Viëtnamese

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Hierdie artikel handel oor die etniese groep in Suidoos-Asië. Vir die taal, sien Viëtnamees.
Viëtnamese
Kinh
người Việt (𠊛越)
người Kinh (𠊛京)
Vietnamese people.png
Totale bevolking: ca. 99 miljoen
Belangrike bevolkings  in: Vlag van Viëtnam Viëtnam 94 348 835[1]

Vlag van Verenigde State van Amerika Verenigde State 1 548 449[2]
Vlag van Kambodja Kambodja 600 000[3]
Vlag van Frankryk Frankryk 350 000[4]
Vlag van Kanada Kanada 220 425
Vlag van Australië Australië 210 800[5]
Vlag van Republiek van Sjina Republiek van Sjina 200 000[6]
Vlag van Duitsland Duitsland 150 000[7]
Vlag van Suid-Korea Suid-Korea 143 000[8]
Vlag van Japan Japan 135 657[9]
Vlag van Laos Laos 100 000
Vlag van Maleisië Maleisië 70 000[10]
Vlag van Verenigde Koninkryk Verenigde Koninkryk 55 000–70 000[11][12]
Flag of the Czech Republic Tsjeggië 60 931[13]
Vlag van Pole Pole 50 000[14]
Vlag van Rusland Rusland 36 225[15]
Vlag van Volksrepubliek China China 30 000
Vlag van Filippyne Filippyne 27 600
Vlag van Noorweë Noorweë 18 333[16]
Vlag van Nederland Nederland 18 000
Vlag van Thailand Thailand 10 000[17]
Vlag van Denemarke Denemarke 8 575[12]
Vlag van Switserland Switserland 8 173
Vlag van Katar Katar 8 000[18]
Vlag van België België 7 151[12]
Vlag van Nieu-Seeland Nieu-Seeland 4 875[19]
Vlag van Finland Finland 4 000[20]
Vlag van Oekraïne Oekraïne 3 850[21]
Vlag van Hongarye Hongarye 3 019[22]
Vlag van Slowakye Slowakye 3 000[23]
Vlag van Italië Italië 3 000
Vlag van Bulgarye Bulgarye 1 500[14]
Vlag van Brasilië Brasilië 1 000

Taal: Viëtnamees
Geloofsoortuiging: Oorwegend Viëtnamese volksgodsdiens gemeng met Mahayana-Boeddhisme. Minderhede van Christene (meestal Rooms-Katolieke) en ander groepe.[24]
Verwante etniese groepe: Gin (ook bekend as Jing or Kinh) en Muong
Verspreiding van Viëtnamese in Viëtnam volgens provinsies in 2009:[25]
██ <20% ██ 20%–40% ██ 40%–60% ██ 60%–80% ██ 80%–95% ██ >95%

Die Viëtnamese of Kinh (Viëtnamees: người Việt [ŋɨəj˨˩ viət˩], Chữ nôm: 𠊛越 of người Kinh [ŋɨəj˨˩ kiɲ˧], Chữ nôm: 𠊛京) is 'n nasie en etniese groep inheems aan Viëtnam en die aangrensende lande van Suidoos-Asië met sy oorsprong in die hedendaagse noordelike Viëtnam en suidelike China. Hulle vorm die titulêre nasie van Viëtnam en maak volgens die sensus van 1999 86% van Viëtnam se bevolking uit. Viëtnamese staan amptelik bekend as Kinh om hulle van ander etniese groepe in Viëtnam te onderskei. Die vroegste opgetekende naam vir die ou Viëtnamese blyk Lạc of Lạc Việt (Chinees: 雒越; pinyin: Luòyuè) te wees.

Hoewel Viëtnamese weens geografiese en taalwetenskaplike redes as Suidoos-Asiërs geklassifiseer word, het lang tydperke van Sjinese oorheersing en invloede die Viëtnamese kultuur nader aan die Oos-Asiatiese kultuur beweeg, of meer spesifiek hul onmiddellike noordelike bure, die Suider-Sjinese en ander stamme van Suid-Sjina. Die woord Việt is verkort van Bach Việt (Sjinees: 百越; pinyin: Bǎiyuè), 'n naam wat in antieke tye gebruik is. Nam beteken "suid".

