense na Mars te vervoer. Die Orion-ruimtetuig sal in die vroeë 2020's voltooi wees. NASA hoop dat hierdie missie 'n begin sal wees wat 'n "nuwe era van ruimteverkenning sal inlei."[11]

Die privatisering van ruimtevlug is ook 'n belangrike faktor wat die verdere ontwikkeling van die ruimte-ekonomie versterk. Daar is twee groot maatskappye, Boeing en SpaceX, wat deelneem aan navorsing en innovasie. Elon Musk, die eienaar van SpaceX, het gesê dat dit 'n uiteindelike doel is om 'n kolonie van 1 miljoen mense op Mars te plaas en in 2018 hul grootste vuurpyl van stapel gestuur om hierdie doel nader aan die werklikheid te bring.[12]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Garber, Steve. "Sputnik and The Dawn of the Space Age". History. NASA. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 November 2004. Besoek op 6 Mei 2013. 
  2. "National Aeronautics and Space Administration". NASA. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1996-12-31. Besoek op 2015-11-20. 
  3. Howell, Elizabeth. "Challenger: Shuttle Disaster That Changed NASA". Space.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Mei 2018. Besoek op 17 Maart 2018. 
  4. "The New American Space Age: A Progress Report on Human SpaceFlight" (PDF). Aerospace Industries Association. Aerospace Industries Association. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 25 Maart 2018. Besoek op 16 Maart 2018. 
  5. "SpaceShipOne: The First Private Spacecraft | The Most Amazing Flying Machines Ever". Space.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2015-11-15. Besoek op 2015-11-27. 
  6. "Global Space Programs | Space Foundation". www.spacefoundation.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2015-11-14. Besoek op 2015-11-27. 
  7. "Satellites - Active Satellites in Earth's Orbit". satellites.findthedata.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2016-10-23. Besoek op 2015-11-27. 
  8. "Japan Wants Space Plane or Capsule by 2022". Space.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2015-12-24. Besoek op 2015-11-27. 
  9. "India takes giant step to manned space mission". Telegraph.co.uk. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2015-11-26. Besoek op 2015-11-27. 
  10. "The New Space Race – Who Will Take the Lead?". rcg.org. Besoek op 2018-05-08. 
  11. "The New Space Race – Who Will Take the Lead?". rcg.org. Besoek op 2018-05-08. 
  12. "A NASA Astronaut Stays In Orbit With SpaceX And Boeing". NPR.org (in Engels). Besoek op 2018-05-08. 

Notas[wysig | wysig bron]

Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.