In die Volksrepubliek van Sjina behoort die Viëtnamese tot een van die 56 amptelik erkende etniese groepe ("nasionaliteite") en word Gin-mense (Sjinees: 京族; pinyin: Jīngzú) genoem. Hulle leef veral in die Suid-Sjinese provinsie van Guangxi aan die grens tot Viëtnam.

Ná die verowering van Saigon deur die kommunistiese Noord-Viëtnam en die daaropvolgende einde van die Viëtnamoorlog in 1975 het meer as 1,5 miljoen Viëtnamese hulself in die Verenigde State gevestig, waarvan sowat 50% in die deelstate van Kalifornië en Texas. Hulle vorm die vierde grootste Asiaties-Amerikaanse etniese groep na die Han-Chinese, Filipinos en Indiërs. Die Viëtnamese diaspora verwys na hulself as Người Việt Hải Ngoại (letterlik: "oorsese Viëtnamese") of Người Việt Tự Do ("vrye Viëtnamese"), terwyl Viëtnamese in Viëtnam hulle Việt Kiều (letterlik: "Viëtnamese vreemdelinge") noem.[26]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) "The world factbook". Central Intelligence Agency. Verkry op 4 Februarie 2016. 
  2. (en) "2010 Demographic Profile Data". United States Census Bureau. Verkry op 4 Februarie 2016. 
  3. (en) "Cambodia". Central Intelligence Agency. Verkry op 4 Februarie 2016. 
  4. (fr) "Étude de la Transmission Familiale et de la Practique du Parler Franco-Vietnamien" (PDF). Verkry op 4 Februarie 2016. 
  5. (en) Year Book Australia, 2012
  6. (en) Vietnamese in Taiwan fear an anti-Vietnam backlash may soon ensue
  7. (de) http://www.migration-info.de/mub_artikel.php?Id=110904
  8. (ko) [1]. Besoek op 4 Februarie 2016
  9. (ja) 在留外国人統計(旧登録外国人統計)統計表 法務省 Japan: Ministry of Justice, 2014
  10. (en) "Malaysia to raise minimum wage for Vietnamese laborers". Thanh Nien News. 1 Maart 2013. Verkry op 4 Februarie 2016. 
  11. (en) "Vietnamese Community in Great Britain". Runnymede Trust. Verkry op 4 Februarie 2016. 
  12. 12,0 12,1 12,2 (en) http://www.oecd.org/dataoecd/18/23/34792376.xls
  13. (cz) http://www.czso.cz/csu/cizinci.nsf/t/45002E12A0/$File/c01t01.pdf
  14. 14,0 14,1 (vi) "Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài". Quê Hương. 9 Maart 2005. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Desember 2006. Verkry op 22 Februarie 2007. 
  15. (ru) http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_03.xls
  16. (en) http://www.ssb.no/vis/english/subjects/02/01/10/innvbef_en/art-2006-05-11-01-en.html
  17. (vi) "Việt Nam và Thái Lan hợp tác dạy tiếng Việt". Vietbao.vn. 14 Julie 2008. Verkry op 30 Mei 2011. 
  18. (en) [2][dooie skakel]
  19. (en) "Vietnamese – Facts and figures – Te Ara Encyclopedia of New Zealand". Teara.govt.nz. 4 Maart 2009. Verkry op 30 Mei 2011. 
  20. (vi) "Người Việt ở Phần Lan náo nức chuẩn bị Tết Mậu Tý". Tiền Phong Online – Tienphong.vn. Verkry op 30 Mei 2011. 
  21. (en) "All-Ukrainian Population Census 2001: The distribution of the population by nationality and mother tongue". State Statistics Committee of Ukraine. Verkry op 4 September 2012. 
  22. (hu) "Népszámlálás 2011" (PDF). Verkry op 28 Maart 2013. 
  23. (vi) "Bộ Ngoại giao Việt Nam". 
  24. (en) Pew Research Center: The Global Religious Landscape 2010.
  25. (en) "The 2009 Vietnam Population and Housing Census: Completed Results". General Statistics Office of Vietnam: Central Population and Housing Census Steering Committee. Junie 2010. pp. 148–224. Verkry op 26 November 2013. 
  26. (en) Ines M. Miyares, Christopher A. Airriess (2007). Contemporary ethnic geographies in America. Rowman & Littlefield Publishers. p. 7. ISBN 978-0-7425-3772-9. 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]